Кіріспе

Польшалық хирург Ян Микулиц-Радецкий (Johann Freiherr von Mikulicz Radecki) – негізінен Германия империясында жұмыс істеген неміс-поляк-австриялық хирург. Ол 1850 жылдың 16 мамырында Австрия империясының Черновцы қаласында (қазіргі Украинадағы Черновцы) дүниеге келді және 1905 жылдың 4 маусымында Германия империясының Бреслау қаласында қайтыс болды. Ол Краков, Бреслау және Кенигсберг қалаларында профессор қызметін атқарды. Ол жаңа операциялық техникалар мен құралдардың авторы, сонымен қатар антисептика және асептикалық техниканың алғашқы дамушыларының бірі. Польшада ол Краков хирургия мектебінің негізін қалаушылардың бірі деп есептеледі.

Өмір

Оның ата-анасының ата-бабалары Микулицтер отбасы поляк шляхтасы болған және 1683 жылғы Вена шайқасынан кейін король Иоанн III Собиески Гоздава гербін сыйлаған. Оның анасы Эмили Фрейин фон Дамниц австриялық тегінен шыққан. Микулиц Радецкий өзінің туған неміс тілінен өте еркін сөйлеген, сондай-ақ поляк, орыс және ағылшын тілдерін де жақсы білген. Ұлты туралы сұрағанда ол қарапайым түрде "хирург" деп жауап берген. Вена университетінде Теодор Биллроттың басшылығымен оқуын аяқтағаннан кейін, ол Краковтағы Ягеллон университетінде, Кенигсберг университетінде (Калининград) және 1890 жылдан бастап Бреслау университетінде хирургия бөлімінің директоры болды. Микулиц Радецкийдің операциялық техникадағы жаңалықтары қазіргі хирургияның дамуына үлкен үлес қосты, түрлі ауруларды емдеуде маңызды рөл атқарды. Ол қатерлі ісіктерді хирургиялық жолмен емдеуге, әсіресе ас қорыту жүйесі мүшелеріне ерекше үлес қосты. Ол алғаш рет перфорацияланған асқазан жарасын тікті (1885), тамақ ішегінің бір бөлігін хирургиялық жолмен қалпына келтірді (1886), ішектегі қатерлі ісікті алып тастады (1903) және қазір Микулиц ауруы деп белгілі ауруды сипаттады. 1881 жылы ол езофагоскоп пен гастроскоптың жаңа үлгілерін жасады. Антисептиканың жақтаушысы ретінде ол Джозеф Листердің антисептикалық әдістерін кеңінен таратуға көп еңбек етті. Ол хирургиялық масканы ойлап тапты және операция кезінде алғаш рет медициналық қолғаптарды қолданды. Микулиц Радецкий талантты пианист және Иоганнес Брамстың досы болған. 1901 жылдың маусым айында Глазго университетінен құрметті докторлық дәрежесін (LL. D) алды. Неміс орнитологы Мария Коепке (шын аты Мария Эмили Анна фон Микулиц Радецки) және оның қызы, неміс сүтқоректілерді зерттеушісі Джулиан Коепке оның ұрпақтары болып табылады.