Кіріспе
Хейл – Англияның Үлкен Манчестер қаласындағы Траффорд метрополитендік округінің құрамындағы қала маңы және сайлау округі. 2011 жылғы халық санауы бойынша ауылдың халқы 15 315 адамды құрады. Ол Альтринчемнің оңтүстік-шығысына іргелес орналасқан және Манчестер қаласынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 9 миль (14 км) қашықтықта жатыр. Хейл тарихи Чешир графтығының шекарасында орналасқан. Оған ең ертерек жазбаша сілтеме 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында кездеседі, алайда елді мекеннің атауы 7- немесе 8-ғасырға дейін соңғы болуы мүмкін. Бұл аймақ негізінен ауыл шаруашылығымен айналысқан. Хейл орта ғасырларда дамып, Хейл Барнс жеке елді мекен ретінде құрылғанға дейін жетті. Хейл бұрын Чеширге қарасты. Хейл, Боудон және Хейл Барнс бірге Ұлы Манчестердегі және Лондоннан тыс жерлердегі ең бай аудандар саналады, сондай-ақ Чеширдегі Уилмслоу, Алдерли Эдж және Престбери сияқты «Алтын үшбұрыш» қалаларымен салыстырылады. Осы қалалар мен олардың арасындағы аймақта Ұлыбританиядағы Лондоннан тыс ең қымбат жылжымайтын мүліктер шоғырланған.
Тарих
"Хейл" топонимі ежелгі ағылшын тіліндегі "halh" сөзінен туындаған, ол шағын ойыс немесе паналау орны деген мағынаны білдіреді. Бұл мағынаны айналасындағы табиғи түрде қоршаған жерлердің болуы да растайды. "Хейл" атауы Ұлыбританияның көптеген жерлерінде кездеседі. "Хейл" туралы ең ерте жазба 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында сақталған. Дегенмен, этимология және аймақтағы оқиғалардың аз ғана сақталған жазбалары 7 ғасырда саксон тайпаларының осы жерге қоныстанғанын көрсетеді. "Domesday Book" кітабында 11 ғасырдың ортасында, Эдуард Исповедник патшалығында, саксон тегн Эльфвардтың Хейлді иеленгені жазылған. Ал нормандық Англияны басып алғаннан кейін, оның жерлері нормандық Хамон де Массиге тиесілі болды, ол сонымен қатар Дунхам мен Боудонды да алды. Масси әулеті Масси желісінің тоқырауына дейін, 14 ғасырдың ортасына дейін осы аймақтың барондары болып қалды. Осы кезде Хейл Дунамның Буттары арасында бөлісті – кейін Стамфорд графы болған әулет – және тағы екі иесі болды. Осы кезеңде Хейлдің айналасындағы жерлер негізінен егіс шаруашылығымен айналысты. Хейл орта ғасырлар бойы кеңейіп, гүлденді, сондықтан 15 ғасырдың ортасына қарай Хейл Барнста оннан бір бөлігі жиналатын сарай салынды – Хейлден алынған оннан бір бөліктің құны Боудон приходындағы кез келген басқа елді мекеннен екі еседен астам болды. Хейлдің өсуі Хейл Барнстың шығысқа қарай жеке елді мекен ретінде құрылуына әкелді. Бұрын Хейл Барнс Хейлдің негізгі елді мекенінің оқшауланған бөлігі болған, бірақ Хейл Барнс ауылы туралы алғашқы нақты мәлімет 1616 жылғы құжаттарда кездеседі. Чешир Мидленд темір жолы (кейін Чешир желілері комитеті) 1862 жылдың 22 мамырында Алтринчемнен Кнутсфордқа дейін, Хейлде Пил Коузвей атты станциясымен ашылды. 19 ғасырдың ортасында Хейлге темір жолдың келуі шаруалар ауылынан қалада жұмыс істейтін орта таптың саудагерлері үшін қала маңына айналуына себеп болды. Станция 1902 жылы Хейл деп қайта аталды.
Басқару
1900 және 1974 жылдар аралығында Хейл Чешир әкімшілік округіне қарасты Хейл қалалық округінің құрамында болды. Жергілікті басқару реформаларының бөлігі ретінде 1974 жылдың 1 сәуірінде Хейл қалалық округі таратылып, оның аумағы Үлкен Манчестердегі Траффорд жаңа метрополитендік округіне қосылды. Хейл Орталық бөлімі Траффорд округтік кеңесінің 63 орынның үшеуін алып отыр, және 2012 жылғы жергілікті сайлау нәтижесі бойынша барлық үш орынды Консервативтік партия ұтып алды. Қазіргі Хейл Орталықтың кеңесшілері – Крис Кэндиш, Алан Митчелл және Патрисия Янг. Хейл Альтриншам және Сале Батыс сайлау округінің құрамына кіреді және Ұлыбритания Парламентінің Төменгі палатасында Консервативтік партиядан сайланған Грэм Брейди өкілдік етеді; ол 1997 жылы округ құрылғаннан бері осы қызметте.
