Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германияның Кассель қаласындағы қазіргі заманғы өнер көрмесі, Хорватияның коммерциялық емес ұйымы.
Contemporary art exhibition in Kassel, Germany
the Croatian NGO
Documenta (көбінесе documenta деп стильделеді) – бес жылда бір рет Германияның Кассель қаласында өтетін қазіргі заманғы өнер көрмесі. Documenta 1955 жылы суретші, педагог және куратор Арнольд Боде тарапынан сол кезде Кассельде өткен Bundesgartenschau (Федералды бақша көрмесі) аясында құрылған. Бұл Германияны қазіргі заманғы өнермен деңгейлестіруге, сондай-ақ нацизмнің мәдени қараңғылығын жоюға және басуға жасалған тытыру болды. Documenta – саудалық көрме емес.
Documenta (often stylized documenta) is an exhibition of contemporary art which takes place every five years in Kassel, Germany. Documenta was founded by artist, teacher and curator Arnold Bode in 1955 as part of the Bundesgartenschau (Federal Horticultural Show) which took place in Kassel at that time. It was an attempt to bring Germany up to speed with modern art, both banishing and repressing the cultural darkness of Nazism. Documenta is not a selling exhibition.
Этимология
Documenta, жасалған сөз, көрменің (әсіресе 1955 жылғы алғашқы Documenta) нацистік кезеңде неміс халқына қол жетімді болмаған заманауи өнерді құжаттау мақсатын көрсетеді. Арнольд Бодеге жақын адамдардың арасында латын тіліндегі documentum сөзін "оқыту" мағынасындағы docere және "ақыл" мағынасындағы mens деп бөлуге болатыны туралы әңгіме тарады, соның салдарынан бұл сөз Documenta-ның мақсатын және талабын сипаттауға өте қолайлы деп есептелді. Documenta-ның әрбір нұсқасы өзінің жеке визуалды стилін жасады, олардың көпшілігі Баухауста пайда болған, тек кіші әріптерді қолданудың типографиялық стиліне сай келді.
Documenta, an invented word, reflects the intention of the exhibition (in particular of the first Documenta in 1955) to be a documentation of modern art which was not available for the German public during the Nazi era. Rumour spread from those close to Arnold Bode that it was relevant for the coinage of the term that the Latin word documentum could be separated into docere 'teach' and mens 'intellect', and therefore thought it to be a good word to describe the intention and the demand of Documenta. Each edition of Documenta has commissioned its own visual identity, most of which have conformed to the typographic style of solely using lowercase letters, which originated at the Bauhaus.
Тарих
Кассельдік өнер профессоры және дизайнер Арнольд Боде алғашқы Documenta-ның бастамашысы болды. Алғашында Bundesgartenschau ілеспе шарасы ретінде жоспарланған бұл шара 1955 жылы 130 000-нан астам келушіні қамтыды. Көрме "қазіргі заманғы өнерге" – яғни 1945 жылдан кейін жасалған өнерге – баса назар аудармады, керісінше Боде нацистік кезеңде Германияда "Entartete Kunst" деп аталатын туындыларды көрсеткісі келді: фаувизм, экспрессионизм, кубизм, Blauer Reiter, футуризм және Pittura Metafisica. Сондықтан бұл көрменің назарында абстрактілі өнер, әсіресе 1920-1930 жылдардағы абстрактілі суреттер тұрды. Уақыт өте келе, назар қазіргі заманғы өнерге ауысты. Бастапқыда көрме Еуропа шеңберіндегі туындылармен ғана шектелді, бірақ көп ұзамай Америка, Африка және Азия суретшілерінің жұмыстарын да қамтыды. 4-Documenta, табысқа жеткен алғашқы көрме, поп-арт, минимализм және кинетикалық өнер үлгілерін ұсынды. "Шындыққа күдік тудыру – бүгінгі сурет әлемі" тақырыбын қабылдаған 1972 жылғы Documenta минимализм мен тұжырымдамалық өнерді көрсету арқылы өнер деп саналатын нәрсені түбірімен өзгертіп, осы стильдерді қабылдаудағы маңызды өзгеріске бастады. Сонымен қатар, ол сол кезде танылмаған швейцариялық өнерші Адольф Вольфлидің туындыларына кең орын берді. Жозеф Бойс өзінің утопиялық "Тікелей демократия ұйымы" аясында бірнеше рет өнер көрсетті. 1987 жылғы Documenta көрмесі дизайнды өнер саласына жатқызу арқылы маңызды өзгеріске ұшырады, бұл постмодернистік дизайнға ашықтық танытты. 1945, 1968 немесе 1976/1977 жылдар сияқты кең ауқымды әлеуметтік және мәдени өзгерістерге байланысты маңызды саяси даталар X Documenta (1997) үшін хронологиялық белгілерге айналды, олар арқылы өнердің саяси, әлеуметтік, мәдени және эстетикалық зерттеу функциялары қарастырылды. Documenta11 көші-қон, урбанизация және постколониалдық тәжірибе сияқты тақырыптар төңірегінде ұйымдастырылды, бұл ретте құжаттамалық фотосурет, кино және бейнематериалдар, сондай-ақ алыс аймақтардан әкелінген туындылар назар ортасында болды.
