Карлсруэдегі өнер мен медиа орталығы

Кіріспе

Карлсруэдегі мәдени мекеме ZKM | Өнер және медиа орталығы Карлсруэ (2016 жылдың наурызына дейін: ZKM Өнер және медиа технологиясы орталығы) – 1989 жылы құрылған мәдени мекеме. 1997 жылдан бері Германияның Карлсруэ қаласындағы бұрынғы қару-жарақ фабрикасында орналасқан. ZKM (неміс тілінде: Zentrum für Kunst und Medien) арнайы көрмелер мен тақырыптық шараларды ұйымдастырады, медианың, цифрландырудың және жаһанданудың әсері зерттеулерін жүргізеді және осы салалардағы туындыларды жасайды, сондай-ақ көпшілікке және жеке тұлғаларға арналған коммуникациялық және білім беру бағдарламаларын ұсынады. ZKM бір шатыр астында көрме алаңдарын, Hertz Lab зерттеу платформасын, кітапхана мен медиа кітапханасын біріктіреді, осылайша зерттеу мен өндіріс, көрмелер мен шаралар, мұрағат және жинақтарды үйлестіреді. ZKM өнер мен ғылымның тоғысқан жерінде жұмыс істейді және жаңа технологиялар саласындағы жаңа білімді дамытуға бағытталған зерттеулер жүргізеді. Құрылтайшы директорының қайтыс болғаннан кейін (1935–1999), ZKM-ге Петер Вайбель жетекшілік етті, кейіннен de-мен бірге. ZKM-нен басқа, бұрынғы қару-жарақ фабрикасында Карлсруэ өнер және дизайн университеті мен де [Карлсруэ қалалық өнер галереясы] да орналасқан.

Миссия

ZKM-нің миссиясы – дәстүрлі өнер мен медиа технологияларын байланыстырудың шығармашылық мүмкіндіктерін зерттеп, инновациялық нәтижелерге қол жеткізу. Мақсаты – өнерді техникалық құралдармен кемсіту емес, оны байыту. Сондықтан дәстүрлі өнер мен медиа өнері бір-бірімен бәсекелесуі тиіс. ZKM – бұл олардың екеуін де, әрқайсысын жеке және бірге қолдайтын орын. 1919 жылы Веймарда құрылған Баухаус оның үлгісі ретінде қарастырылуы мүмкін. – Генрих Клоц

1992 жылы ZKM-нің құрылтайшы директоры Генрих Клоцпен қалыптасқан ZKM-нің миссиясы кейін жылдары іске асырылып, одан әрі дамытылды. Бүгінде ZKM-нің жұмысына негізінен мына басшылық идеялар әсер етеді:

ZKM – қазіргі заманғы өнердің барлық түрлеріне арналған алаң. Теория мен практиканы зерттеу және дамыту орталығы ретінде ZKM әртүрлі салалардағы суретшілерді, ғалымдар мен зерттеушілерді біріктіреді. Өнер туындыларын және тарихи құралдарды жинау мен сақтау, сондай-ақ ХХ және ХХІ ғасырлардағы өнердің толыққанды мұрағатын құру арқылы ZKM мәдени мұраны сақтаушы рөлін атқарады. Мұнда «цифрлық өнерді» сақтауға ерекше мән беріледі.