Демография
Хейл 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағын салыстырды. Хейл, Траффорд, Англия: Жалпы халық саны – 15 315, 205 357, 49 138 831. Ақ нәсілділер – 93,6%, 89,791%, 91%. Азиялықтар – 4,1%, 4,6%, 4,6%. Қара нәсілділер – 0,3%, 0,7%, 2,3%. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша Хейлдің халқы 15 315 адамды құрады. 2001 жылғы халық тығыздығы – 2847 адам/км², әйелдер мен еркектер арақатынасы – 100:96,6. 16 жастан асқандардың 25,5% үйленбеген (ерлі-әйелді емес), ал 56,2% үйленген. Хейлдегі 6198 шаңырақтың 26,0% бір адамнан, 45,8% бірге тұратын жұбайлар, 5,3% – бірге тұратын, никесі тіркелмеген жұбайлар және 5,6% – жалғыз ата-аналар мен олардың балаларынан тұрады. 16-74 жастағылардың 13,7%-ында академиялық білімі жоқ, бұл Траффордтағы (24,7%) және Англиядағы (28,9%) орташа көрсеткіштен айтарлықтай төмен. 1931 жылы Хейл халқының 26,4% орта тапқа жатса, Англия мен Уэльсте бұл көрсеткіш 14% болды. 1971 жылы Хейлде бұл көрсеткіш 56,3%-ға дейін өсті, ал ұлттық деңгейде – 24% құрады. Хейлде орта таптың екі есеге өсуімен қатар жұмысшы табының азаюы байқалды. 1931 жылы жұмысшы табы 14,9% құрады, Англия мен Уэльсте бұл көрсеткіш 36% болды. 1971 жылы Хейлде бұл көрсеткіш 10,6%-ға, ал ел бойынша 26%-ға төмендеді. Халықтың қалған бөлігі кеңсе қызметкерлерінен, білікті жұмысшылардан және басқа да түрлі мамандық иелерінен тұрады. Бұл Хейлдің көршілес Боудонмен бірге әулетті маңы екенін көрсетеді. The Daily Telegraph газеті Хейлді Ұлыбританиядағы ең қымбат 12-орын деп атады, мұндағы үй бағасы айналасындағы аймақтардан 194% жоғары, және 2003 жылдан бері 78% өсті.
According to the Office for National Statistics, at the time of the United Kingdom Census 2001, Hale had a population of 15,315. The 2001 population density was 2,847 per km², with a 100 to 96.6 female to male ratio. Of those over 16 years old, 25.5% were single (never married) and 56.2% married. Hale's 6,198 households included 26.0% one person, 45.8% married couples living together, 5.3% were co habiting couples, and 5.6% single parents with their children. Of those aged 16–74, 13.7% had no academic qualifications, significantly lower than the averages of Trafford (24.7%) and England (28.9%). In 1931, 26.4% of Hale's population was middle class compared with 14% in England and Wales, and by 1971, this had increased to 56.3% compared with 24% nationally. Parallel to this doubling of the middle classes in Hale was the decline of the working class population. In 1931, 14.9% were working class compared with 36% in England and Wales; by 1971, this had decreased to 10.6% in Hale and 26% nationwide. The rest of the population was made up of clerical workers and skilled manual workers or other miscellaneous. This shows that Hale is an affluent suburb, alongside neighbouring Bowdon. Hale was named by The Daily Telegraph as the 12th most expensive place in Britain with house prices 194% higher than those in surrounding areas and having increased by 78% since 2003.
Экономика
2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша Хейл, Траффорд, Англияда еңбекке жарамды жастағы халық саны: 10,672 151,445 35,532,091. Толық жұмыспен қамтылғандар 37.6% 43.4% 40.8%. Жартылай жұмыспен қамтылғандар 11.5% 11.9% 11.8%. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 14.5% 8.0% 8.3%. Жұмыссыздар 1.6% 2.7% 3.3%. Зейнеткерлер 16.6% 13.9% 13.5%.
According to the 2001 UK census, the industry of employment of residents aged 16–74 was 24.7% property and business services, 14.5% retail and wholesale, 12.1% health and social work, 10.7% manufacturing, 9.9% education, 6.3% transport and communications, 4.6% finance, 4.1% construction, 3.6% hotels and restaurants, 3.3% public administration, 0.6% agriculture, 0.6% energy and water supply, 0.1% mining, and 5.0% other. Compared with national figures, Hale had a relatively high percentage of residents working in property, and a relatively low percentage working in agriculture, public administration, and manufacturing. The census recorded the economic activity of residents aged 16–74, 1.7% students were with jobs, 4.6% students without jobs, 7.3% looking after home or family, 2.5% permanently sick or disabled, and 2.2% economically inactive for other reasons.
