Кіріспе

Голландиялық суретші және сәулетші (1596–1657)

Якоб ван Кампен (2 ақпан 1596 – 13 қыркүйек 1657) – Голландияның алтын ғасырындағы суретші және сәулетші.

Өмір

Ол Харлемде бай отбасында дүниеге келді және жастық шағын туған қаласында өткізді. Ақсүйек тегінен шыққан және бос уақыты болғандықтан, ол сурет салуды көбінесе хобби ретінде таңдады. 1614 жылы ол Сент-Люка гильдиясының мүшесі болды (Харлемде сәулетшілер мен суретшілер бір гильдияда біріктірілген, және Питер Саенредам мен Соломон де Брей сияқты көптеген адамдар екеуі де осы гильдияның мүшелері болды), және Франс де Гребберден сурет салуды оқыды. Ван Кампеннің көптеген картиналары сақталған. Шамамен 1616-1624 жылдары Италияда тұрған деп есептеледі. Нидерландыға оралғаннан кейін Ван Кампен сәулет өнеріне бет бұрды, Андреа Палладиодан, Винченцо Скамоцциден және Витрувийден алған классикалық идеяларын қолдана отырып. Ол голланд барокко архитектурасына классицизм стилін енгізуге, жергілікті голланд кірпіш салу стилін Витрувий принципімен үйлестіріп, халықаралық деңгейде танымал "Голланд классицизмін" жасауға ықпал етті. Ван Кампен Константин Гюйгенспен жақын дос болды, олар бірге Гюйгенс үшін жаңа үйді жобалады. Ван Кампеннің өмірі аяқталғаннан кейін де оның еңбектері Йохан Мауриц ван Нассау-Сигенге, Клефсе бақтарын (Клев бақтарын) жобалаған сәулетшіге, сондай-ақ Бранденбург курфюрсі Фредерик Вильгельмге үлкен әсер етті. Соңғысы Ван Кампеннің кітабына, бағасына қарамастан ие болды. Потсдам қалалық үйі мен сарайы Ван Кампеннің идеяларымен байланысты. Ван Кампеннің алғашқы белгілі құрылысы – 1625 жылы Амстердамда салынған Койман үйі. 1630 жылдары Ван Кампен мен Питер Пост Гаагадағы Маурицхуисты, қазіргі уақытта Корольдік сурет галереясы орналасқан сарайды жобалады, ал Ван Кампен жеке Голландияның алғашқы театрын – Амстердамның Штадсшувбургін салған. Шамамен 1645 жылы Ван Кампен Харлемдегі Nieuwe Kerk шіркеуін жобалады, ол Кристофер Ренге әсер етті. Оның ең танымал жұмысы, әдетте, Амстердамның үлкен ратушасы (1648 жылы салына бастаған), қазір Дам алаңындағы Корольдік сарай. Ван Кампен сәулетші, суретші және Алькмаардағы шіркеудің орган үшін декоративтік схемаларын жобалаушы ретінде жұмыс істеді. Оның өнері мүсін өнеріне де әсер етті. Оған Питер Пост, Даниэль Стальпарт, Маттиас Витхус, Филипс Вингбунс, Артус Квеллинус, Тильман ван Гамерен және Ромбоут Верхулст көмектесті. Қалалық үйдің құрылысы кезінде Ван Кампен жақын маңдағы Кальверстраатта өте қымбат жатақханада тұрып, ақшаны ысыраппен жұмсады. 1654 жылы Ван Кампен (және Виллем де Кейзер) пікір келіспеу салдарынан, ықтимал, бөшкелік күмбездердің дизайнына байланысты, жұмысты тастап кетті. Стальпарт жеңіске жетті, бірақ оның жобаны аяқтауы Ван Кампеннің жобаларына қарағанда нашар болды деп хабарланды. Ұзақ жылдық еңбек жолынан кейін Ван Кампен 1657 жылы Амерсфорт маңындағы Ранденбрук сарайында қайтыс болды, ол оны анасынан мұраға алған, және сол жерде жерленді. Ол оны өзі кеңейтіп, Цезарь ван Эвердингенге безендіру тапсырды. Ван Кампен ешқашан үйленбеген, бірақ оның Александр Ван Кампен есімді ұлы болған.