Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Норрис бөгеті – АҚШ-тың Теннесси штатындағы Андерсон және Кэмпбелл округтеріндегі Клинч өзенінде орналасқан гидроэлектр станциясы және су тасқынынан қорғау құрылысы. Бұл бөгет 1933 жылы аймақтың экономикалық дамуын қамтамасыз ету және Теннесси алқабын ұзақ жылдар бойы мазалаған су тасқындарын бақылау мақсатында құрылған Теннесси өзені дамыту басқармасының (TVA) алғашқы ірі жобасы болды. Бөгет Небраска штатының сенаторы Джордж Норрис (1861–1944) құрметіне аталған, ол мемлекеттік коммуналдық кәсіпорындарды, әсіресе TVA-ны ұзақ жылдар бойы қолдаған. Инфрақұрылымдық жоба 2016 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Норрис бөгеті – тік бетонды гравитациялық типтегі бөгет. Бөгеттің ұзындығы 570 метр, биіктігі 81 метрді құрайды. Теннесси өзенінің саласындағы ең ірі су қоймасы Норрис көлінің су беті 33 840 акр (137 км²) және жағалау сызығы 1302 км-ге жетеді. Бөгеттің максималды қуаттылығы 126 мегаваттқа дейін жетеді.
Norris Dam is a hydroelectric and flood control structure located on the Clinch River in Anderson County and Campbell County, Tennessee, United States. The dam was the first major project for the Tennessee Valley Authority, which had been created in 1933 to bring economic development to the region and control the rampant flooding that had long plagued the Tennessee Valley. The dam was named in honor of Nebraska Senator George Norris (1861–1944), a longtime supporter of government owned utilities in general, and supporter of TVA in particular. The infrastructure project was listed on the National Register of Historic Places in 2016. Norris Dam is a straight concrete gravity type dam. The dam is 1860 feet (570 m) long and 265 feet (81 m) high. Norris Lake, the largest reservoir on a tributary of the Tennessee River, has 33,840 acres (137 km2) of water surface and 809 miles (1302 km) of shoreline. The dam has a maximum generating capacity of 126 megawatts.
Орналасқан жері
Клинч өзені Вирджиниядағы бастауынан солтүстік-шығыс Теннессидің сирек қоныстанған, таулы аймағы арқылы ағып, Кингстон маңында Теннесси өзеніне құйылады. Өзеннің ұзындығы 483 шақырым (300 миль) құрайды. Норрис бөгеті Клинч өзенінің сағасынан жоғары қарай 127 шақырым (79 миль) жерде орналасқан, өзеннің солтүстік-батыстан келіп қосылатын Коув-Крикпен бірісетін жерге жақын. Су қоймасы Андерсон, Кэмпбелл, Юнион, Клейборн және Грейнгер округтерінің аумақтарын қамтиды. Норрис су қоймасы бөгеттен Клейборн-Грейнгер округі шекарасындағы Ривер Риджге дейін 117 шақырым (73 миль) созылады. Бұл су қоймасына сонымен қатар Норрис бөгетінен 16 шақырым (10 миль) жоғарыда Клинч өзеніне құятын Пауэлл өзенінің төменгі 90 шақырымы (56 миль) да кіреді. Бөгеттен ағып шығатын сулар Мелтон Хилл көлінің бөлігін құрайды, ол Норрис пен Мелтон Хилл бөгеттері арасында Клинч өзені бойымен 90 шақырымға (56 миль) созылады. Норрис тас жолы – 1930 жылдары бөгет құрылысына көмектесу үшін кеңейтілген 441 тас жолының бір бөлігі. Бұл тас жол Норрис бөгетінің үстінен өтеді және аймақты батыста Теннесси штатының Рокки Топ қаласындағы 75-ші мемлекетаралық тас жолымен, ал оңтүстікте Кноксвилл қаласымен байланыстырады. Норрис бөгетін басқару үшін TVA сақтап отырған аумақпен қатар, төменгі Норрис су қоймасының көп бөлігі қорғалатын жерлермен қоршалған, оның ішінде резервацияға іргелес Норрис бөгеті мемлекеттік паркі, көлдің солтүстігіндегі Коув Крик жабайы табиғатты басқару аймағы және шамамен бірнеше шақырымдық дамытылмаған аумақты қорғайтын Чак Свон мемлекеттік орман бар.
The Clinch River flows southwestward for 300 mile (483 km) from its headwaters in Virginia through the rugged, sparsely populated hills of northeastern Tennessee before emptying into the Tennessee River near Kingston. Norris Dam is located at just over 79 mile (127 km) upstream from the mouth of the Clinch, immediately downstream from the river's confluence with Cove Creek, which joins the river from the northwest. The reservoir includes parts of Anderson, Campbell, Union, Claiborne, and Grainger counties. Norris Reservoir spans a 73 mile (117 km) stretch of the Clinch from the dam to River Ridge at the Claiborne Grainger county line. The reservoir also covers the lower 56 mile (90 km) of the Powell River, which empties into the Clinch 10 mile (16 km) upstream from Norris Dam. The dam's tailwaters are part of Melton Hill Lake, which stretches for 56 mile (90 km) along the Clinch from Norris to Melton Hill Dam. Norris Freeway, a section of U. S. Highway 441 widened in the 1930s to aid in dam construction, crosses the top of Norris Dam and connects the area to Interstate 75 at Rocky Top, Tennessee to the west and Knoxville, Tennessee to the south. Along with the reservation maintained by TVA for the operation of Norris Dam, most of the lower Norris Reservoir is surrounded by conservation lands, including Norris Dam State Park adjacent to the reservation, the Cove Creek Wildlife Management Area across the lake to the north, and the Chuck Swan State Forest, which protects a largely undeveloped area a few miles upstream.