Кіріспе

АҚШ, Массачусетс штатындағы кітапхана

Бостон қоғамдық кітапханасы – 1848 жылы құрылған, Массачусетс штатының Бостон қаласындағы муниципалдық қоғамдық кітапхана жүйесі. Бостон қоғамдық кітапханасы сонымен қатар Массачусетс штатының жалпыға ортақ кітапханасы (бұрынғы соңғы шара кітапханасы) болып табылады, яғни штаттың барлық ересек тұрғындары кітап алып, зерттеу жүргізуге құқылы, ал кітапхана мемлекеттік қаржыландыру алады. Бостон қоғамдық кітапханасының қорында шамамен 24 миллионнан астам материал бар, бұл оны АҚШ-тағы үшінші ірі қоғамдық кітапханаға айналдырады – одан ірілері Конгресс кітапханасы және Нью-Йорк қоғамдық кітапханасы ғана. 2014 жылы кітапханада 10 000-нан астам тегін іс-шара өткізілді және 3,7 миллион материал берілді. Бұл ғимарат 2000 жылы Бостонның тарихи ескерткіштері комиссиясымен Бостонның тарихи ескерткіші деп жарияланды.

Шолу

Бостон қалалық кітапханасының қорында 23,7 миллионнан астам материал бар, бұл оны АҚШ-тағы ең ірі қалалық кітапхана жүйелерінің біріне айналдырады. Қордың басым бөлігі – 22,7 миллионнан астам том – Орталық бөлімнің ғылыми-зерттеу қорында сақталады. 2012 жылдың шілдесінен 2013 жылдың маусымына дейін Бостон қалалық кітапханасының жылдық таратпасы 3,69 миллион дананы құрады. Зерттеу жинағының күші мен маңыздылығының арқасында Бостон қалалық кітапханасы Солтүстік Американың зерттеу кітапханаларын біріктіретін коммерциялық емес ұйым – Зерттеу кітапханалары қауымдастығының (ARL) мүшесі болып табылады. Нью-Йорк қалалық кітапханасы – ARL мүшесі болып табылатын жалғыз мемлекеттік кітапхана, сонымен қатар ол жеке қорға ие. Кітапхана коллекцияның тереңдігі мен ауқымдылығына негізделген ерекше жинақтарды қалыптастырды, олардың ішінде Бостон тарихы, Азамат соғысы, Ирландия тарихы сияқты тақырыптар бар. Сонымен қатар, кітапхана үкіметтік құжаттардың федералды және штаттық депозитарийі болып табылады. Бостон қалалық кітапханасының ғылыми-зерттеу жинағына 1,7 миллионнан астам сирек кітаптар мен қолжазбалар кіреді. Онда ортағасырлық қолжазбалар мен инкунабулалар, Уильям Шекспирдің алғашқы басылымдары (оның ішінде Шекспирдің бірнеше кварталары мен «Бірінші фолиосы»), Джордж Тикнордың испан әдебиеті жинағы, Дэниел Дефоның маңызды жинағы, Бостонның отарлық дәуірінің құжаттары, Джон Адамстың 3800 томдық жеке кітапханасы, Натаниел Боудичтің математика және астрономия кітапханасы, құлдыққа қарсы күрес туралы маңызды қолжазбалар мұрағаты, оның ішінде Уильям Ллойд Гаррисонның қағаздары және Сакко мен Ванцетти ісі бойынша материалдардың маңызды жинағы бар. Кітапханада баспадан шыққан суреттердің, фотосуреттердің, бедел карталарының және карталардың үлкен коллекциялары сақталған. Мысалы, кітапхана Томас Роулендсонның акварельдері мен суреттерінің маңызды жинағына ие. Кітапхана музыка саласында ерекше көзге түседі және Гендель мен Хайдн қоғамының мұрағаты, Серж Куссевицкийдің эстатесінен алынған ноталар, сондай-ақ көрнекті американдық композитор Уолтер Пистонға тиесілі рояльдің құжаттарын сақтайды. Осы себептерге байланысты тарихшы Дэвид Маккалоу Бостон қалалық кітапханасын АҚШ-тағы бес маңызды кітапхананың бірі деп атады, ал қалғандары – Конгресс кітапханасы, Нью-Йорк қалалық кітапханасы және Гарвард пен Йель университеттерінің кітапханалары.

