Кіріспе

Винг Люк мұражайы – Вашингтон штатының Сиэтл қаласында орналасқан, Азиялық-Тынық мұхиты аймағының американдықтарының мәдениетіне, өнеріне және тарихына арналған мұражай. Ол қаланың Қытай қауымдастық ауданында орналасқан. 1967 жылы құрылған бұл мұражай Смитсонов институтының серіктес мекемесі және елдегі жалғыз Азия-Тынық мұхиты аймағындағы американдық қауымдастыққа негізделген мұражай. Құрылғаннан бері ол екі рет көшірілді, соңғы рет 2008 жылы Шығыс Конг Йик ғимаратына көшірілді. 2013 жылдың ақпан айында АҚШ Ұлттық саябақтар қызметінің оннан астам серіктес мекемелерінің бірі ретінде мойындалды. Мұражай коллекцияларының бір бөлігін оның онлайн деректер базасы арқылы қарауға болады. Мұражай ішінде қызметкерлер мен жалпы жұртшылық пайдалануына арналған ауызша тарих зертханасы бар.

Көрмелер

Wing-те Азиялық американдықтар тарихы, өнері және мәдениеттеріне қатысты уақытша және тұрақты көрмелер ұсынылады. Мұражайда 26 этникалық топ өкілдік етілген. Мұражай экспонаттарды жасау үшін қауымдастыққа негізделген көрме моделін қолданады. Қауымдастық негізгі үдерістің бір бөлігі ретінде, серіктес болу үшін жеке тұлғалар мен ұйымдарды табу мақсатында, қоғамдық орталықтарға жүгінеді. Содан кейін мұражай көрменің бағытын анықтау үшін Қоғамдық кеңесші комитетін (CAC) құрады. Мұражай қызметкерлері CAC басшылығымен зерттеулер жүргізеді, материалдар жинайды және қатысты ауызша тарихтарды жазады. CAC сондай-ақ көрменің жалпы дизайны мен мазмұнын анықтайды. Бұл үдеріс 12-18 айға созылуы мүмкін. 1995 жылы Wing Luke мұражайы өз көрмесі үшін Музейлер және кітапханалар институтының Ұлттық сыйлығын алды. Люк 1960-шы жылдардың басында Қытай ауданындағы Халықаралық ауданда, қарқынды өзгеріп жатқан маңайдың тарихын сақтау үшін музейдің қажеттілігін айтқан. 1965 жылы ұшақ апатында қайтыс болғаннан кейін, оның достары мен қолдаушылары Люктің армандаған мұражайын ашу үшін қаржы жинады. Алғашқы атауы Wing Luke Естелік мұражайы болған мұражай 1967 жылы 8-ші даңғылдағы шағын дүкенде ашылды. Бастапқыда мұражай Азия халық өнеріне назар аударды, бірақ жақын арада жергілікті қоғамның әртүрлілігін көрсететіндей бағдарламасын кеңейтті. Мұражай жаңадан көзге шығып келе жатқан жергілікті суретшілердің туындыларын көрсетті, ал 1980-ші жылдарға қарай қауымдастық еріктілері жасаған пан-азиялық көрмелер мұражайдың орталық бөлігіне айналды. 1987 жылы Wing Luke мұражайы 7-ші даңғылға көшіп, атын Wing Luke Азия мұражайы деп өзгертті. 1990-шы жылдары жергілікті журналист Рон Чудың басшылығымен ұлттық деңгейде танылды, ол экспонаттарды әзірлеудің қауымдастыққа негізделген моделінің алғашқы қадамын жасады, бұл модель экспонаттардың мазмұнында жеке тәжірибелерді орталыққа қойды. Бүгінде мұражай әлеуметтік әділдікті, көпмәдениетті түсініктікті және төзімділікті насихаттайтын көрмелер мен бағдарламаларды ұсынуды жалғастыруда. 2008 жылы мұражай 719 South King Street мекенжайындағы 1910 жылы қайта жаңартылған East Kong Yick ғимаратына көшірілді. Мұражай азаматтық құқықтар мен әлеуметтік әділдік мәселелерін қарастыруды жалғастырды, сонымен қатар ғимарат ішіндегі тарихи кеңістіктерді сақтады, оның ішінде бұрынғы Gee How Oak Tin Association бөлмесі, Freeman SRO қонақ үйі, Canton Alley отбасылық пәтері және Yick Fung Mercantile. 2010 жылы мұражай өзінің атын Азиялық-Тынық мұхиты америкалық тәжірибесі Wing Luke мұражайы деп өзгертті, бұл атау бейресми түрде "Wing" деп танылды. 2023 жылдың 14 қыркүйегінде Canton Alley-дегі мұражайдың тоғыз терезесі "расистік мотивпен жасалған" қылмыс салдарынан қиратылды. Бұл жағдайға жауап ретінде Вашингтон штатының Сауда департаменті мен Сиэтл қаласы мұражайға қаржылай көмек көрсетті, ал сынған терезелер әсем қабырғалық суреттермен ауыстырылды.

Ғимарат

Музей орналасқан Шығыс Конг Йик ғимараты және Батыс Конг Йик ғимараты 1910 жылы 170 қытай иммигрантының қаржысымен салынды. Дүкендерден өзге, Шығыс Конг Йик ғимаратында 1940 жылдарға дейін қытай, жапон және филиппин иммигранттары пайдаланған Фримен қонақ үйі де болды. Қазіргі таңда музей галереялары ғимаратты Gee How Oak Tin Association қоғамының кездесу залының, асханалардың және қонақ үй ішіндегі пәтерлердің қалпына келтірілген нұсқаларымен бөліседі. Мұражай сонымен қатар иесі толығымен сыйға берген Yick Fung Co. дүкенінің барлық заттарын сақтап тұрады.

Көршілес

Музей Сиэтл қаласының Қытай ауданының халықаралық аймағында, тарихи тұрғын, сауда және қоғамдық өмір орталығы болған Кантон аллеясының жанында орналасқан. The Wing 1985 жылы құрылған Chinatown Discovery Tours туристік қызметін ұйымдастырады, ол ауданның маңызды жерлеріне саяхатшыларды алып жүреді.