Кіріспе

Американдық жазушы және музыкант (1940–1989)
австралиялық футболшы

Барри Аллен Садлер (1 қараша 1940 – 5 қараша 1989) – американдық әскер қызметшісі, әнші-әндер авторы және жазушы. Садлер «Жасыл береттер» медициналық қызметінде қызмет етіп, штаб-сержант шеніне жеткен. Ол 1964 жылдың желтоқсан айының соңынан 1965 жылдың мамыр айының соңына дейін Вьетнам соғысында қызмет етті. Оның көптеген туындылары әскери тақырыпта, және ол 1966 жылы бірінші орын алған патриоттық «Жасыл береттер балладасымен» ең танымал. Ол Гватемала қаласында басына оқ тиіп, 49 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

Сэдлер Нью-Мексико штатының Карлсбад қаласында Джон Сэдлер мен Аризона штатының Финикс қаласындағы Бебе Литлфилдтің екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Сэдлердің "Мен бақытты адаммын" атты автобиографиясында айтылғандай, оның әкесі Карлсбадта табысты сантехника және электр бизнесін құрып, аймақта бірнеше шаруашылыққа ие болды. Ол анасын мейрамханалар мен барларды басқарып, кейде казинолардағы ойындарды ұйымдастырғанын сипаттайды. Отбасы жиі көшіп-қонып тұрды. Сэдлер бес жасқа келгенде ата-анасы ажырасып, әкесі көп ұзамай 36 жасында сирек кездесетін жүйке жүйесінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Анасы Аризона, Калифорния, Колорадо, Нью-Мексико және Техас штаттарында уақытша жұмыс істегенде отбасын бір жерден екінші жерге көшіріп жүрді.

Әскерге шақыру

Садлер Колорадо штатының Лидвилл қаласында 10-сыныпта орта мектепті бітірмей қалды. 1958 жылы, 17 жасында АҚШ Әуе күштеріне қатарына енді. Әуе күшінде қызмет еткен кезінде жалпы білім беру бағдарламасын аяқтады. 1958 жылы радар техникасы бойынша оқытылып, Жапонияға орналастырылды. 1961 жылы әскери қызметтен босатылғаннан кейін, Садлер АҚШ армиясына қайта қатарына еніп, Әуе шабуылы және арнайы күштерге ерікті болып, медициналық қызметкер болуды жөн көрді.

Жауынгерлік шабуылда жарақат алған

Әуедегі десанттық дайындығын аяқтағаннан кейін, ол Техас штатындағы Форт-Сэм-Хьюстон, Оңтүстік Каролина штатындағы Форт-Джексон және Солтүстік Каролина штатындағы Форт-Брэггте жауынгерлік фельдшерлік дайындықтан ұзақ мерзімдік оқудан өтті. 1965 жылдың мамыр айында, Орталық жоталардың Плейку қаласының оңтүстік-шығысындағы жауынгерлік патрульде жүргенде, оның тізесіне нәжіспен жабылған қақпақ тікенінен (punji stick) ауыр жарақат алды. Садлер жараны мақта тампонмен және жабысқақ таңғышпен таңды, содан кейін патрульді аяқтады; бірақ, кейіннен оның аяғында қауіпті инфекция пайда болды және ол Филиппиннің Кларк әуе базасы ауруханасына эвакуацияланды. Дәрігерлер жараны дренаждау үшін хирургиялық жолмен кеңейтуге және үлкен дозада пенициллин тамыруға мәжбүр болды. Садлер Форт-Брэггке қайтып оралды, онда толыққандай жазылып кетті.

Жасыл beret баладасы

1965 жылы желтоқсанда Сэдлер өзінің атақты "Жасыл береттер балладасы" әнін жазды – Арнайы күштер туралы патриоттық ән. Жазушы Робин Мур, 1968 жылы Джон Уэйннің қатысуымен түсірілген "Жасыл береттер" фильмінің ("The Green Berets") романының авторы, Сэдлерге әннің сөзін жазуға және RCA Victor Records компаниясымен жазба жасауға көмектесті. Кен Дарбидің хорлық нұсқасы ретінде ұйымдастырылған "Жасыл береттер балладасы" фильмнің тақырып әні болды. Мур сонымен қатар Сэдлердің "Мен бақытты адаммын" ("I'm A Lucky One") атты автобиографиясына кіріспе жазды, оны Том Махониге диктант етіп жазды және 1967 жылы Macmillan Company басып шығарды. "Жасыл береттер балладасы" RCA Victor Records компаниясы 1966 жылдың қаңтарында шығарды және тез сатылатын синглге айналды, 1966 жылдың 5 наурызынан 2 сәуіріне дейін бес апта бойы Billboard Hot 100 тізімінде бірінші орынды иеленді. Бұл жазба тоғыз миллионнан астам дана сатылды. Ән АҚШ-тың көптеген қалаларында үлкен жетістікке жетті; ол 1966 жылы Нью-Йорктегі ең танымал музыкалық радиостанция WMCA-дағы апталық Good Guys музыкалық тізімінде бес апта бойы бірінші орында тұрды. Сэдлер оны 30 қаңтарда "Эд Салливан шоуында" теледебюті үшін орындады. Сэдлер осыған ұқсас тақырыптағы әндер жинағын жазды, ол "Жасыл береттер балладалары" деп аталды. Ол шыққаннан кейін алғашқы бес аптада миллион дана сатылды. Сэдлердің жоғарыда аталған теледидардағы қойылымында көрсетілген ленталар оның барлық наградаларын көрсетпеді. Сэдлер сондай-ақ Ұлттық қорғаныс медаліне және Вьетнам кампаниясы медаліне лайық болды. Ол Қарулы күштер экспедициялық медалін Вьетнам қызметі медалімен алмастыруға құқылы болды. Ол сондай-ақ әскери форма киген кездегі фотосуреттерде USAF-тағы әскери қызметінен бұрынғы Әуе күштерінің жақсы мінез-құлқы медалінің лентасын киіп жүргенін көруге болады.

