Джеймс Ван Дер Зе: Гарлем эпосының фотосуреті

Кіріспе

Американдық фотограф (1886–1983)

Джеймс Август Ван Дер Зи (29 маусым 1886 – 15 мамыр 1983) – америкалық фотограф, ең көп танымал Нью-Йорк қаласындағы афроамерикандықтардың портреттерімен. Ол Гарлем Ренессансының маңызды тұлғаларының бірі болды. Туындыларының көркемдік құндылығынан өзге, Ван Дер Зи осы кезеңнің ең толыққанды құжаттамасын жасады. Оның сол кездегі ең белгілі суреттеріне Маркус Гарви, Билл "Божанглз" Робинсон және Каунти Каллен кірді.

Өмірбаян

Ленокс, Массачусетс штатында туған Ван Дер Зей ерте жасынан музыкаға бейімділігін көрсетті және бастапқыда кәсіби скрипкашы болуға ниеттенді. Ван Дер Зейдің екінші қызығушылығы – фотосуретке деген құштарлық. Ол жасөспірім шағында алғашқы фотоаппаратын сатып алып, ата-анасының үйінде қараңғы бөлме жасады. Ол отбасының және туған қаласы Ленокстың жүздеген суретін түсірді. Ван Дер Зей Жаңа Англиядағы шағын қаладағы қоғамдық өмірді алғашқылардың бірі болып құжаттады. 1906 жылы ол әкесі мен ағасымен бірге Нью-Йорк қаласындағы Харлемге көшіп келді, онда официант және лифт операторы болып жұмыс істеді. Ол кезде Ван Дер Зей шебер пианист және кәсіби скрипкашы болуға ұмтылып жатқан еді. Ол «Харлем оркестрі» деп аталатын топтың негізгі құраушысы және бес орындаушысының бірі болды. 1907 жылғы наурыз айында Ван Дер Зей Кейт Л. Браунға үйленді және қыздары Рейчелдің қыркүйек айында тууы үшін Ленокске оралды. Бірақ көп ұзамай олар Вирджиния штатындағы Фибус қаласына көшіп кетті. 1908 жылы ұлдары Эмиль дүниеге келді, бірақ бір жылдан кейін пневмониядан қайтыс болды. 1915 жылы Ньюаркқа (Нью-Джерси) көшіп барып, портрет студиясында жұмыс істеді, алдымен қараңғы бөлмеде көмекші, содан кейін портретші болып жұмыс істеді. Сол жылы ол католик дініне кіріп, шіркеуден тапсырыстар ала бастады. Ол келесі жылы Харлемге оралды, дәл сол кезде қаланың сол бөлігіне қара иммигранттар мен мигранттардың көптеп келуіне тап болды. Ол өзінің әпкесі Дженни Луиза Ван Дер Зеймен бірге Туссент өнер және музыка консерваториясында студия ашты, ол 1911 жылы консерваторияны құрған мадам Э. Туссент ретінде де белгілі болды. 1916 жылы Ван Дер Зей мен Гейнелла Гринли Харлемдегі Батыс 125-ші көшеде «Гарантиялық фотостудияны» ашты. Олар 1918 жылы үйленді. Көп ұзамай Ван Дер Зей Харлемдегі ең сәтті суретшіге айналды. Оның көптеген танымал клиенттерінің арасында ақын Каунти Каллен, биші Билл («Божанглс») Робинсон, Чарльз М. «Дэди» Грейс, Джо Луис, Флоренс Миллс және қара ұлтшыл көшбасшы Маркус Гарви болды. Ван Дер Зей негізінен студияда жұмыс істеді және әртүрлі реквизиттерді, соның ішінде сәулет элементтерін, фонды және костюмдерді пайдаланып, Виктория және Эдвард дәуірінің соңғы кезеңдеріндегі көрнекі дәстүрлерге сәйкес стильді композициялар жасады. Клиенттер көбінесе 1920-1930 жылдардағы танымал тұлғалардың поздарын және мінез-қалпын қайталайтын, ал ол негативтерді және баспаларды аурасы ғажайып болуы үшін көп өңдеуден өткізетін. Соғыстар арасында ол жерлеу фотосуреттерін де түсірді. Бұл туындылары кейіннен Тони Моррисонның алғы сөзімен «The Harlem Book of the Dead» (1978) жинағына енді. 1982 жылы 96 жасында Ван Дер Зей 21 жасар суретші Жан Мишель Баскианың суретін «Interview» журналының 1983 жылғы қаңтар саны үшін түсірді. Ван Дер Зей 1983 жылғы 15 мамырда Вашингтонда қайтыс болды. Он жылдан кейін Ұлттық портрет галереясы оның өліміне орай оның туындыларын көрмеге қойды. 1984 жылы Ван Дер Зей Халықаралық фотосурет даңқы мен мұражайының залына енгізілді.

Born in Lenox, Massachusetts, Van Der Zee demonstrated an early gift for music, and was initially aspired to career as a professional violinist. Van Der Zee's second interest was in photography. He bought his first camera when he was a teenager, and improvised a darkroom in his parents' home. He took hundreds of photographs of his family as well as his hometown of Lenox. Van Der Zee was one of the first people to provide an early documentation of his community life in small town New England. In 1906, he moved with his father and brother to Harlem in New York City, where he worked as a waiter and elevator operator. By now Van Der Zee was a skilled pianist and aspiring professional violinist. He would become the primary creator and one of the five performers in a group known as the Harlem Orchestra. In March 1907, Van Der Zee married Kate L. Brown and they moved back to Lenox to have their daughter, Rachel, born in September. Soon after, they moved to Phoebus, Virginia. In 1908, their son, Emile, was born but died within a year from pneumonia. In 1915, he moved to Newark, New Jersey, where he took a job in a portrait studio, first as a darkroom assistant and then as a portraitist. That same year, he converted to Catholicism and began taking assignments from the Church. He returned to Harlem the following year, just as large numbers of Black immigrants and migrants were arriving into that part of the city. He set up a studio at the Toussaint Conservatory of Art and Music with his sister, Jennie Louise Van Der Zee, also known as Madame E Toussaint, who had founded the conservatory in 1911. In 1916, Van Der Zee and Gaynella Greenlee launched the Guarantee Photo Studio on West 125th Street in Harlem. They married in 1918. Quickly Van Der Zee became the most successful photographer in Harlem. Among his many renowned subjects were poet Countee Cullen, dancer Bill ("Bojangles") Robinson, Charles M. "Daddy" Grace, Joe Louis, Florence Mills, and black nationalist leader Marcus Garvey. Van Der Zee worked predominantly in the studio and used a variety of props, including architectural elements, backdrops, and costumes, to achieve stylized tableaux vivant in keeping with late Victorian and Edwardian visual traditions. Sitters often copied celebrities of the 1920s and 1930s in their poses and expressions, and he retouched negatives and prints heavily to achieve an aura of glamour. He also created funeral photographs between the wars. These works were later collected in The Harlem Book of the Dead (1978), with a foreword by Toni Morrison. In 1982, at age 96, Van Der Zee photographed 21 year old painter Jean Michel Basquiat for the January 1983 issue of Interview magazine. Van Der Zee died in Washington, D. C., on May 15, 1983. Ten years later the National Portrait Gallery exhibited his work as a posthumous tribute. In 1984 Van Der Zee was inducted into the International Photography Hall of Fame and Museum.