Кіріспе
Шахмат кітапханасы – шахмат ойынына қатысты кітаптар мен мерзімді басылымдар жинағы. 1913 жылы көрнекті шахмат тарихшысы Х.Ж.Р. Мюррей шахматқа қатысты кітаптардың, журналдардың және газет беттерінің жалпы саны сол кезде шамамен 5000 болса керек деп бағалаған. Б.Х. Вуд 1949 жылы бұл санды шамамен 20000 деп есептеген. Кітапхана Джон Г. Уайт қайтыс болғаннан кейін оның жеке кітапханасынан 250 000 доллар және 11 000 кітап сыйға тартылғаннан бастау алды. Нидерланды Корольдік кітапханасының құрамындағы Bibliotheca Van der Linde Niemeijeriana-дағы шахмат және тоғызқұмалақ жинағы бар. Әлемдегі екінші ірі шахмат жинағы Антониус ван дер Линде, Мейндерт Нимейер және Г.Л. Гортманстың жеке шахмат кітапханаларының сыйлықтары негізінде құрылған. Онда шамамен 30 000 кітап сақталған. Виктория мемлекеттік кітапханасында (Мельбурн, Австралия) орналасқан М.В. Андерсонның шахмат жинағы Оңтүстік жарты шардағы ең ірі шахмат жинағы болып табылады. Онда 12 000-нан астам кітап, сондай-ақ көптеген журналдар мен бюллетеньдер бар. Жыл сайын жаңа кітаптар қосылып отырады. Бұл жинақ 1959 мен 1966 жылдар аралығында сыйға тартылған М.В. Андерсонның 6700 томдық жеке кітапханасының негізінде құрылған.
Chess libraries are library collections of books and periodicals on the game of chess. In 1913, preeminent chess historian H. J. R. Murray estimated the total number of books, magazines, and newspaper columns pertaining to chess to be about 5,000 at that time. B. H. Wood estimated that number, as of 1949, to be about 20,000. It was started with the donation of a quarter of a million dollars and 11,000 books from John G. White's private library upon his death. The Chess & Draughts collection at the Bibliotheca Van der Linde Niemeijeriana (part of the Koninklijke Bibliotheek, the National Library of the Netherlands). The second largest public chess collection in the world is built on the donations of the private chess libraries of Antonius van der Linde, Meindert Niemeijer and G. L. Gortmans. It contains about 30,000 books. The M. V. Anderson Chess Collection held at State Library Victoria (Melbourne, Australia) is the largest public chess collection in the Southern hemisphere. This contains in excess of 12,000 books and many journal and newsletter titles. Additional titles are added each year. It is based around M. V. Anderson's personal collection of 6700 volumes donated between 1959 and 1966.
Жеке
Бамберг қаласының (Германия) гроссмейстері Лотар Шмидтің әлемдегі ең ірі шахмат кітаптары мен естеліктерден жеке коллекциясы болған. 1992 жылы Хупер мен Уайлд Шмидтің шахмат кітапханасының "15 000-нан астам экспонаттарымен жеке қолындағы ең үлкен және ең сапалы коллекция" екенін мәлімдеді. 2008 жылы Сьюзан Полгар Шмидтің "20 000-нан астам шахмат кітабы бар" деді. Дэвид ДеЛусияның шахмат кітапханасында 7 000-ден 8 000-ға дейін шахмат кітаптары, сондай-ақ, автографтар (хаттар, партиялардың жазбалары, қолжазбалар) және шамамен 1 000 "эфемера" бар. ДеЛусияның кітапханасында "15 ғасырға жататын Лусена қолжазбасы, Фишердің Дональд Бёрнге қарсы өткізген «ғасыр ойынынан» бастап 1927 жылғы Нью-Йорк турнирінің барлық партияларының тізімі, Морфидің сегіз хаты, Ласкердің жүзден астам қолжазбасы, Капабланканың алтын қалта сағаты, [және] 1886 жылғы Штайниц пен Цукерторт арасындағы әлем чемпионаты шарты" сияқты заттар бар. Тен Геутзендам ДеЛусияның коллекциясының "әлемдегі ең жақсы шахмат коллекциясы" екенін айтады. Швейцариядағы Musée Suisse du Jeu шахматқа арналған бөлмеге ие, EG журналының 152-шы санында 2004 жылы Кен Уайлдтің кітапханасын сатып алғаны туралы хабарлама жарияланған. 2010 жылдың қаңтарында Британдық шахмат түрлері қоғамы Дэвид Притчардтың «Шахмат түрлерінің энциклопедиясы» зерттеуіне қатысты архивтік материалдың бес қорабын осы коллекцияға беруді жоспарлап отырды.