Ли Эмерсон Беллами қайтыс болды

1978 жылғы 1 желтоқсанда сағат 23:00 шамасында Садлер кантри әндерінің авторы Ли Эмерсон Белламини басына бір оқ атып өлтірді. Оқ ату – бұл екі ер адамның Белламидің бұрынғы қатыны және Садлердің сол кездегі сүйіктісі Дарлин Шарп мәселесі бойынша бір ай бойы дауласуының нәтижесі болды. Беллами Садлер мен Шарпқа көптеген мазалау телефон сораулары жасады, Нэшвиллдегі бір бардың тұрақ орнында зорлық-зомбылық оқиғасына қатысты, және екеуінің өміріне де қауіп төндірді. Сол түні Беллами бірнеше рет қорқытып телефон соқты, соның ішінде Садлер мен Шарп екі досымен кешкі ас ішіп отырған Natchez Trace мейрамханасына да қоңырау шалды. Бұл Садлерді барменнен полицияға телефон соғуға итерді, бірақ олар жауап бермеді. Кейін Беллами Шарптың пәтер үйіне барып, есікті соқты. Садлер артқы есік арқылы шықты. Садлерді көрген Беллами көлігіне қашып кетті. Сәбилердің куәлігінше, сол сәтте ол металлдың жарқырағанын көрді. Оны қару деп ойлап, бір оқ атты. Оқ Белламидің көзінің арасына тиді, және ол бірнеше сағаттан кейін Нэшвиллдегі ауруханада қайтыс болды. Белламиде қару болмаған. Сот мәліметтеріне сәйкес, Садлер өзін-өзі қорғау үшін Белламидің көлігіне тапанша салып қойған. 1979 жылғы 1 маусымда сот Садлерді Белламидің өліміне қатысты ерікті адам өлтіргені үшін кінәлі деп тапты және 4 жылдан 5 жылға дейін бас бостандығынан айырды. Оның адвокаттары жазаны жеңілдету үшін жұмыс істеді, нәтижесінде судья жазаны 30 күнге дейін қысқартты. Ол 28 күн қамауда отырды. Белламидің әкесі Садлерді заңсыз өлімге кінәлі деп сотқа берді, және оған шамамен 10 000 доллар өтемақы төлеуге міндеттелді.

Өлім

1984 жылы Гватемала қаласына көшіп келді. Ол «Каска» кітаптарын жазуды және жариялауды жалғастырды, сондай-ақ ешқашан жарық көрмеген өзін-өзі қорғау бойынша видео түсірді. 1988 жылдың 7 қыркүйегінде Гватемала қаласында таксиде отырғанда оққа ұшты. Оның менеджері, отбасы мен достары бұл оқиғаны қарақшылық деп есептеді. Садлерді достары жеке ұшақпен АҚШ-қа алып кетті. Ол Нэшвиллдегі ардагерлер ауруханасында (VA) операция жасады және шамамен алты апта комада жатты. Комадан оянғаннан кейін Садлер төрт мүшесін қозғалта алмайтын халде қалды және миына ауыр зақым келді. 1989 жылдың қаңтарында ауруханадан шығарылды, бірақ отбасы оның жоғалып кеткенін хабарлады. Оның әйелі мен анасы арасында оның заңды қамқоршысы кім болу керек деген дау туды, нәтижесінде судья психиатриялық сараптама тағайындады. Бірнеше күннен кейін ол табылғандықтан, қабілеттілік туралы сот отырысына қатыса алды. Арнайы емделу үшін Кливлендтегі ардагерлер ауруханасына ауыстырылғаннан кейін, оны екі бұрынғы «жасыл берет» және анасы Бланш (Бэби) Садлер ауруханадан алып кетті. Әйелі мен балалары сотқа шағымданғаннан кейін Теннесси штатының соты Садлерді тәуелсіз қамқоршының қамқорлығына беру туралы шешім қабылдады. 1989 жылдың ақпан айында Теннесси штатының Мурфрисборо қаласындағы ардагерлер ауруханасына ауыстырылды, бірақ ол жарақатынан ешқашан толыққан жоқ. 1989 жылдың 5 қарашасында, 49 жасқа толып, төрт күннен кейін жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Барри Садлерден әйелі Лавона, қызы Брук және екі ұлы Тор мен Барон қалды. Оның ұлы Тор АҚШ армиясында әскери барлау офицері болып қызмет етті.