Кіріспе
Жолиан және Григориан күнтізбесіндегі ақпан айы (Februarius, толық Mensis Februarius – «Februa айы») – Жолиан және Григориан күнтізбесіндегі ақпан айының пайда болуымен Рим күнтізбесіндегі ең қысқа ай. Соңынан ол ретімен екінші орынға ие болды, алдында Януарий («Янус айы», қаңтар) және Мартий («Марс айы», наурыз) орналасты. Римдіктердің ең көне күнтізбесінде, оны Римнің құлшыны бойынша негізін қалаушы Ромул енгізген деп есептелінеді, наурыз бірінші ай болған, ал күнтізбелік жылда барлығы он ай болған. Януарий және Февруарийді Римнің екінші патшасы Нума Помпилий қосып, бастапқыда жыл соңына орналастырған деп саналады. Римдіктердің қаңтар мен ақпанды жыл басына жылжытқан уақыты белгісіз. Февруарий – Юлиан күнтізбесіне дейінгі Рим күнтізбесіндегі күндері жұп санды, 28 күнді құрайтын жалғыз ай. Бұл математикалық тұрғыдан жылдың өзінде күндердің тақ санын қамтамасыз ету үшін қажет болды. Ежелгі дереккөздер Февруариус атауын *februum* сөзінен шығарған, ол ритуалдық тазару үшін қолданылатын затты білдіреді. Бұл айдағы көптеген мерекелер өлгендермен немесе жылдың аяқталуымен байланысты болды. *Parentalia* – ата-бабаларды құрметтеу және рухтарды ырыздандыру үшін өткізілген тоғыз күндік фестиваль, ал *Terminalia* – шекара тастарына қатысты рәсімдер жиынтығы, бұл, мүмкін, жылдың шекарасын нығайту мақсатын да білдірген.
the month in the Julian and Gregorian calendars
Februarius, fully Mensis Februarius ("month of Februa"), was the shortest month of the Roman calendar from which the Julian and Gregorian month of February derived. It was eventually placed second in order, preceded by Ianuarius ("month of Janus", January) and followed by Martius ("month of Mars", March). In the oldest Roman calendar, which the Romans believed to have been instituted by their legendary founder Romulus, March was the first month, and the calendar year had only ten months in all. Ianuarius and Februarius were supposed to have been added by Numa Pompilius, the second king of Rome, originally at the end of the year. It is unclear when the Romans reset the course of the year so that January and February came first. Februarius was the only month in the pre Julian calendar to have an even number of days, numbering 28. This was mathematically necessary to permit the year itself to have an odd number of days. Ancient sources derived Februarius from februum, a thing used for ritual purification. Most of the observances in this month concerned the dead or closure, reflecting the month's original position at the end of the year. The Parentalia was a nine day festival honoring the ancestors and propitiating the dead, while the Terminalia was a set of rituals pertaining to boundary stones that was probably also felt to reinforce the boundary of the year.
Ауыл шаруашылығы жылында
Римдіктердің көптеген мейрамдары мен діни рәсімдері олардың ерте тарихындағы егіншілік өмір салтын көрсетеді. Варро өз шаруашылық туралы трактатында жылды сегіз кезеңге бөледі, көктем 7 ақпанда ресми түрде басталады, сол кезде Фавоний батыс желдің қолайлы соға бастайтыны және далаларды дайындау уақыты келгені деп есептелген. Астық далаларын арамшөптерден тазалау, жүзімдіктерге күтім жасау және ескі қамысты өртеу қажет еді. Кейбір ағаштарды қиюға және зәйтүн мен жеміс ағаштарына назар аударуға болады. Шаруашылық жазбаларының авторы Колумелла шөп жайылымдары мен астық егістіктері "тазартылады" (purguntur) дейді, бұл, әдетте, ескі қалдықтарды тазалаудың практикалық мағынасын және сонымен қатар діни рәсімдерді білдіреді. Осылайша, ақпан айының жұмыстары римдік мәдениетінде шаруашылық пен діннің тығыз байланысын көрсетеді. Шаруалардың күнтізбелеріне сәйкес, айдың қадағалаушы құдайы Нептун болды.