Кіріспе

Wickes класының эсминшісі

USS Tattnall (DD–125) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі Wickes класының эсминшісі. Ол капитан Джозиа Тэтналл III-нің құрметіне аталған алғашқы кеме болды. "Тэтналл" кемесі 1917 жылдың 1 желтоқсанында Нью-Джерси штатының Камден қаласындағы New York Shipbuilding Corporation компаниясында салынды, 1918 жылдың 5 қыркүйегінде суға түсірілді, Miss Sarah Campbell Kollock қатысуымен спонсорлық етілді және 1919 жылдың 26 маусымында қолданысқа берілді.

Қызмет тарихы

Жаңа Англия жағалауында сынақтан өткеннен кейін, «Таттналл» Жерорта теңізінің шығысына қарай бағыт алды. Ол 27 шілдеде Константинопольге жетіп, шамамен бір жыл түрік суларында қызмет етті. Осы кезеңде ол жолаушылар мен пошта тасымалдап, Мысыр, Грекия, Ресей және Сирия порттарына да айналды. 1920 жылдың маусым айында эсминец АҚШ-қа қайта оралу сапарын бастады. Отанына қайта оралу кезінде, Әскери-теңіз күштері 125 белгілеулердің әлфавиттік-сандық жүйесін қабылдаған кезде, 1920 жылдың 17 шілдесінде ол DD 125 деп тағайындалды. 22 шілдеде Нью-Йорк портына кірмес бұрын Италия мен Франция порттарында тоқтады. «Таттналл» күрделі жөндеуден кейін Тынық мұхиты флотына қосылды. АҚШ-тың оңтүстік жағалауындағы порттарға, сондай-ақ Куба, Никарагуа, Мексика және Панама каналы аймағындағы порттарға тоқтағаннан кейін, ол 17 желтоқсанда Сан-Диегоға жетті. Соғыс кемесі 1922 жылдың 15 маусымына дейін Калифорния жағалауында жұмыс істеді, содан кейін қызметтен босатылып, Сан-Диегодағы резервке қойылды. 1930 жылдың 1 мамырында «Таттналл» қайтадан қызметке кірісті. Соғыс кемесі 1931 жылға дейін батыс жағалаудағы Соғыс күштерімен бірге қызмет етті. Сол жылдың 1 шілдесіне дейін ол 7-ші эсминецтер дивизиясының құрамында Скаутинг күштерінің эсминецтерімен қызмет ету үшін АҚШ-тың шығыс жағалауына ауыстырылды. Бір жыл өткен соң «Таттналл» қызметі шектелді, өйткені ол айналмалы резервке жіберілді. 1934 жылдың 1 қаңтарында эсминец Флотамен бір жылдық қызметке кірісіп, Scouting Force Training Squadron құрамында жаңа белсенділікке ие болды. Айналмалы резервтегі белсенділіксіз кезеңнен кейін, ол 1935 жылдың соңында оқу эскадрильясына қайта қосылды. 1937 жылдың соңында АҚШ Флотының Оқу тобы құрылды және «Таттналл» мен Скаутинг күштерінің Оқу эскадрильясының басқа бөлімшелері жаңа ұйымға қосылды. Эсминец 1938 жылдың қараша айына дейін оқу қызметін жалғастырды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1938 жылғы 17 қарашада ол және Дж. Фред Талбот Даллас пен Бэббитті Арнайы қызмет эскадрильясының бөлімдері ретінде алмастырды. Таттналл 1940 жылғы 17 қыркүйекте эскадрилья таратылғанға дейін Канал аймағында орналасқан. Бірақ, соғыс кемесі Панамадағы өзінің базалық портынан Мексика шығанағы мен Кариб теңізінде жұмысын жалғастырды. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, Таттналл өз операциялық аймағында, көбінесе Куба мен Испаньола арасындағы желді өткел арқылы, Кариб теңізіндегі U-кемелерінің белсенділігі кезінде қауіпті аймақ болған, жағалау конвойларын сүйемелдеуге кірісті. Ол көптеген гидролокациялық контактілер жасады және тереңдік бомбаларымен шабуылдады, бірақ бірде-бір нақтыланған жойылған жау болған жоқ. 1943 жылғы шілде айының басында эсминец Кариб теңізіндегі соңғы конвойын солтүстікке қарай Уиндвард өткелінен Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына дейін жеткізді. 10-ы күні ол келді, 24 шілдеде APD 19 деп қайта аталды. 1943 жылғы 6 қыркүйекте, оның суға түсірілген күнінің 25 жылдығынан кейін, Таттналл қайта жаңартуын аяқтады. Ол өзінің сынақ сапарын қыркүйек айының ортасында аяқтады. Қыркүйек айының соңында сынақтан кейінгі жөндеулер мен өзгерістерден кейін, жоғары жылдамдықты көлік амфибиялық оқуларын бастады – біріншісі Мэриленд штатындағы Ков-Пойнтта, кейін Флорида штатындағы Форт-Пирсте. 1944 жылғы сәуірде Таттналл Атлантикадағы жалғыз жоғары жылдамдықты көлік дивизиясы – 13-ші Транспорттық дивизияның флагманы болып тағайындалды. 13 сәуірде ол Ропер, Барри, Грин және Осмонд Инграммен бірге АҚШ-тың Шығыс жағалауынан Оранға, Алжирге аттанды. Трансдив 13 сәуірдің соңында 8-ші флотқа қосылды, ал Таттналл Корсикаға өзінің алғашқы міндетіне – Тиррен теңізіндегі Эльба және Пианоза аралдарын басып алуға дайындық үшін көшті. Бірақ, шабуылдан бұрын және оқу кезеңінде Таттналл Италияның Чивитавеккия қаласының жанында қонуды жасауға шақырылды. Ол Римге қарай Монте-Кассинодан өтіп жатқан американдық күштерді кері қайтару үшін солтүстікке қарай бара жатқан неміс күштерін алдауға тырысты. Алдау сәтті болды. Көмекші күштер Монте-Кассиноға жетпеді; келесі күні неміс радиосы Римнің солтүстігіне одақтастардың басып кіретінін хабарлады. 