Тарих

Өнер және медиа орталығының негізі 1980 жылдардың басына саяды. Медиа кеңістігінің үнемі кеңеюі және өнер әлемінің өзгеруіне байланысты 1986 жылы жергілікті билік, Карлсруэ университеті, Карлсруэ музыка университеті, Карлсруэ ядролық зерттеулер орталығы және басқа да мекемелер, сондай-ақ Карлсруэ өнер қауымдастығының ұйымдары мен өкілдері ZKM жобалық тобын құрды. 1988 жылдың ақпан айында ZKM жобалық тобы өз жұмысының нәтижелерін – «Концепция’88» деп аталатын, теория мен тәжірибеде өнер мен жаңа медианы біріктіруді мақсат еткен бастаманы таныстырды. 1989 жылы сенім кеңесі құрылып, Генрих Клоц құрылтайшы директор болып тағайындалғаннан кейін ZKM нақты дамуға көшті. ZKM-нің құрылуына үш маңызды дата белгілі: жергілікті кеңестің 1989 жылғы 9 мамырдағы қаулысы, Баден-Вюртемберг штаты Министрлер кеңесінің 1989 жылғы 3 маусымдағы шешімі және оның уставының 1989 жылғы 12 тамызда күшіне енуі. Алғашқыда ZKM қаланың әртүрлі ғимараттарында орналасты. Қазіргі орнына көшуге дейін ZKM медиа өнер фестивалі MultiMediale (MultiMediale 1–5, 1989–1997) әр түрлі жерлерде өткізілді. Біраз уақыт бойы ZKM-нің болашақ тұрақты орны Карлсруэ орталық вокзалының оңтүстігіндегі аумақта қарастырылды. 1989 жылдың наурыз айында жаңа ғимарат салу үшін халықаралық сәулет конкурсы жарияланды, оның нәтижесінде голланд сәулетшісі Рем Колхастың инновациялық жобасы таңдалып алынды. Алайда, «Koolhaas Cube» деп аталған құрылыстың құрылысы 1992 жылы шығындар мен кеңістік мәселелеріне байланысты тоқтатылып, оның орнына қолданыстан шыққан фабрика ғимаратын қайта жаңарту жоспарланды. Карлсруэ кеңесі 1914–1918 жылдары архитектор Филипп Якоб Манц салған Hallenbau A-ны, бұл кезде қару-жарақ және оқ-дәрі фабрикасы болған, кейіннен өнеркәсіптік қираған ғимаратты қайта пайдалануды жөн көрді. 312 метрлік және он атриумға бөлінген бұл ғимарат 1970 жылдардан бері Карлсруэ қаласының оңтүстік-батысында орналасқан, Industriewerke Karlsruhe Augsburg (IWKA) зауытының бұрынғы аумағында еді, ол қала орталығын айналасындағы қалалық аймақтардан бөліп тұрған индустриалды аймақ болып саналды. 1993 жылы Schweger Architects компаниясының Гамбургтегі кеңсесі жасаған жобалар негізінде қайта жаңарту жұмыстары және Koolhaas-тың бастапқы дизайнынан шабыттанған көк куб қосымшасының құрылысы басталды. 1997 жылы ZKM жаңа ғимаратына көшіп келгенде, зерттеу және өндіріс студиялары мен институттары (Визуалды медиа институты, Музыка және акустика институты), медиа театры, концерттер мен іс-шараларға арналған кеңістіктер, медиа орталығы, медиатека және медиа мұражайы болды. Екінші құрылыс кезеңінде қазіргі заманғы өнер мұражайының (1999 жылы көшірілген) және оған байланысты Карлсруэ өнер және дизайн университетінің (2001 жылы көшірілген) жайлары аяқталды. 2004–2005 жылдары бұрын тәуелсіз болған қазіргі заманғы өнер мұражайы ZKM құрамына қайта енгізілді. 2016 жылдың наурыз айында ZKM өнер және медиа технологиялары орталығы өз атын ZKM өнер және медиа орталығы деп өзгертті.

