Кіріспе

Британдық әскери офицер және атқарушы

Фолкленд соғысы1991 жылғы Персид шығанағы соғысыБосниядағы БҰҰ күштеріЖеке әскери компаниялар үшін жұмыс істеу: Бугенвиль көтерілісіСерра-Леоне азаматтық соғысыИрак соғысы|марапаттар=Британ империясының офицер ордені (OBE) 1992 жылы Спайсер «Солтүстік Ирландиядағы операциялық қызметі үшін» OBE орденімен марапатталды. Сол жылдың 4 қыркүйегінде оның басқаруындағы екі солдат, Марк Райт пен Джеймс Фишер, күмәнді жағдайларда Питер Макбрайд есімді 18 жасар католик жасөспірімді атып өлтірді. Оқиғадан кейін Райт пен Фишерді Спайсер және тағы үш офицер сұраққа алды, ал кейіннен Корольдік Ульстер полициясы (RUC) оларды тексерді. 1999 жылы жарияланған «Әдеттен тыс сарбаз» атты автобиографиясында Спайсер «Біз бұл оқиғаға байланысты объективті шешімге келе аламыз деп ойладым» деп жазды. Екі сарбаз кейіннен әскери сотқа берілді, олар кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылды және 1995 жылдың 10 ақпанында HM Maghaberry түрмесінде өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Әскери сотта Райт пен Джеймс Макбрайдтың пластикалық қапқа жасырып қойған қолдан жасалған жарылғыш затты оларға лақтыруға дайындалып тұрғанынан қорқып, осыған байланысты өміріне қауіп төнгенін айтты, бұл талапты Спайсер қолдады (кейін қаптың ішінде тек футболка ғана бар екені анықталды). Олардың айыпталуына наразылық ретінде Спайсер Райт пен Джеймсті босату үшін лоббилік науқан ұйымдастырды, олардың Макбрайдтың әрекеттерінен өміріне шұғыл қауіп төнгенін заңды түрде сенгенін дәлелдеді. Райт пен Джеймс Спайсермен кездесу үшін Йоркширдегі Кэттерик гарнизонына ұшып барды, онда Армия кеңесі бір айдан кейін оларды Шотландия гвардиясына қайта орналастырғанға дейін қалды; кейіннен екеуі Ирак соғысында қызмет етті.

Жеке әскери компания

1994 жылы ол әскерден кетіп, Sandline International жеке әскери компаниясын құрды.

Құм сызығы ісі

Sandline ісі Папуа-Жаңа Гвинея (PNG) тарихындағы, әсіресе Бугенвильдегі қақтығыстың шешуші сәттерінің бірі болған саяси дау болды. Ол Сер Джулиус Чанның басқаратын ПНГ үкіметін құлатты және Папуа-Жаңа Гвинеяны әскери бүлікке дейін жеткізді. 1994 жылы билікке келгеннен кейін премьер-министр Чан Бугенвильдегі қақтығысты дипломатиялық жолмен шешуге бірнеше рет тырысты. Бірақ бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды, себебі Бугенвиль лидерлері жоспарланған бейбіт келіссөздерге қатысуға келмеді. Бірнеше сәтсіз әскери шабуылдардан және Австралия мен Жаңа Зеландияның әскер беруден бас тартуынан кейін, жалдамалы әскерлерді пайдалану мүмкіндігін зерттеу туралы шешім қабылданды. Қорғаныс министрі Матиас Ижапе кейбір шетелдік байланыстар арқылы Спайсермен байланысқа шықты. Ол 36 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды, бірақ ПНГ Армиясы олардың өзі істей алатындай жұмысқа осыншама көп қаржы жұмсалып жатқанын білген соң, келісім бұзылды. Армия ПНГ үкіметін құлатып, Спайсерді қамауға алды. Кейін ол босатылып, ПНГ үкіметінен төленбеген ақшасын талап ету үшін сотқа жүгінді.