19 ғасыр

XIX ғасырдың ортасында Бостон қоғамдық кітапханасының құрылысына бірнеше адам зор үлес қосты. Гарвард университетінің профессоры және Бостон Атенаеумының мүшесі Джордж Тикнор 1826 жылдан бастап Бостонда қоғамдық кітапхана құруды ұсынды. Бірақ сол кезде Тикнор жеткілікті қызығушылық тудыра алмады. 1839 жылы француз филантропы Александр Ваттемар Бостонның барлық кітапханаларын халықтың пайдасына біріктіруді ұсынды. Бұл идея көптеген Бостон кітапханаларына ұсынылды, алайда көпшілігі оған қызығушылық танытпады. Ваттемардың ынтасымен Париж 1843 және 1847 жылдары біріккен қоғамдық кітапхана құруға көмектесу үшін кітаптар сыйлады. 1849 жылы Ваттемар тағы да кітап сыйлады. Жосия Куинси кіші жаңа кітапхананы қаржыландыру үшін 5000 доллар анонимді түрде сыйлады. Куинси Бостон мэрі болған кезде бұл сыйлықты жасады. Бизнесмен және филантроп Джон Джейкоб Астор да Бостонда қоғамдық кітапхана құруға ықпал етті. Өлімінен кейін Астор Нью-Йоркке 400 000 доллар мұра етіп қалдырып, онда қоғамдық кітапхана құруға бұйырды. Бостон мен Нью-Йорк арасындағы мәдени және экономикалық бәсекелестік салдарынан бұл мұра Бостонда қоғамдық кітапхана құру мәселесін талқылауға жаңа серпіліс берді. 1848 жылы Массачусетс штатының Ұлы және жалпы сотының қаулысы кітапхана құруға жол ашты. Кітапхана 1852 жылы Бостон қаласының қаулысымен ресми түрде құрылды. Қала әкімі Бенджамин Сивер қалалық кеңеске кітапханашы тағайындауды ұсынды. 1852 жылдың мамырында қалалық кеңес мэрдің ұсынысын қабылдады және Эдвард Капен Бостон қоғамдық кітапханасының алғашқы кітапханашысы болып тағайындалды. Кітапхананы қолдауға құштар Эдвард Эверетт Конгрестің екі палатасынан құжаттар жинап, оларды өз қаражатымен байлап, жаңа кітапхананы құруға көмектесу үшін ұсынды. Эверетт сыйлық жасаған кезде Джордж Тикнор жаңа кітапхананың жоспарын жасауға белсенді қатысты. 1852 жылы қаржыгер Джошуа Бейтс Бостонда кітапхана құру үшін 50 000 доллар сыйлық берді. Бейтстің сыйлығын алғаннан кейін Тикнор қандай кітаптар сатып алу керектігін тізімдеді. Ол кітапханаға кітаптар сатып алу үшін, басқа кітапханаларды аралау және кітап агенттіктерін құру үшін көп сапар шекті. 1880 жылы Массачусетс штатының заң шығарушы органы одан да әсем кітапхана ғимаратын салуға рұқсат берді. Орын Копли скверіндегі Бэк-Бэйде, Бойлстон және Дартмут көшелерінің бұрышында таңдалды, Ричардсонның Үштік шіркеуі мен Бостонның алғашқы Көркемсурет мұражайының жанында. Жаңа кітапхананың сәулетшілерін және сәулет стилін таңдау туралы бірнеше жылдық пікірталас болғаннан кейін, 1887 жылы жаңа кітапхананы жобалау үшін беделді Нью-Йорк фирмасы Макким, Мид және Уайт таңдалды. 1888 жылы Чарльз Фоллен МакКим Париждегі Bibliothèque Ste Geneviève үлгісіндегі Ренессанс стиліндегі жобаны ұсынды. Кітапхананың қамқоршылары жобаны мақұлдады және құрылыс басталды. Жаңа оқу залы Бейтс залы деп аталды.

20 ғасыр

1972 жылы Джонсон ғимараты орталық Копли алаңында, МакКим ғимаратына іргелес орналасқан жерде ашылды. Қосымшаны американдық сәулетші Филип Джонсон жобалаған. 1986 жылы Ұлттық саябақтар қызметі МакКим ғимаратын Ұлттық тарихи ескерткіш деп жариялады. 2011 жылы кітапхана «BPL Compass» стратегиялық жоспарын қабылдады, онда қоғамдық пікірмен анықталған «үздік болу қағидаларының» сегіз принципі қамтылған. Жоспардағы принциптер мен оларға байланысты барлық нәтижелер Бостон қалалық кітапханасы ұлттық деңгейде мойындырған екі жылдық қоғамдық қатысу процесінің нәтижесі болды. 2012 жылы Бостон қаласы кітапханаға бюджетінің 1,26% (27 836 648 доллар) немесе бір адамға 43,74 доллар жұмсады. 2013 жылы кітапхана өзінің «Ерекше коллекцияларын» таныстырды – бұл оның ең көрнекті, кең және танымал жинақтарын көрсететін 18 коллекцияның бастапқы тобы. Бостон қалалық кітапханасы «Ерекше коллекцияларға» қолжетімділік, сатып алу, цифрландыру, сақтау және қызметкерлерді дамыту тұрғысынан басымдық береді. 2013 жылдың күзінде қала кітапханамен бірлесіп, Орталық кітапхананың Джонсон ғимаратын қайта жаңарту жұмыстарын бастады. 2015 жылдың ақпан айында Джонсон ғимаратының екінші қабатындағы жөндеудің бірінші кезеңі ашылды, онда жаңа Балалар кітапханасы, Жасөспірімдер орталығы, қоғамдық оқу алаңы және ересектерге арналған анықтамалық алаңдар орналасқан. Жөндеуден өткен екінші қабаттың жалпы құны 18 миллион долларды құрады. Джонсон ғимаратын жөндеудің екінші кезеңі 2016 жылдың жазында ашылды, ол бірінші қабатты, мезонинді және сыртқы жағын қамтыды. 2017 жылы Бостон қалалық кітапханасы Джонсон ғимаратының Орталық кітапханасын қайта жаңарту және Шығыс Бостон филиалы үшін Америка сәулетшілер институты (AIA) мен Америка кітапханалар қауымдастығынан (ALA) бірлескен сыйлықтар алды. 2017 жылы кітапхананың барлық бөлімдеріне 3 818 883 адам келді, 4 933 786 дана кітап қарызға берілді және веб-сайтына 9 839 461 рет кірілді. Сондай-ақ, кітапхана 82 911 жаңа кітапхана билет иесін қабылдады. 2019 жылы кітапхананың қолдаушылары жаңа қайырымдылық қор құрды: «Бостон қалалық кітапханасы қоры», оны қала әкімі Марти Уолш жариялады. Ол «Bank of America Charitable Foundation, Barr Foundation, The Boston Foundation, Liberty Mutual Foundation, State Street Foundation, Inc. және аты-жөні жарияланбаған демеушінің» 2,8 миллион долларлық инвестициясымен басталды.