The founding of the Center for Art and Media goes back to the early 1980s. In the context of an ever expanding media landscape and a changing art world, representatives from local government, the University of Karlsruhe, the University of Music Karlsruhe, the Kernforschungszentrum Karlsruhe [Center for Nuclear Research Karlsruhe] and other institutions, as well as organizations and representatives of the Karlsruhe art scene formed the ZKM Project Group in 1986. In February 1988 the ZKM Project Group presented the results of their work, titled Concept ‘88, which described the initiative to bring the arts and the new media together in both theory and practice. With the founding of a board of trustees in 1989 and the appointment of Heinrich Klotz as founding director, the ZKM became a concrete reality. Three dates mark the ZKM's foundation: the local council's resolution dated May 9, 1989; the decision by the Council of Ministers of the State of Baden Württemberg dated 3 June 1989; and the entry into force of its statutes on 12 August 1989. To begin with, the ZKM occupied various buildings around the city. Prior to moving to its present location, the ZKM's media art festival MultiMediale (MultiMediale 1–5, 1989–1997) was held at changing locations. For a considerable time, the ZKM's future permanent location was envisaged in an area to the south of Karlsruhe Central Station. An international architecture competition for a new building on the site was announced in March 1989, from which a visionary design by Dutch architect Rem Koolhaas resulted. However, construction of the so called Koolhaas Cube was abandoned in 1992 for reasons of costs and space and instead, a disused factory building would be converted. Karlsruhe Council opted for repurposing Hallenbau A [Hall A], built 1914–1918 by architect Philipp Jakob Manz as a weapons and munitions factory, which was then an industrial ruin. The building, 312 meters long and divided into ten atria, was on the former factory site of the Industriewerke Karlsruhe Augsburg (IWKA), which had been an industrial brownfields since the 1970s in the south west of Karlsruhe that separated the city center from the surrounding urban areas. The conversion, based on plans drawn up by the Hamburg office of Schweger Architects, and the construction of the blue Cube annex inspired by Koolhaas's original design, commenced in 1993. When the ZKM moved to its new premises in 1997 it had studios and institutes for research and production (Institute for Visual Media, Institute for Music and Acoustics), a media theater, spaces for concerts and events, a media center, a Mediathek, and a Media Museum. In the second construction phase, the rooms housing the Museum of Contemporary Art (moved in 1999) and the associated Karlsruhe University of Arts and Design (moved in 2001) were completed. From 2004 to 2005 the formerly independent Museum of Contemporary Art was reintegrated into the ZKM. In March 2016 the ZKM Center for Art and Media Technology changed its name to ZKM Center for Art and Media.

ZKM: Медиа мұражайы

Медиа мұражайының негізгі мәселелері – соңғы 50 жылдан бері күнделікті өмірдің формаларын өзгертіп келе жатқан жаңа медианың тарихы мен талдауына байланысты. Компьютер, телефон және Интернет техникалық құралымдарының маңыздылығы арта түссе, қоғамдық және жеке өмірге үңіліп кіріседі. Медиа мұражайының тағы бір маңызды бағыты – бақылаушы мен өнер туындысы арасындағы өзара әрекеттесу: шығармалар тек әрбір келушінің іс-әрекеттері мен реакциялары арқылы ғана толыққанды пайда болады – келушінің өзі инсталляцияның бір бөлігіне айналып, жаңа технологиялармен жұмыс істеуді зерттеуге мүмкіндік алады. Медиа өнері мен интерактивті инсталляциялар арқылы суретшілер мен ғалымдар медиа-технологиялық дамулар мен болашаққа қатысты сұрақтар көтеріп, талқылайды. "желі жағдайы. Онлайн әлемдегі өнер/саясат" (1999 жылдың қыркүйегі – 2000 жылдың ақпаны), "Iconoclash. Ғылым, дін және өнердегі бейне соғыстарынан тыс" (2002 жылдың мамыр – қыркүйек айлары) немесе "bit international" (2008 жылдың ақпаны – 2009 жылдың қаңтары) сияқты уақытша көрмелер ұлттық және халықаралық деңгейде жоғары бағаланды.

ZKM. Қазіргі заманғы өнер мұражайы

1999 жылдың желтоқсанынан бері Қазіргі заманғы өнер мұражайы бұрынғы оқ-дәрі зауытының 1-ші және 2-ші атриумдарында орналасқан. 7000 шаршы метрлік көрме алаңында музей жеке коллекциялардан – FER COLLECTION, Grässlin коллекциясы, Siegfried Weishaupt коллекциясы, Landesbank Baden Württemberg, VAF Stiftung / Museo di arte moderna e contemporanea di Trento e Rovereto (MART) қорынан, сондай-ақ Boros коллекциясынан, ZKM коллекциясынан және басқа да ынтымақтас коллекциялардан алынған туындылар көрсетіледі. Мұражайда, ең алдымен, ХХ ғасырдың екінші жартысынан бастап қазіргі заманғы өнердегі жаңа тәсілдерді қамтитын уақытша көрмелер ұйымдастырылады. 1999 жылдан бері Брюс Науман, Билл Виола, Зигмар Полке, Франц Вест, Сильви Флюри, Мартин Киппенбергер және Тобиас Ребергерге арналған монографиялық көрмелер өткізіліп келеді. Арнайы тақырыптық көрмелердің арасында "Біріктіру. Демократия атмосферасы" (2005 жылдың наурыз-қазан айлары), "Жас сәуледен жасалған жарық өнері" (2005 жылдың қарашасы – 2006 жылдың тамызы), "Діннің ортасы" (2008 жылдың қарашасы – 2009 жылдың сәуірі) және "Жаһандық қазіргі заман. 1989 жылдан кейінгі өнер әлемі" (2011 жылдың қыркүйегі – 2012 жылдың ақпаны) бар. Бұған қоса, мұражайдың жобалық кеңістіктерінде кішкентай көрмелер ұйымдастырылады.

