Кіріспе
EDVAC (Electronic Discrete Variable Automatic Computer) – ең алғашқы электрондық компьютерлердің бірі. Оны Пенсильвания штатындағы Мур электротехника мектебінің инженерлері салған. ORDVAC-пен бірге, ол ENIAC-тің жалғасы болды. ENIAC-тен ерекшелігі, ол ондық емес, екілік сандар жүйесінде жұмыс істеді және сақталатын бағдарламалық компьютер ретінде жобаланды. ENIAC-тің авторы Джон Маучли және Дж. Преспер Эккерт 1944 жылдың тамызында EDVAC құрылысын ұсынды. Жаңа компьютерді салуға арналған келісімшарт 1946 жылдың сәуір айында 100 000 АҚШ доллары бюджетпен бекітілді. EDVAC 1949 жылы Баллистикалық зерттеулер зертханасына тапсырылды. 1952 жылы Баллистикалық зерттеулер зертханасы АҚШ Армиясының Ғылыми-зерттеу зертханасының құрамына кірді. Функционалды тұрғыдан алғанда, EDVAC автоматты қосу, алу, көбейту, бағдарламаланған бөлу және ультрадыбыстық жадты пайдаланатын автоматтік тексеру мүмкіндіктері бар екілік тізбекті компьютер болды. ENIAC сияқты, EDVAC та АҚШ Армиясының Баллистикалық зерттеулер зертханасы үшін Пенсильвания университетінің Мур электротехника мектебінде салынды. Эккерт және Маучли, сондай-ақ ENIAC-тің басқа да дизайнерлеріне Джон фон Нейман кеңесші ретінде қосылды; фон Нейман 1945 жылғы EDVAC туралы есептің бірінші нұсқасында логикалық жобалаудағы дамуды қорытындылады және талқылады. Жаңа компьютерді салуға арналған келісімшарт 1946 жылдың сәуір айында 100 000 АҚШ доллары бюджетпен бекітілді. Келісімшартта құрылғы "Электрондық дискретті айнымалы автоматты есептеу машинасы" деп аталды. Дегенмен, EDVAC-тің соңғы құны ENIAC-тің құнына шамалас болды, ол 500 000 доллардан аспады. Raytheon компаниясы EDVAC машиналарын жасауда субподрядкер болды.
EDVAC (Electronic Discrete Variable Automatic Computer) was one of the earliest electronic computers. It was built by Moore School of Electrical Engineering, Pennsylvania. Along with ORDVAC, it was a successor to the ENIAC. Unlike ENIAC, it was binary rather than decimal, and was designed to be a stored program computer. ENIAC inventors, John Mauchly and J. Presper Eckert, proposed the EDVAC's construction in August 1944. A contract to build the new computer was signed in April 1946 with an initial budget of US$100,000. EDVAC was delivered to the Ballistic Research Laboratory in 1949. The Ballistic Research Laboratory became a part of the US Army Research Laboratory in 1952. Functionally, EDVAC was a binary serial computer with automatic addition, subtraction, multiplication, programmed division and automatic checking with an ultrasonic serial memory Like the ENIAC, the EDVAC was built for the U. S. Army's Ballistics Research Laboratory at the Aberdeen Proving Ground by the University of Pennsylvania's Moore School of Electrical Engineering. Eckert and Mauchly and the other ENIAC designers were joined by John von Neumann in a consulting role; von Neumann summarized and discussed logical design developments in the 1945 First Draft of a Report on the EDVAC. A contract to build the new computer was signed in April 1946 with an initial budget of US$100,000. The contract named the device the Electronic Discrete Variable Automatic Calculator. The final cost of EDVAC, however, was similar to the ENIAC's, at just under $500,000. The Raytheon Company was a subcontractor on EDVAC machines.
Болашақ компьютерлік жобалаудағы әсері
Джон фон Нейманның EDVAC еңбегінің алғашқы нұсқасы, «EDVAC есебінің алғашқы жобасы», оның дизайнына маңызды жақсарту ұсынды, ол қазір біз фон Нейман архитектурасы деп атайтын «сақталған бағдарлама» принципін іске асырды. Бұл бағдарламаны деректермен бірдей жадта сақтау болды. Кембридждегі EDSAC және Манчестерлік «Сәби» британдық компьютерлері осы дизайнды алғашқылардың бірі болып қолданды, және содан бері жасалған көптеген компьютерлер осы архитектураны пайдаланды. Бағдарлама мен деректерді бөлек жадта сақтау тәсілі қазір Гарвард архитектурасы деп аталады.
Орнату және пайдалану
EDVAC 1949 жылы Баллистика ғылыми-зерттеу зертханасына жеткізілді. Бірқатар проблемалар анықталып, шешілгеннен кейін, компьютер 1951 жылы шектеулі мүмкіндіктермен жұмыс істей бастады. 1952 жылы (сәуір/мамыр) ол күніне 20 сағаттан астам жұмыс істеді (15 сәуірден 31 мамырға дейінгі кезеңде 341 сағат пайдаланылды). 1957 жылға қарай EDVAC күніне 20 сағаттан астам жұмыс істеді, қатесіз жұмыс істеу уақытының орташа мерзімі 8 сағатты құрады. EDVAC 1954 жылы перфокарталық кіріс-шығыс (I/O) жүйесі, 1955 жылы баяу магниттік барабан түріндегі қосымша жад, ал 1958 жылы қозғалатын үтірлі арифметикалық құрылғы сияқты бірнеше жаңартулар алды. EDVAC 1962 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін оның орнына BRLESC келді.