Орталық кітапхана

Бостон орталық кітапханасы Бостонның Бэк-Бэй ауданындағы Копли алаңында орналасқан. Орталық кітапхана МакКим және Джонсон ғимараттарынан тұрады, олар біріктірілген және ішкі өткелдермен байланысқан. Екі ғимараттың жалпы ауданы және 2015 жылғы мәлімет бойынша, кітапхана коллекциясында 21 миллионнан астам материал бар.

МакКим ғимараты

МакКим ғимаратында BPL-дың ғылыми жинағы сақталады.

Мемлекеттік бағдарламалар

Бостон қалалық кітапханасы жыл сайын мыңдаған тегін іс-шаралар ұйымдастырады, олардың ішінде Авторлармен кездесулер, Жергілікті және отбасылық тарих бойынша лекциялар, Лоуэлл лекциялық циклы, ауладағы концерттер, сондай-ақ өнер және тарих көрмелері бар. Бостон қалалық кітапханасы балаларға, жасөспірімдерге, ересектерге және зейнеткерлерге арналған көптеген күнделікті шараларды ұсынады, мысалы, оқу сағаттары, терапиялық иттің қатысуымен оқу, кітаптарды талқылау, фильм көрсетулер, ағылшын тілін үйренуге арналған әңгімелесу топтары және зерттеу мен технология бойынша сабақтар.

Компьютерлер мен Интернетке қол жеткізу

Бостон қалалық кітапханасы халыққа қолдану үшін төлемді басып шығару қызметтері бар жұмыс үстелді компьютерлерді, сондай-ақ барлық 24 филиалында және орталық кітапханада сымсыз интернетке тегін қол жеткізеді, егер сізде сымсыз қосылымы бар мобильді құрылғы мен кітапхана картасы болса. McKim ғимаратындағы Бейтс залында және Honan Allston филиалындағы ересектер оқу залында 2 сағатқа дейін Ethernet желісіне қосылу мүмкіндігі де бар. Кітапхана картасының иелері кез келген кітапханада 2 сағатқа кітапхана ішінде пайдалану үшін ноутбуктерді алып жүре алады.

Цифрлық қызметтер

Кітапхана түрлі-түрлі цифрлық қызметтер мен жинақтарды ұсынады. Онлайн каталог, сондай-ақ мобильді құрылғылар үшін қолжетімді, пайдаланушыларға кітаптар, аудиокітаптар, DVD және CD-дискілер сияқты материалдарды қарап шығуға және резервке алуға мүмкіндік береді. Пайдаланушылар BPL-дің OverDrive сайты арқылы электрондық кітаптарды, аудиокітаптарды, музыканы және бейнелерді жүктеп алуға, ал компьютер, планшет немесе смартфон үшін Zinio журналдарын қарауға болады. Кітапхана картасының және электрондық картаның иелері Hoopla Streaming Media арқылы фильмдерді, телешоуларды, музыканы және аудиокітаптарды онлайн көре алады. Бостон қалалық кітапханасының көптеген жинақтары, соның ішінде сирек кітаптар мен қолжазбалар, құлдыққа қарсы күрес туралы қолжазбалар жинағы, тарихи балалар кітаптары, Джон Адамс кітапханасы, Норман Б. Левентал карта орталығының тарихи карталары, тарихи суреттер, гравюралар мен фотосуреттер, дыбыс мұрағаттары және үнсіз фильмдер көпшілікке онлайн қолжетімді. Кітапхананың көптеген цифрланған туындыларын Бостон қалалық кітапханасының Flickr парақшасы немесе Digital Commonwealth жинақтары арқылы табуға болады.