Оқиғалар

Іс-шаралардың нысаны мен мазмұны алуан түрлі: мультимедиалық сахнасы бар операдан бастап, ғылыми симпозиумдар, халыққа арналған концерттер, спектакльдер, би көрсетілімдері мен кино көрсетулерге дейін. ZKM мұнда ұйымдастырушы да, әрі серіктес ретінде қатысады, сонымен қатар ғимараттарын жалға береді. Іс-шаралар түрлі кеңістіктерде өтеді, оның ішінде Лекция залы, Медиа театры, Фойе және ZKM Куб.

Қаржыландыру

ZKM-нің негізгі қаржыландырылуы Карлсруэ қаласы және Баден-Вюртемберг штаты тарапынан тең үлесте қамтамасыз етіледі.

Көрмелер мен іс-шаралар

Көрмелер мен шараларда ZKM заманауи өнердің әдістері мен тақырыптарын көрсетеді, сонымен қатар көбінесе ұмытылған суретшілер мен өнер бағыттарын, әрі түрлі медиа және жанрлардағы өнер туындыларын – жасанды интеллект орнатуларынан бастап майлы бояуларға дейін ұсынады. Жыл сайын 6 қаңтарда ZKM және Städtische Galerie есік ашық күнді өткізеді, онда кіру ақысыз.

Көрмелер

1989 жылдан бері ZKM | Карлсруэ интерактивті, қатысушылық және орындалымдық көрмелер ұйымдастырып, оларға сәйкес басылымдар шығарып келеді. ZKM-нің 15 000 м² көрме алаңында ұйымдастырылатын тақырыптық және монографиялық көрмелерде өнер мен қоғамның қазіргі дамуының түрлі құралдар мен әдістер арқылы көрсетіледі. ZKM ғылыми-зерттеу орталықтарымен, зертханаларымен және бөлімдерімен, сондай-ақ әлемнің түкпір-түкпіріндегі серіктес орталықтармен және ғылыми-зерттеу мекемелерімен тығыз байланыста, кураторлық бөлім директорлар кеңесімен және халықаралық суретшілер, ғалымдар, зерттеушілер мен кураторлар желісімен бірлесіп ZKM-нің алуан түрлі көрме бағдарламасын әзірлейді. ZKM көптеген халықаралық ынтымақтастық жобаларына қатысады, бұл ZKM көрмелері мен олардың мазмұнын әлемдік аудиторияға жеткізуге мүмкіндік береді. ZKM-нің өзі ұйымдастырған көрмелері халықаралық аренада тұрақты түрде көрсетіледі. 2018 жылы 20 ZKM көрмесі Польша, Литва, Латвия, Венгрия, Филиппин, Үндістан, Оңтүстік Корея және Қытай сияқты әлемнің түрлі елдерінде көрсетілді. 2018 жылы ZKM Карлсруэдегі өнер және медиа орталығы CryptoKitties-ті блокчейн технологиясын көрсету үшін пайдаланды.

