Кіріспе
Американдық актер және фотограф (1918-2013)
Аллан Франклин Арбус (15 ақпан 1918 – 19 сәуір 2013) – американдық актер және фотограф. Ол фотограф Дайан Арбустың бұрынғы күйеуі болған. Ол CBS телесериалындағы M*A*S*H сериалында психиатр доктор Сидни Фридман рөлімен белгілі.
Ерте өмір
Арбус Нью-Йорк қаласында еврей отбасында дүниеге келді, ол қор брокері Гарри Арбус пен оның әйелі Розаның ұлы еді. Ол Бронкстағы ДеВитт Клинтон орта мектебінде оқыды, онда студенттік қойылымда ойнағанда актерлікке қызығушылық танытты. Сондай-ақ ол музыканы жақсы көретін, актер болғанға дейін Бенни Гудманның жазбаларына настолько әсерленгендіктен, кларнет ойнауға кіріскен. Эдвард Стайхеннің танымал "Адамзат отбасы" атты фотокөрмесіне осы жұбайларға жатқызылған сурет те енген. Арбустердің кәсіби серіктестігі 1956 жылы Диана бизнестен бас тартқанда аяқталды, ал жұбайлар үш жылдан кейін ресми түрде ажырасып кетті. Аллан Арбус жеке фотограф ретінде қызметін жалғастырды, бірақ 1969 жылы жұбайлар ажырасқан кезде актерлік мансабын қуу үшін бизнестен қол үзді.
Актерлік мансап
Алғашқы некесі ажырасқаннан және бизнесі таратылғаннан кейін Арбус 1969 жылы актерлік мансабын жаңадан бастау үшін Калифорнияға көшіп барды. Оның мансабы 1972 жылы Роберт Дауни ағаның «Greaser’s Palace» культ фильмінде басты рөлді ойнағаннан кейін өркендеді, онда ол Роберт Дауни кішімен бірге түсті, ол кейін «Fur» фильмінде Диана Арбустың мүсіні ретінде ойнады. 2006 жылғы «Fur» Арбустердің некесінің аяқталуы туралы ойдан шығарылған әңгіме. Арбус сондай-ақ 1973 жылғы «Шыңырлап, әдемі Пегги» фильмінде Бетт Дэвиспен бірге және 1976 жылғы «В. С. Филдс және мен» фильмінде Грегори ЛаКава рөлінде ойнады. Осы рөлдер оның «M*A*S*H» сериалында майор Сидни Фридман рөліне ие болуына әкелді. «M*A*S*H» сериалындағы жұмысы оның кейіпкерлік актер ретіндегі мансабына көмектесті, ол әртүрлі сериалдар мен фильмдерде жетпістен астам рөл орындады. Ол 1973 жылғы «Кендеші-Азат» фильмінде мас теңізші ретінде шағын эпизодта пайда болды; 1973 жылғы тағы бір фильмде, «Коффи» (басты рөлде Пэм Гриер) Арбус ерекше сексуалдық қажеттіліктері бар есірткі сатушысы рөлінде ойнады; 1978 жылғы «Дэмиен Омен II» фильмінде ол «Омен» трилогиясындағы Дэмиеннің көптеген құрбандарының бірі – Пасариан рөлін ойнады. 1979 жылы «Электрлік жылқы» фильмінде ол би хореографы рөлін сомдады. Арбус көбінесе теледидардағы жұмысымен танымал, оның ішінде қырық бес атаудан астам туынды бар, соңғы жұмыстарының бірі 2000 жылғы «Curb Your Enthusiasm» сериалында болды. Арбустың «M*A*S*H» емес, теледидардағы жұмыстарының арасында «Law & Order», «In the Heat of the Night», «L.A. Law», «Matlock», «Starsky and Hutch» және «Judging Amy» сериалдарындағы қонақ рөлдері мен эпизодтық қатысулары бар.
His work on M*A*S*H helped his career as a character actor, and he eventually appeared in more than seventy TV shows and movies. He appeared briefly in the 1973 film Cinderella Liberty as a drunken sailor; another 1973 film, Coffy (starring Pam Grier), featured Arbus as a drug dealer with strange sexual needs; in Damien Omen II (1978), he played Pasarian, one of Damien's many victims in The Omen trilogy. In 1979, he portrayed a dance choreographer in The Electric Horseman. Arbus is far better known for his television work, which includes over forty five titles, with works as recent as Curb Your Enthusiasm in 2000. Among Arbus's non M*A*S*H work for television are guest and recurring roles in such television series as Law & Order, In the Heat of the Night, L. A. Law, Matlock, Starsky and Hutch, and Judging Amy.