Сьерра-Леонедегі ахуал: Африкаға қару-жарақ сатуға қатысты оқиға

Sandline International компаниясында жұмыс істеген кезде Спайсер Сьерра-Леонедегі азаматтық соғыстағы әскери операцияларға қатысты, соның ішінде БҰҰ-ның қару-жарақ эмбаргосын бұзуға ұқсайтын қару-жарақ импорттауға қатысты. Келісімшарт алдымен Globe Risk International компаниясына ұсынылды, бірақ ол моральдық негіздермен келісімшарттан бас тартты. Оған үнді қаржыгері Ракеш Саксена хабарласты, ол жаңа үкіметтің алмаз және минералдық концессиялар беретініне үміттенеді. Осы оқиғаға байланысты туындаған даулар мен британдық Сыртқы істер және Достастық кеңсесінің (FCO) Sandline-ның іс-қимылдарынан хабардар болған-болмағаны туралы сауалдар нәтижесінде FCO іс-қимылдарды білгені және Спайсер эмбаргоны бұзбаймын деп сенгені анықталды. Алайда, бұрынғы британдық дипломат Крейг Мюррей, Спайсерге БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1132 қарарының мәтіні оқылған Сыртқы істер кеңсесінің отырысында болғанын мәлімдеді, бұл қарар мүше мемлекеттерді Сьерра-Леонеге қару импорттаудан өз азаматтарын тыюға міндеттейді. Спайсер өзінің де, Sandline-ның да заңсыз ештеңе жасамағанын айтады: цитата|Sandline де, Тим Спайсер де заңсыз ештеңе жасамады және, егер болса, Ұлыбританиядағы кең ауқымды саяси даудың құрбаны болды. Sandline Сьерра-Леоненің заңды сайланған үкіметін қару-жарақпен және кәсіби қызметтермен қамтамасыз ету үшін келісімшарт жасасқан. Бұл үкіметті Революциялық Біріккен Фронтпен одақтас әскери хунта құлатты. Британ үкіметі бұл әрекетті білген, ол халықаралық құқықты немесе БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің қару-жарақ эмбаргосын бұзбады. Бұл фактілер үкіметтік тергеу, екі сауал және БҰҰ заңгерлерінің пікірімен расталған.|Спайсердің жиі қойылатын сұрақтар беті

1999 жылдың соңында Спайсер Sandline компаниясынан кетіп, ол 2004 жылға дейін жұмыс істеді. Келесі жылы ол Дағдарыс және Тәуекелдерді Басқаруды іске қосты. 2001 жылы ол компанияның атын Strategic Consulting International деп өзгертті және сонымен қатар пираттыққа қарсы кеңес беруге мамандандырылған Trident Maritime деп аталатын серіктес фирма құрды. 2002 жылы Спайсер Aegis Defence Services компаниясын құрды, ол Ирак соғысының басында Disney Cruise Line компаниясына кеңес берді.

Aegis Defence Services компаниясының қорғаныс қызметі

Спайсер 2010 жылы генерал-майор Грэм Биннс алмастырғанға дейін Лондонда орналасқан Aegis Defence Services компаниясының бас директоры болды. Aegis директорлар кеңесінің төрағасы – бұрынғы қорғаныс министрі, Николас Сомс. Директорлар кеңесіне: генерал-штаб бастығы, генерал сэр Роджер Уилер; бұрынғы Еңбек партиясының министрі және Оңтүстік Африкадағы бұрынғы жоғары комиссары Пол Боатенг; сондай-ақ Ұлыбританияның БҰҰ-дағы бұрынғы орынбасар елшісі сэр Джон Бирч кіреді. 2004 жылдың қазан айында Aegis компаниясы Иракта үш жылдық 293 миллион долларлық келісімшарт жеңіп алды, оның аясында АҚШ армиясы үшін барлау қызметін де қоса, бірқатар қызметтер көрсетілді.

АҚШ сенаторларының сын-пікірлері

2005 жылы осы келісімшартқа ие болғаннан кейін бес АҚШ сенаторы – Чарльз Шумер, Хиллари Клинтон, Тед Кеннеди, Крис Додд және Джон Керри – Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелдке бірлескен хат жолдап, Эджис келісімшартының берілуін тергеп-тексеруге шақырды. Олар Спайсерді «азаматтарға қарсы күш қолдануды жиі қолдаған» және «адам құқықтарын бұзуды қызу түрде қорғайтын» тұлға ретінде сипаттады. 2005 жылдың желтоқсанында сайлаушыларына жолдаған хатында АҚШ сенаторы Барак Обама (D IL) Қорғаныс министрлігінен Aegis компаниясымен жасалған келісімшартты қайта қарауды сұрады. Обама «Aegis Defense Services» компаниясының бас директоры Тим Спайсердің әлемдегі түрлі адам құқықтарын бұзуға қатысы бар екенін, оның бұрынғы тәжірибесін ескерсек, АҚШ осы компаниямен жасалған келісімшартты тоқтатуды қарастыруы керек» деп жазды.