Телида – Аляска штатындағы шағын елді мекен. Kuskokwim өзені бойында орналасқан, "ақ балық" мағынасын береді. Жергілікті халықтың тарихы мен мәдениеті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аляска штатындағы (АҚШ) құрылмаған қауымдастық.
Unincorporated community in the state of Alaska, United States
География
Телида 63.3832623N, 153.2803835W координаталарында орналасқан, Кускоквим өзенінің Свифт саласының (Маккинли саласы) оңтүстік жағында, Макграттан әуемен шамамен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Телида сөзі Жоғарғы Кускоквим Атабаска тілінде "ақ балық" деген мағынаны білдіреді.
Telida is located at 63.3832623N, 153.2803835W, on the south side of the Swift Fork (McKinley Fork) of the Kuskokwim River, about by air northeast of McGrath. The word Telida means 'whitefish' in the Upper Kuskokwim Athabaskan language.
Тарих
Атабаска халқының фольклорында Телида тұрғындары екі қарындастың ұрпақтары екені айтылады. Олар Маккинли аймағынан шабуыл жасаған басқа Атабаска тобынан қашып, Телида көліне келген. Көлдің шығысында олар ақ балық тапты. Кейін әйелдерді шабуылдаушылардың қалғандары тауып алып, оларға үйленіп, көл жағасында қоныстанды. Телида ауылы көлдің атымен аталған. Ауыл үш рет орналасқан. Алғашқы ауыл қазіргі Телидадан өзен жоғары орналасқан. Оны 1899 жылы АҚШ армиясының саяхатшылары алғаш рет зерттеген. Судың бағыты өзгерген кезде ауыл "Ескі Телида" деп аталатын жерге көшірілді. 1916 жылы бір бөлігі тұрғындар қазіргі "Жаңа Телида" жеріне, Ескі Телидадан өзен төмен қарай көшіп кетті. 1918 жылы Ескі Телидада Ресей православие шіркеуі, Ұлы Василий шіркеуі салынды. Осы кезеңде саяхатшылар үйі де салынды. 1920-1921 жылдары Ескі Телида Макграт пен Ненана арасындағы жол бойындағы тоқтау орны болды және жүздеген адам саяхатшылар үйін пайдаланды. 1935 жылы Ескі Телида су тасып, қалған тұрғындар Жаңа Телидаға көшірілді. 1958 жылы өрт ауыл тұрғындары салған әуежай алаңын өртеп жіберді. Көптеген отбасылар оқу жылында Такотнаға көшіп, тек жаз айларында ғана Телидада тұрды. 1970 жылдары Телидада мектеп салынды, бірақ одан бері халық саны көбінесе азайды.
Athabascan folklore says that Telida's residents are descended from two sisters, survivors of an attack by another Athabascan group, who fled from the McKinley area to Telida Lake where they discovered whitefish at its outlet. The women were later discovered by stragglers from the attacking party, who married the women and settled at the lake. The village of Telida is named after the lake. The village has been located in three different places. The first village was located about upstream from present day Telida. It was first visited by United States army explorers in 1899. When the Swift Fork changed course, the village was moved what is now called "Old Telida." In 1916, some residents moved to the present day site, "New Telida," about downstream from Old Telida. A Russian Orthodox church, St. Basil the Great, was built in Old Telida in 1918. A roadhouse was also built during this period. In 1920 21, Old Telida was a stopping point on the trail between McGrath and Nenana and hundreds of people used the roadhouse. In 1935, Old Telida flooded and the remaining residents relocated to New Telida. In 1958, a fire burned an area in which the villagers constructed an airstrip. Many families moved to Takotna during the school year and lived in Telida only during summer months. A school was built in Telida in the 1970s, but the population has declined to almost nothing since.
Демография
Телида алғаш рет 1980 жылғы АҚШ халық санағында халық санағымен белгіленген елді мекен (CDP) ретінде тіркелді. 1990 жылы ол бұл мәртебесінен айырылып, Алясканың тіркелмеген жергілікті халық ауылының статистикалық аймағы (ANVSA) ретінде қайта жіктеліп жазылды.
Telida first appeared on the 1980 U. S. Census as a census designated place (CDP). In 1990, it lost that designation and was reclassified as an unincorporated Alaskan Native Village Statistical Area (ANVSA).
Көлік
Телида әуежайы (IATA: TLF, FAA: 2K5) – Телида қаласына қызмет ететін, жалпы қолданыстағы әуежай.
Telida Airport (IATA: TLF, FAA: 2K5) is a public use airport serving Telida.
Білім
Бұрын оған Идитарод ауданының Телида мектебі қызмет көрсетті. Телида ағыны (Telida Current) мектеп көшірме машинасы алғаннан кейін жарық көруді бастады. Кейін ол сауат ашуға арналған Quill бағдарламалық жасақтамасы арқылы басылды.
It was previously served by the Telida School of the Iditarod Area School District. The Telida Current began publication after the school received a copy machine. It was later published using the Quill, software for literacy