Кіріспе

Канадалық саясаткер Эли Вальтер Мартель (26 қараша 1934 жылы туған) – Канаданың Онтарио провинциясының бұрынғы саяхатшысы. Ол 1967 жылдан 1987 жылға дейін Онтарионың Заңнамалық Ассамблеясында Жаңа Демократиялық партияның (ЖДП) мүшесі ретінде қызмет етті.

Жеке өмір

Мартель Капреол қаласында, Онтарио провинциясында француз тілінде сөйлейтін отбасында дүниеге келді. Ол ағылшын тіліндегі пансионда оқыды, онда оны өз ана тілінде сөйлеуден тоқтатуға мәжбүр етті. Мартель үш рет мектептен шығып, теміржолда және Inco компаниясында жұмыс істеді. Оның әйелі Гей – Норман Фосеттің қызы, ол 1965 жылдан 1968 жылға дейін Никель белдеуінің федералды парламент депутаты болған.

Саясаттағы мансап

Ол алғаш рет 1967 жылғы сайлауда Онтарио заң шығарушы органына сайланды, Солтүстік Онтариодағы Садбери-Шығыс сайлау округінде прогрессивті консерватор Сесил Филдингті 1200 дауыспен жеңді. Оның жеңісі сол жылы Біріккен Болат жұмысшылары INCO-ның Халықаралық шахташылар, фабрикалар және қорытушылар кәсіподағының 598-ші жергілікті ұйымын жұтып алған кезде орын алды, бұл кәсіподақтар мен CCF/NDP арасындағы шамамен 20 жылдық ащы саяси тартысқа нүкте қойды. Бұл тартыс бұрынғы CCF депутаты Боб Карлиннің қызметтен шеттелуіне әкелді, себебі партия Садбери округіндегі ұйымның Мина және Фабрика кәсіподағындағы коммунистер бақылауында болуынан қорқыды. Тек Болат жұмысшыларының Мина және Фабрика кәсіподағын ұзаққа созылған басып алуынан кейін ғана НДП өзінің талас-тартысқа толы фракциялары арасында біртүтасқа айналды, соның арқасында Мартель орынды жеңе алды. Мансабының басында Мартель католик орта мектептеріне толық қаржыландыруды қолдайтын НДП провинциялық конвенциясы арқылы ұсыныс енгізді. Ол 1971, 1975, 1977, 1981 және 1985 жылғы сайлауларда үлкен артықшылықпен қайта сайланды және өзінің заң шығарушы мансабының барлық кезеңінде оппозиция мүшесі болды. Мартель 1978 жылдан 1985 жылға дейін жеті жыл бойы НДП-ның палата басшысы болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін көп ұзамай, Онтарионың либералды премьер-министрі Дэвид Петерсон Мартельді Экологиялық бағалау кеңесінің төрағасының орынбасары етіп тағайындады. 1990 жылғы провинциялық сайлауда НДП алғаш рет көпшілік дауысқа ие болды, ал кейін Шелли Мартель көрнекті министр ретінде тағайындалды. Журналист Томас Уолкомның пікірінше, Эли Мартель 1991 жылғы дауылдан кейін қызын кабинетте ұстап тұру үшін Рейге қысым көрсеткен. Мартель 1997 жылғы федералды сайлауда Федералды Жаңа Демократиялық партияның кандидаты ретінде қатысты, бірақ Никель белдеуінде либералдық үміткер Рей Бонинге екінші орын алды. Садбери-Шығыс сайлау округі 1999 жылғы провинциялық сайлауда провинциялық Никель белдеуі сайлау округімен біріктірілді. Шелли Мартель 2007 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сол округті провинциялық деңгейде өкілдік етті, соның арқасында отбасының Садбери аймағын өкілдік етуінің 40 жылдық тарихы аяқталды. Ол Онтарио Жаңа Демократтарының бұрынғы жетекшісі Говард Хэмптонға үйленген.