Оқиғалар

Көрмелермен қатар, саяси, экономикалық және философия сияқты әлеуметтік өмірдің түрлі салаларынан келген келушілермен пікір алмасу және ақпарат тарату үшін іс-шаралар платформа ретінде өткізіледі. Іс-шаралардың форматы мен мазмұны алуан түрлі: мультимедиалық сахнасы бар операдан бастап, ғылыми симпозиумдар мен танымал концерттерге дейін, сондай-ақ спектакльдер, билер мен кино көрсетілімдері де ұйымдастырылады. ZKM мұнда ұйымдастырушы және серіктес ретінде, сонымен қатар өз ғимараттарын жалға беру бойынша байланыс орталығы болып табылады. Іс-шаралар Лекция залы, Медиа театры, Фойе және ZKM Куб сияқты әртүрлі кеңістіктерде өтеді. 2014 жылдан бері Гулаш бағдарламалау түні ZKM және HfG-де ұйымдастырылып келеді. Неміс және халықаралық хакерлер қауымдастығының «Хаос компьютер клубы» Карлсруэ бөлімшесі ұйымдастырған бұл төрт күндік конференцияда лекциялар оқылады және арнайы экскурсиялар өткізіледі. ZKM 2011 жылдан 2017 жылға дейін Cyberforum e. V., CAS Software AG және басқа да серіктестермен бірлесіп AppArtAward сыйлығын жыл сайын табыстады. AppArtAward сыйлығы шығармашылық және технологиялық мүмкіндіктерді үйлестіретін өнер туындыларына ие қосымшаларға берілді. Байқауда түрлі номинациялар болды, олардың әрқайсының жүлде қоры 10 000 еуроны құрады. Номинациялардың ішінде Көркемдік инновация, Көпшілік өнер және Өнер мен ғылымға арналған арнайы сыйлықтар бар.

Ғылыми-зерттеу және өндіріс

ЗКМ ғылыми-зерттеу институттары пәнаралық жобаларды дамытады. Зерттеулердің бір бөлігі ЗКМ-де, екінші бөлігі басқа білім беру және ғылыми-зерттеу мекемелерімен бірлесіп жүргізіледі. Мақсаты – өнер мен ақпараттық қоғам үшін ең соңғы технологиялардың қолданылу мүмкіндігі мен маңыздылығын анықтау үшін оларды талдап, сынау болып табылады. Бұл қоғам әлемдік деңгейде тығыз байланысқан және онлайн қарым-қатынас құрады.

Hertz зертханасы

Hertz Lab 2017 жылы құрылған. Ол Визуалды медиа институты мен Музыка және акустика институтын біріктіреді. Hertz Lab-тің негізгі қызметтері – көркем өндіріс және медиа технологиялары бойынша зерттеулер жүргізу. Заманауи концепциялар – мысалы, жасанды интеллект (AI), виртуалды шындықтағы (VR) және арттырылған шындық (AR) қолданбалары, толыққанды немесе сенсорлық орталар, сондай-ақ электромагниттік өрістердің көркемдік мүмкіндіктерін зерттеу – түрлі жанрлар мен медиада қарастырылып, олардың көркемдік қолданылуы сараланып, өндірісте іске асырылады. «Hertz Lab» атауы неміс физигі Генрих Герцтің құрметіне берілген.

