Кіріспе

Торонто университетінің кітапханасындағы сирек кітаптар мен қолжазбалар жинағын сақтайтын кітапхана.

Томас Фишер сирек кітаптар кітапханасы – Торонто университетінің кітапханасы, және Канададағы көпшілікке қолжетімді сирек кітаптар мен қолжазбалардың ең ірі қоймасы болып табылады. Кітапхана сонымен қатар университет мұрағатын қамтиды, онда институционалдық құжаттармен қатар, Маргарет Атвуд және Леонард Коэн сияқты көптеген маңызды канадалық әдебиет қайраткерлерінің қолжазбалары да сақталады.

Тарих

Сирек кітаптар және арнайы жинақтар бөлімі 1955 жылғы қарашада бас кітапханашы Роберт Х. Блэкберн құрды. Блэкберн Браун университетінің арнайы жинақтар бөлімінде жұмыс істеген Марион Э. Браунды жұмысқа алды. Браунның алғашқы міндеті 1890 жылдан бері жинақталып келген заттармен айналысу болды. Бұл жинақтағы заттардың ішінде ортағасырлық қолжазбалар, ерте басылған кітаптар және Виктория патшайымы университетге сыйға берген кейінгі кезеңдердің арнайы томдары бар еді. Жиналған заттар мен бас кітапхана қоймаларында табылған заттардың арқасында 1957 жылы Сирек кітаптар бөлмесін ашуға мүмкіндік болды. Сирек кітаптар және арнайы жинақтар бөлімі мен Университет мұрағаты 1973 жылға дейін тұрақты орнына ие болмады, сол кезде Томас Фишер сирек кітаптар кітапханасы ашылды. Кітапхана Томас Фишердің (1792–1874) құрметіне аталды, ол Йоркширден көшіп келіп, 1822 жылы Хамбер өзенінің жағасында қоныстанды және сәтті саудагер-диқанға айналды. 1973 жылы оның шөберелері Сидни мен Чарльз Фишер кітапханаға Шекспирдің, ХХ ғасырдың әртүрлі авторларының шығармалары мен Венцеслаус Холлардың гравюраларынан тұратын жеке коллекцияларын сыйға берді. Кітапхана ашылғаннан бері оның қоры шамамен 740 000 томға және 4 000 метрлік қолжазбалар жинағына дейін өсті. Фишер ғимаратын Торонтодағы Mathers and Haldenby, дизайн кеңесшісі ретінде New York қаласынан Warner, Burns, Toan and Lunde компанияларымен бірлесіп жобалады. Ол Гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар жөніндегі Джон П. Робартс зерттеу кітапханасымен және Ақпарат факультеті орналасқан Клод Биссель ғимаратымен бірге кешеннің бір бөлігін құрайды. 2011 жылы қайтыс болған директор Ричард Лэндон жыл сайын сирек кітаптар мен басқа материалдардан екі-үш көрме ұйымдастырды.

Жинақтар

Жинақтың элементтері арасында Нюрнберг хроникасы (1493), Шекспирдің бірінші фолиосы (1623) және Ньютонның «Принципия» еңбегі (1687) бар. Көп тараған интернеттегі мәлімдемелерге қарамастан, кітапханада Дарвиннің «Түрлердің пайда болуы» (1859) еңбегінің аннотацияланған баспа көшірмесі жоқ; алайда кітапханада «Өсімдіктердегі қозғалыс күші», «Адам және жануарлардағы эмоциялардың білінуі» және «Өсімдіктер әлеміндегі айқыш және өздігінен ұрықтандырудың әсері» туралы аннотацияланған баспа парақтары сақталған. Басқа жинақтарға Ур қаласынан (б.з.д. 1789 ж.) алынған вавилондық клинопись тақташасы, Мысыр папирусы қолжазбаларының 36 фрагменті (б.з.д. 245 ж.) және «Католикон» (1460 ж.) кіреді. Роберт С. Кенни жинағы кітапханада орналасқан. Бұл кітаптар, құжаттар және радикалды және еңбек қозғалыстарына, әсіресе Канадаға қатысты материалдардың кең жинағы, Канада Коммунистік партиясының мүшесі болған Роберт С. Кеннидің жинаған шамамен 25 000 данасын қамтиды. Кітапхана 1977 жылы Кенниден сатып алған Канадалық бөлімде 382 кітап және 768 буклет бар. Жинақтың халықаралық бөлімін Кенни 1993 жылы сыйға берген. Сонымен қатар, Сидни Томсон Фишердің жинағынан Вenceslaus Hollar (1607–1677) жасаған гравюралар жинағы бар. Жинаққа Вenceslaus Hollar-дың гравюралық пластиналары, түпнұсқа баспалары және жарияланған еңбектері кіреді. Кітапханада 500 «Валентин» жинағы бар. 2018 жылдың сәуір айында кітапхана Канададағы ең көне ағылшын тіліндегі кітапты және өзінің 15 миллионшы данасын, «Caxton Cicero» атты кітапты сатып алғаны туралы хабарланды, ол 1481 жылы ағылшын Уильям Caxton басып шығарған.