2001 жылғы Ұлыбритания халық санағына сәйкес, 16–74 жас аралығындағы тұрғындардың жұмыс істейтін салалары: мүліктік және бизнес қызметтер 24.7%, бөлшек және көтерме сауда 14.5%, денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыс 12.1%, өндіріс 10.7%, білім беру 9.9%, көлік және байланыс 6.3%, қаржы 4.6%, құрылыс 4.1%, қонақ үйлер мен мейрамханалар 3.6%, мемлекеттік басқару 3.3%, ауыл шаруашылығы 0.6%, энергия және сумен жабдықтау 0.6%, тау-кен өнеркәсібі 0.1%, және басқалары 5.0%. Ұлттық көрсеткіштермен салыстырғанда, Хейлде мүліктік және бизнес салаларында жұмыс істейтін тұрғындардың үлесі салыстырмалы түрде жоғары, ал ауыл шаруашылығында, мемлекеттік басқаруда және өндірісте жұмыс істейтін тұрғындардың үлесі салыстырмалы түрде төмен болды. Халық санағы 16–74 жас аралығындағы тұрғындардың экономикалық белсенділігін тіркеді, оның ішінде 1.7% студенттер жұмыс істейді, 4.6% студенттер жұмыссыз, 7.3% үй шаруашылығымен немесе отбасымен айналысады, 2.5% тұрақты түрде ауру немесе мүгедек, ал 2.2% басқа себептермен экономикалық белсенді емес.
According to the 2001 UK census, the industry of employment of residents aged 16–74 was 24.7% property and business services, 14.5% retail and wholesale, 12.1% health and social work, 10.7% manufacturing, 9.9% education, 6.3% transport and communications, 4.6% finance, 4.1% construction, 3.6% hotels and restaurants, 3.3% public administration, 0.6% agriculture, 0.6% energy and water supply, 0.1% mining, and 5.0% other. Compared with national figures, Hale had a relatively high percentage of residents working in property, and a relatively low percentage working in agriculture, public administration, and manufacturing. The census recorded the economic activity of residents aged 16–74, 1.7% students were with jobs, 4.6% students without jobs, 7.3% looking after home or family, 2.5% permanently sick or disabled, and 2.2% economically inactive for other reasons.
Христиандық ескерткіштер
Санкт-Петер шіркеуі 1892 жылы салынған және Виктория дәуірінің соңғы кезеңінің сәулетінің көрнекті үлгісі болып табылады. Хэйл Чапелі 1723 жылы Хэйл Барнста диссиденттермен, қазіргі Чапел-Лейн көшесінде құрылды. Шамамен 1880 жылы ол өзгерістерге ұшырады. Бұл Чапель Хэйл және Хэйл Барнс аудандарындағы ең алғашқы құлшылық орыны және ІІ* санаттағы ескертулі ғимарат. Онда сонымен қатар XVIII ғасырға жататын мінбер және XIX ғасырға жататын әйнектер де бар.
Яһудилік ескерткіштер
1976 жылы Хейл және аймақтық еврей қауымы құрылды. Алғашқыда бір пәтерде басталып, қауым 1978 жылы Шей-Лейндегі қазіргі синагогасына көшті. Көшуге себеп қатысушылардың санының артуы болды. Хейлдегі алғашқы еврей мектебі мен қоғамдық орталығы ғимараты қауымның қажеттіліктері арта бастағанша 20 жыл бойы мүшелеріне қызмет етті. 2002 жылы жаңадан салу жұмысы басталды, осыған байланысты қауым 16 ай бойы көрші далада шатырда құлшылық етуге мәжбүр болды, содан кейін 2003 жылдың наурыз айында жаңа Хейл синагогасы мен П.Дейвис қоғамдық орталығы салтанатты түрде ашылды. Сефард синагогасы да салынып жатыр, оның осы жылдың соңында немесе 2015 жылдың басында ашылуы күтілуде.
Мұсылмандық ескерткіштер
2003 жылдың шілдесінде Гров-Лейндегі бұрынғы Сент-Дэвид шіркеуі Алтринчем мұсылман қауымдастығы тарапынан мешітке айналдырылды. Бұл мешіт Хейл қаласының мұсылман қауымына, сондай-ақ Лимм, Мобберли, Баклоу Хилл, Мере және Кнутсфордтың шет жақтарында тұратын отбасыларға қызмет етеді.
Көлік
Хейл Алтриншамдағы көлік түйініне жақын орналасқан және Хейл мен Хейл Барнсқа үнемі автобус қатынастары бар. Бұл ауыл Манчестер әуежайынан батысқа қарай жатыр. Хейл теміржол станциясы, Хейлдің орталығында, Честер мен Манчестер қалалары арасындағы Мид-Чешир желісінде орналасқан.
Көрнекі жерлер мен мәдениет
Ройд үйі Хейл жолында орналасқан. Үйді архитектор Эдгар Вуд жобалап, өзінің жеке үйі ретінде салған. Ол 20-ғасырдың басындағы тұрғын үй сәулетінің ең жетілген мысалдарының бірі саналады және көптеген сәулеттік шолуларда еске алынады. Ройд үйі – I санаттағы ескерткіш. Хейл кітапханасы Ли жолында орналасқан. Хейл ауылының орталығында боулинг алаңы бар. Буллз Хед пабының жанында, Хейл Барнста, короналық жасыл боулинг алаңы орналасқан. Стэмфорд графының құрметіне аталған Стэмфорд паркі сияқты көптеген саябақтар бар, ол Дунхэм-Массиде тұрған.