17 маусымда шабуыл жасаушы әскерлер Эльба мен Пианоза аралдарына қонды. Таттналлдың қайықтары пулеметтен атылды, бірақ ешқандай айқын зақым болған жоқ. Тиррен теңізіндегі қонудан кейін, жоғары жылдамдықты көлік Италия, Сицилия және Солтүстік Африка порттары арасында конвойларды сүйемелдеуге кірісті. Содан кейін ол амфибиялық операцияларды қайта бастады, бұл жолы америкалық-канадтық 1-ші арнайы қызмет күшінің мүшелері кемеге мінген. Олардың міндеті – Тулонның шығысында орналасқан, қатты қорғалған Хайер аралдарын басып алу және Францияның оңтүстігіне шабуыл кезінде оларды ұстап тұру. 15 тамызда TransDiv 13-нің бес кемесі 1600 сарбазды жылдам жеткізді, және аралдар үш күн ішінде бақылауға алынды. Келесі екі аптада Таттналл және оның әпкесі Францияның оңтүстігіне күш-жабдықтар мен жабдықты жеткізді және одақтастардың жарақаттанғандарын және неміс тұтқындарын эвакуациялады. Жылдың қалған бөлігінде жоғары жылдамдықты көлік Жерорта теңізіндегі порттар арасында конвойларды сүйемелдеді. Таттналл 21 желтоқсанда Норфолкке АҚШ-қа оралды және Тынық мұхитына аттану алдында бір айлық қолжетімділік кезеңін бастады. Ол 1945 жылғы 31 қаңтарда Хэмптон-Роудстан жолға шықты. Панама каналын ақпан айының басында өтіп, Сан-Диего, Перл-Харбор, Эниветок және Улитиде тоқтағаннан кейін, жылдам көлік 19 сәуірде Окинава аймағына жетті. Жылдам көлік айдың соңына дейін Рюки аралдарында қалды. Сол уақытта ол Окинаваны қоршаған бірнеше күзет станцияларында қарауылдады, флоттың бөлімдерін камикадзелердің шабуылынан қорғады. Таттналл 29 сәуір және 30 сәуір түнге дейін жау ұшақтарына бірнеше рет оқ атқан. 0200-ге дейін жасалған үш қызыл ескерту жаудың шабуылына әкелмеді. Бірақ шамамен 0215-те батыстан нысандар жақындап келе бастады. Екі қозғалтқышты ұшақ Таттналлдың кормасынан шамамен 3000 метр қашықтықта өтті, және оның 40 мм-лік зениттік экипаждары от ашты. Шабуылшы бір қозғалтқышы жанып тұрған күйінде оң жаққа қайтып келді, содан кейін шабуылды қайтадан бастады. Бұл жолы оның зенитшілері алғашқы өткелінде бастаған жұмысын аяқтады, және ол теңізге құлады. Содан кейін камикадзе кемеге оң жақтан жақындады. Таттналл, қозғалтқыштары толық жылдамдықпен, шабуылшыдан қашу үшін солға бұрылды. Ол кеменің оң жақ қанатының жанына құлады. Сынықтар Таттналлға жауды, су сызығының үстінен тесіп өтті, бірақ ол жарақат алғандар мен айқын зақымдар болған жоқ. Келесі күні Таттналл Окинавадан шығып, Мариан аралдарына және конвойды сүйемелдеуге бағыт алды. Ол 3 мамырда Сайпанға келді және 20-сы күні Окинаваға конвоймен қайтып келді. Соғыс кемесі күзеттік міндетін жалғастырды, бірақ 29 сәуір және 30 сәуір түндегідей шайқасқа түспеді. Әрине, оның экипажы ұзақ қарауылдарда тұрды, және 25 мамырда 18 сағат бойы толық дайындық күйінде болды. Сол күні Барри мен Ропер камикадзелердің шабуылына ұшырады. Барри кейін батып, Ропер жөндеуге алынып, тылға жіберілді. Мамыр айының басында Таттналл Филиппин теңізінің шекарасымен міндеттерді орындау үшін баяндама беруге бұйрық берілді. Ол 13 мамырда Сайпанда тоқтады және 17-сі күні Лейтеге жетті. Соғыстың соңына дейін және содан кейін шамамен бір ай бойы ол Филиппиндегі патрульдік жүргізді және Улити және Холландияға конвойларды сүйемелдеді. 13 қыркүйекте Таттналл АҚШ-қа қайтып келді. Эниветок және Перл-Харборда тоқтағаннан кейін, жылдам көлік 30 қазан күні Сан-Францискоға келді. Содан кейін ол Пьюджет Саундтің теңіз портына және 13-ші теңіз ауданының командирінің бұйрығымен таратылуға бағытталды. Таттналл 1945 жылғы 17 желтоқсанда Пьюджет Саундта демобилизацияланды. Оның аты 1946 жылғы 8 қаңтарда теңіз тізімінен шығарылды. Ол 1946 жылғы 17 қазанда Сиэтл, Вашингтон штатындағы Pacific Metal Salvage Company компаниясына сатылды және мақұлданып, бөлшектелді. Оның корпусы Ройстон, Британдық Колумбияға сүйреліп әкелінді және толқынды бұзушының бөлігі ретінде жағаға қондырылды, оның корпусының бөліктері 2009 жылы көрінеді.

Марапаттар

Тэтналл Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін үш шайқас жұлдызымен марапатталды.