Кіріспе
LDS Church emigration program
Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің (LDS Church) 19 ғасырдағы эмиграция бағдарламасы. Мәңгілік эмиграция қоры (PEF) тұзды көл аңғары мен оның айналасындағы негізгі шіркеу қауымына қосылуға тырысатын эмигранттарға экономикалық көмек көрсету үшін құрылды. Бұл қор 1849 жылы, алғашқы мормон пионерлері Ютаға келгеннен кейін екі жыл өткен соң іске қосылды. 1850 жылдың қыркүйегінде шіркеудің жалпы конференциясында ұсынылған идеялар негізінде, Дезерет штатының уақытша үкіметі қорды Мәңгілік көшпелі компания ретінде ресми түрде тіркеді. Нәтижесінде, қор мен корпорация Мәңгілік көшпелі қор компаниясы (PEFC) деген атпен жұмыс істеді.
The Perpetual Emigration Fund (PEF) was a 19th century program of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church) that provided economic assistance to emigrants seeking to join the main church community in the Salt Lake Valley and surrounding regions. The fund concept was launched in 1849, two years after the first Mormon pioneers arrived in Utah. In September 1850, based on proposals made in the church's general conference, the provisional government of the State of Deseret formally incorporated the fund as the Perpetual Emigrating Company. Ultimately the fund and corporation operated under the name Perpetual Emigrating Fund Company (PEFC).
Қордың іс-әрекеті мен операциялары
PEF шіркеу ресурстары мен жеке қайырымдамаларды үйлестіріп, батысқа көшіп бара жатқан мұқтаж шіркеу мүшелеріне бастапқы көмек көрсетті. PEF құру туралы жарлықта Ұлы тұзды көлдегі Антилопа аралы мен Стенсбери аралы – екі арал компанияның эксклюзивті пайдалануына берілді. Көмек алғандар компанияға шығындарын өтеу үшін міндеттеме хатына қол қоятын, және көбінесе қолма-қол ақшадан өзге тауарлармен немесе еңбекпен де өтеуге рұқсат етілді. Бағдарламаның ішінде 30 000-ға жуық адамға, негізінен саяхат және жабдықтаумен көмек көрсетілді. Қаржылық мүмкіндік барлық мұқтаждарды қолдауға жетпегендіктен, басымдық ұзақ жылдардан бері шіркеу мүшелеріне және Батыс шекарасында қажетті біліктілігі бар адамдарға берілді. Ұлыбританиядағы LDS шіркеуінің ертерек дамуы британдық мүшелердің Скандинавиядан және басқа елдерден келген көшпендерге қарағанда PEF көмегін алу ықтималдығы жоғары болды. Ютада туыстары бар адамдар көбірек қолдауға ие болды, ал PEF доноры өз үлесімен де көмек алатын адамды белгілей алатын.
Эмигранттардың жаңалықтары мен дамуы
Эмигранттарға сапарды жеңілдету және бағдарламаны олар мен шіркеу үшін арзандату жөніндегі күш-жігер PEF-тің барлық өмірі бойына жалғасты. Бастапқыда шіркеу басшылары Еуропадағы мүшелерге Панама немесе Никарагуа арқылы канал салынғанша күтуге кеңес берді, бұл оларға Калифорнияға қондырып, Атлантика жағалауынан қиын құрлық арқылы сапарлаудан сақтауға мүмкіндік берер еді. Алайда, канал жобалары ілгерілемегендіктен, бұл сапарға қатысты тәсіл ешқашан дамыған жоқ. 1856 жылдан бастап, батыс теміржол терминалынан жазықтарды кесіп өтуге өгіздермен жабдықталған көліктерді ұсынудың орнына, шіркеу басшылары көптеген эмигранттарды екі дөңгелекті арбалары бар қол арбаларымен ұйымдастырды, оларды үлкен доңғалақты арба сияқты өздері тартты. Бұл жаңа тәсіл PEF-ке 1855 жылғыдан екі есе көп адамды қолдауға мүмкіндік берді. Дегенмен, сандардың артуы да мәселе тудырды, себебі қосымша