HARPS: Чилидегі La Silla обсерваториясында орналасқан, 130-дан астам экзопланетаны тапқан жоғары дәлдікті спектрограф. Астрономия, экзопланеталар, ғылым.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жоғары дәлдікті радиалды жылдамдық планета іздеуші (HARPS) – 2002 жылы Чилидегі Ла-Силла обсерваториясындағы ESO-ның 3,6 метрлік телескопына орнатылған, жоғары дәлдікті планета табу спектрографы. Алғашқы жарық 2003 жылдың ақпан айында тіркелді. HARPS бүгінгі күнге дейін 130-дан астам экзопланетаны ашты, алғашқысы 2004 жылы табылды, бұл оны Кеплер ғарыш обсерваториясынан кейін ең табысты планета табу құралы етіп бекітті. Бұл ELODIE және CORALIE құралдарымен алынған тәжірибеге негізделген екінші буын радиалды жылдамдық спектрографы.
The High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher (HARPS) is a high precision echelle planet finding spectrograph installed in 2002 on the ESO's 3.6m telescope at La Silla Observatory in Chile. The first light was achieved in February 2003. HARPS has discovered over 130 exoplanets to date, with the first one in 2004, making it the most successful planet finder behind the Kepler space observatory. It is a second generation radial velocity spectrograph, based on experience with the ELODIE and CORALIE instruments.
Сипаттамалары
HARPS 0,97 м/с (3,5 км/сағ) дәлдікке жетеді, бұл оны әлемдегі осындай дәлдікке ие екі құралдың бірі етеді. Бұл, мақсатты жұлдызды және торий лампасынан алынған эталондық спектрді екі бірдей оптикалық талшық арқылы бір мезгілде бақылайтын конструкциясының, сондай-ақ механикалық тұрақтылыққа жасалған мұқият назардың нәтижесі: құрал температурасы 0,01 кельвинге дейін бақыланатын вакуумдік ыдыста орналасқан. Құралдың дәлдігі мен сезімталдығы соншалық, ол торий спектрінің ең жақсы өлшемін жасады. Кейбір жағдайларда планетаны табу, құралдың мүмкіндіктерінен гөрі, байқалатын жұлдыздың сейсмикалық тербелістерімен шектеледі. HARPS жобасының жетекшісі Мишель Майор, Дидье Квелоз және Стефан Удри осы құралды Gliese 581 планеталық жүйесін зерттеу үшін пайдаланды, ол бір кәдімгі жұлдыздың айналасында айналатын ең кішкентай экзопланеталардың біріне және жұлдыздың өмірге жарамды аймағында орналасқан екі "супер Жер" планетасына ие. Алғашқыда ол мың жұлдызды зерттеуге қолданылған. 2012 жылдың қазан айынан бастап HARPS спектрографы планеталардың жаңа санатын – өмірге жарамды "супер Жерлерді" анықтауға қабілетті дәлдікке ие болды. Бұл сезімталдық жұлдыздың ішкі сигналдарын модельдеу және планеталық жүйелерді нақты бақылау арқылы күтілген. Қазіргі уақытта HARPS төмен массалы жұлдыздардың ғана айналасында өмірге жарамды "супер Жерлерді" анықтай алады, себебі олар планеталардың гравитациялық тартылысына көбірек сезімтал және олардың өмірге жарамды аймақтары жұлдыздарға жақын орналасқан.
The HARPS can attain a precision of 0.97 m/s (3.5 km/h), making it one of only two instruments worldwide with such accuracy. This is due to a design in which the target star and a reference spectrum from a thorium lamp are observed simultaneously using two identical optic fibre feeds, and to careful attention to mechanical stability: the instrument sits in a vacuum vessel which is temperature controlled to within 0.01 kelvins. The precision and sensitivity of the instrument is such that it incidentally produced the best available measurement of the thorium spectrum. Planet detection is in some cases limited by the seismic pulsations of the star observed rather than by limitations of the instrument. The principal investigator on the HARPS is Michel Mayor who, along with Didier Queloz and Stéphane Udry, have used the instrument to characterize the Gliese 581 planetary system, home to one of the smallest known exoplanets orbiting a normal star, and two super Earths whose orbits lie in the star's habitable zone. It was initially used for a survey of one thousand stars. Since October 2012 the HARPS spectrograph has the precision to detect a new category of planets: habitable super Earths. This sensitivity was expected from simulations of stellar intrinsic signals, and actual observations of planetary systems. Currently, the HARPS can detect habitable super Earth only around low mass stars as these are more affected by gravitational tug from planets and have habitable zones close to the host star.