Мұрағаттар мен жинақтар

ZKM коллекциясын ZKM-нің алғашқы директоры Генрих Клоц 1990 жылдардың басында құрды және содан бері толықтырылып келеді. Жинақ әртүрлі өнер жанрлары мен медиаға ерекше көзқараспен негізделген: сурет және мүсіндер жаңа бейнесурет және фотосурет өнерінің ықпалынан герметикалық түрде жабылып қалғанда, ZKM-нің жинақтау қызметі дәстүрлі жанрлық шекараларды басып өтумен ерекшеленеді. Қазіргі заманғы өнер мұражайының коллекциясында бастапқыда барлық жанрдағы өнер туындылары болса, Медиа мұражайының коллекциясында алғашқыда тек интерактивті медиа өнерінің туындылары болды, олардың көпшілігі мұражайда өндірілді. 500-ден астам халықаралық суретші Карлсруэде алғашқы көрсетілімдерден кейін ZKM коллекциясына енген көптеген жұмыстарды жасады. Осының нәтижесінде ZKM әлемдегі медиа өнерінің ең ірі коллекцияларының біріне ие, ол бейне өнерінің, электрондық инсталляциялардың және голографияның бастауына дейін жетеді. Мұражайда сақталмайтын, бірақ ZKM Медиа кітапханасы арқылы қолжетімді шамамен 1200 көркем бейнежазба мен 13 800 аудио трек жинағы бар. Видео коллекция Германиядағы алғашқылардың бірі болды және бейнені тәуелсіз өнер түрі ретінде танымал етуге көмектесті. Жинақта 1960, 1970 және 1980 жылдардағы бейне өнері туындылары және «Infermental» бейнежурналы сияқты басқа да жұмыстар бар. Медиа кітапханасына байланысты Ескірген бейне жүйелері зертханасының жұмысы арқасында Еуропа мен АҚШ-тағы кеңейтілген бейне коллекцияларын бүлінуден құтқаруға және оларды көпшілікке қолжетімді етуге мүмкіндік болды. Аудио коллекцияда электроакустикалық музыкаға баса назар аударылған заманауи музыка бар. Аудиожазбалардан басқа, жинақта ноталар, мамандандырылған басылымдар, тарихи фотосуреттер және плакаттар да бар. Ерекше маңызға ие Халықаралық цифрлық электроакустикалық музыка мұрағаты (IDEAMA), оған электроакустикалық музыканың бастауынан бүгінгі күнге дейінгі шығармалары кіреді. Видео өнері және электрондық музыка туындыларынан басқа, ZKM электрондық өнерге қатысты мұрағаттар мен құжаттарды, яғни бейне өнер, электроакустикалық музыка, компьютерлік өнер және интермедиа өнер түрлері туралы материалдарды сатып алады. ZKM және Карлсруэ өнер және дизайн университетінің (HfG) бірлескен кітапханасының қорында шамамен 60 000 кітап, журнал және цифрлық сақтау құралдары бар. Тақырыптық тұрғыдан ол 20 және 21 ғасырлардағы өнерге, ең алдымен медиа өнеріне, сәулетке, дизайнға, медиа теориясына, киноға, фотосуретке және электроакустикалық музыкаға бағытталған. Кітапхананың барлық қоры Интернет арқылы іздеуге қолжетімді.

The ZKM Collection was founded by the ZKM's first director, Heinrich Klotz, in the early 1990s and has been added to ever since. The collection is based on a specific approach to the different art genres and media: whereas painting and sculpture were hermetically sealed off from the new influences of video art and photography which were gradually establishing themselves, the ZKM's collecting activity is distinguished by transcending such traditional genre divisions. While the Museum of Contemporary Art's collection contained artworks of all genres from the very beginning, the Media Museum's collection initially only contained works of interactive media art most of which were produced in house. Over 500 international guest artists produced a vast number of works at the ZKM, which entered the ZKM Collection after their initial presentation in Karlsruhe. Consequently, the ZKM has one of the largest collections of media art in the world, extending back to the beginning of video art, electronic installations, and holography. In addition to these there is the collection of approximately 1,200 art videos and 13,800 audio tracks, which are not stored in the museum, but can be accessed via the ZKM | Media Library. The Video Collection was one of the first of its kind in Germany, and helped to raise public awareness of video as an independent art form. The collection contains works of video art from the 1960s, 1970s, and 1980s, and other works, such as the video magazine Infermental. Through the work of the Laboratory for Antiquated Video Systems, which is connected to the Media Library, it has been possible to rescue extensive video collections in Europe and the US from degenerating, and make them accessible to the public. The Audio Collection contains contemporary music with an emphasis on electroacoustic music. In addition to audio recordings, the collection includes scores, specialist publications, historic photographs, and posters. Of especial importance is the International Digital Electro acoustic Music Archive (IDEAMA), which includes pieces of electro acoustic music from its beginnings through to the present. In addition to works of video art and electronic music, the ZKM acquires archives and documents on the electronic arts, that is, on video art, electroacoustic music, computer art, and inter media art forms. The joint library of the ZKM and the Karlsruhe University of Arts and Design (HfG) has holdings of approximately 60,000 books, journals, and digital storage media. Thematically, it concentrates on twentieth and twenty first century art and, first and foremost, on media art, architecture, design, media theory, film, photography, and electroacoustic music. The library's entire holdings can be researched via the Internet.

Фильм

Маркус Брокпен музейлік саяхат: Карлсруэдегі ZKM. Алғаш рет 2013 жылдың 14 шілдесінде 3sat арнасында көрсетілді.