Art professor and designer Arnold Bode from Kassel was the initiator of the first Documenta. Originally planned as a secondary event to accompany the Bundesgartenschau, this attracted more than 130,000 visitors in 1955. The exhibition centred less on "contemporary art"—that is, art made after 1945—instead, Bode wanted to show the public works which had been known as "Entartete Kunst" in Germany during the Nazi era: Fauvism, Expressionism, Cubism, Blauer Reiter, Futurism and Pittura Metafisica. Therefore, abstract art, in particular the abstract paintings of the 1920s and 1930s, was the focus of interest in this exhibition. Over time, the focus shifted to contemporary art. At first, the show was limited to works from Europe, but soon covered works by artists from the Americas, Africa and Asia. 4. documenta, the first ever to turn a profit, featured a selection of pop art, minimal art and kinetic art. Adopting the theme of Questioning Reality – Pictorial Worlds Today, the 1972 Documenta radically redefined what could be considered art by featuring minimal and conceptual art, marking a turning point in the public acceptance of those styles. Also, it devoted a large section to the work of Adolf Wolfli, the great Swiss outsider, then unknown. Joseph Beuys performed repeatedly under the auspices of his utopian Organization for Direct Democracy. Additionally, the 1987 Documenta show signaled another important shift with the elevation of design to the realm of art – showing an openness to postmodern design. Certain key political dates for wide reaching social and cultural upheavals, such as 1945, 1968 or 1976/1977, became chronological markers of documenta X (1997), along which art's political, social, cultural and aesthetic exploratory functions were traced. Documenta11 was organized around themes like migration, urbanization and the post colonial experience, with documentary photography, film and video as well as works from far flung locales holding the spotlight.
Сын
Documenta әдетте суретшілеріне өз жобаларын жоспарлауға және жасауға кем дегенде екі жыл уақыт береді, сондықтан туындылар көбінесе күрделі және интеллектуалды жағынан бай болады. Дегенмен, қатысушылар көбінесе көрме ашылғанға дейін жарияланбайды. Documenta (13) көрмесінде суретшілердің ресми тізімі көрсетілім басталған күні ғана жарияланды. Кураторлар таңдауларында өнер нарығынан тыс іздегендерін жиі айтса да, қатысушылардың арасында әрдайым танымал суретшілер болды. Мысалы, Documenta (13) көрмесінде өнер сыншысы Джерри Салц Мариан Гудман галереясы ұсынған суретшілердің үштен бірінен астамын анықтады. 2022 жылы Documenta үш жеке антисемитизмге қарсы пікір қақтығысына себеп болды: бірі индонезиялық Taring Padi ұжымының 2002 жылғы «Халық Әділеті» баннеріндегі антисемиттік бейнелерге байланысты болды; екіншісі палестиналық «Қаржыландыру мәселесі» ұжымын көрмеге қосу туралы болды; соңғысы Бурхан Каркутлидің 1988 жылғы «Әйелдердің қатысуы» атты палестиналық азаттық қозғалысының брошюрасын қосуға байланысты болды. Суретші Хито Штайерл бұл екі жағдайға наразылық білдіріп, өзінің туындысын көрмеден шығарды, нәтижесінде басқарушы директор Сабина Шорман қызметтен босатылды. «Әйелдердің қатысуына» байланысты туындаған дауға жауап ретінде Documenta көркемдік команданы суреттерді «тиісті контекст берілгенге дейін» алып тастауға шақыратын мәлімдеме жасады. Алжирдегі Әйелдер Күресінің мұрағаттарының ғалымдары: «[Әйелдердің қатысуы] алжирлік әйелдердің палестина халқымен ынтымақтастығы және Израиль мемлекеті жасаған қылмыстарды айыптауы болды. Біз бұл құжатты, әлемдегі көптеген басқа мәтіндер мен өнер туындылары сияқты, тарихи және саяси контекстке орналастыруды қалаймыз» деді. Хатта: «Қазіргі жағдайда Германияда идеяларды ашық алмасуға және Documenta суретшілері мен кураторлары лайық болатын күрделі және нюансты көркемдік тәсілдерді дамытуға мүмкіндік жоқ деп санаймыз» делінген.
Documenta typically gives its artists at least two years to conceive and produce their projects, so the works are often elaborate and intellectually complex. However, the participants are often not publicised before the very opening of the exhibition. At documenta (13), the official list of artists was not released until the day the show opened. Even though curators have often claimed to have gone outside the art market in their selection, participants have always included established artists. In the documenta (13), for example, art critic Jerry Saltz identified more than a third of the artists represented by Marian Goodman Gallery in the show. In 2022, Documenta caused three separate anti Semitism controversies: one revolving around the banner Peopleʼs Justice (2002) by the Indonesian collective Taring Padi that contained anti Semitic imagery; another on the inclusion of the Palestinian collective Question of Funding in the exhibition; and, lastly, the inclusion of a 1988 Palestinian liberation movement brochure by Burhan Karkoutly titled Presence des Femmes. Artist Hito Steyerl pulled her work from the exhibition in protest to the first two instances, with managing director Sabine Schormann's departure as a consequence. In response to the controversy spurred by Presence des Femmes, Documenta released a statement urging the artistic team to remove the drawings until they can be "appropriately contextualized"; scholars from the Archives of Women’s Struggles in Algeria stated: "[Presence des Femmes] was in solidarity by the Algerian women with the Palestinian people, in denouncing the crimes committed by the Israeli State. We would like this document, like many other texts or artworks in the world, to be placed in its historical and political context." The letter precises "In the current circumstances we do not believe that there is a space in Germany for an open exchange of ideas and the development of complex and nuanced artistic approaches that documenta artists and curators deserve."