кемелерді сатып алу және жеткілікті қол арбаларын жасау қиындықтары сапарды кешіктірді. Осының салдарынан екі топ қол арбаларымен саяхатының кезеңін жылдың соңында бастады, Солт-Лейк-Ситиге жетпей қазан айында қарлы боранға ілігіп, көптеген адам қаза тапты. Келесі жылдары тағы бірнеше қол арбалары компаниясы құрылды, соңғысы 1860 жылы эмиграцияның соңғы кезеңі көлік пойыздарына қайта оралды. Оның орнына шіркеу президенті Бригам Янг Ютадан мал мен көліктері бар топтарды жіберіп, эмигранттарды жазықтарда қарсы алу идеясын ұсына бастады. Бар ресурстарды пайдалану арқылы әр топты жеке жабдықтаудың қиындықтары мен шығындары азайтылады, ал көліктер қажетті жабдықтар мен жабдықты тасымалдай алады, ал жолаушылардың көпшілігі жаяу жүреді. Янг сондай-ақ Ютада әлі де саудагерлердің аздығын ескере отырып, жергілікті тұрғындар команда басшыларына Шығысқа тауарлар сатып алуға және оларды кері арзанға әкелуге мүмкіндік беруі мүмкін екенін ұсынды. Бұл топтар Миссури өзенінің жиналу орнына және Ютаға «төмен және кері» саяхаттағандықтан «төмен және кері компаниялар» деп аталды және он жылдық ішінде PEF арқылы ұйымдастырылған үлкен эмигрант топтарын жеңілдетуге маңызды үлес қосты. Еуропадан келгендер үшін, әдетте, Ливерпуль, тек бірнеше құрлықтан келген топтар ғана Гамбургтен тікелей Америкаға жүзіп келді. 1868 жылға дейін шіркеу агенттері трансатлантикалық өту үшін тек желкенді кемелерді жалдады, бұл жол ақысын мүмкіндігінше төмен ұстау үшін (жеке тұлға немесе PEF төлеген). Осы кезде АҚШ-қа шетелден көшіп келушілердің көпшілігі бу кемелеріне ауысты, ал шіркеу Гвион желісімен қарым-қатынас орнату арқылы эмигранттарын жолаушылар ретінде тасымалдауды қабылдады. Бумен жылдам және сенімді өтуге көшу, ішінара, Омахадан алғашқы құрлықарлық теміржолдың бөлігін салуға көмектесетін қабілетті ер адамдарға тегін теміржол билетін ұсынған Юнион Пасифик Теміржолынан алынған жеке концессиямен байланысты болды. Алайда, PEF төлемдерін қадағалауға тағайындалған шіркеу епископтарына «қарызкорлардың төлей алу қабілетіне сәйкес, кедейлерді, жесірлерді, қарттарды немесе мүгедектерді қиын жағдайға түсірмей» ақша жинау керектігі ескертілді. Шіркеу ұйым құрылғанының 50 жылдығын тойлау аясында, болашақ президент Джон Тейлор соманың жартысын кешіру мақсатын жариялады. Шіркеу епископтары төлей алмайтын жағдайға түскендерді анықтау арқылы PEF-ке жыл бойы 337 000 долларлық қарызды кешіруге қол жеткізді. Конгрестің келесі сессиялары LDS шіркеуін де, Perpetual Emigrating Fund Company компаниясын да осы практиканы қолдауға негізделген компанияны тарату туралы заң жобаларын бірнеше рет қарастырды. Ақыры, 1887 жылы Эдмундс-Таккер заңы қабылданған кезде тарату күшіне енді. Шіркеу жұмысын жалғастыруға рұқсат берілді және оның активтері 1893 жылы көп әйелділік практикасын ресми түрде тоқтату туралы манифест жарияланғаннан кейін босатылды, бірақ PEFC ешқашан қайта құрылмады. Сот процесінің қорытындысы бойынша, тарату үшін тағайындалған комиссар 417 968,50 доллардың таза активтерін иеленді, олардың барлығы дерлік құндылығы жоқ, өндіріп алуға болмайтын уәделік вексельдер болды. 2001 жылы ЛДС шіркеуі Мәңгілік эмиграциялық қордан шабыттанған жаңа бағдарлама құрды, бұл жолы дамушы елдердегі мүшелеріне кәсіби және техникалық білім алуға көмектесуге бағытталған және оны Мәңгілік білім беру қоры деп атады.