Жеті тіреуішті түзу сызықты механизм және параллель қозғалыс
Parallel motion linkage
Жеймз Уатттың 1784-те ойлап тапқан алты тіреуішті түзу сызықты механизм – бу машинасының қозғалысын тік сызықта жеткізуге арналған, жүктемеге төзімді құрылым.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Алты тіректі тік сызықты механизм, механикадағы параллельді қозғалыс
Six bar straight line mechanism
parallel motion in mechanics
Кинематикада параллельді қозғалыс тетігі — шотланд инженері Джеймс Уотт 1784 жылы екі жақты әрекет ететін Уотт бу машинасы үшін ойлап тапқан алты тіректі механикалық тетік. Ол дерлік тік жоғары-төмен қозғалатын таяқтың, таяққа айтарлықтай бүйірлік күш түсірмей, доға бойынша қозғалатын сәулеге қозғалыс беруіне мүмкіндік береді.
In kinematics, the parallel motion linkage is a six bar mechanical linkage invented by the Scottish engineer James Watt in 1784 for the double acting Watt steam engine. It allows a rod moving practically straight up and down to transmit motion to a beam moving in an arc, without putting significant sideways strain on the rod.
Сипаттама
Ньюкомен мен Уатт жасаған бұрынғы қозғалтқыштарда поршень тізбек арқылы қуат соққысы кезінде жүріп бара жатқан сәуленің бір жағын төмен тарды, ал сорғының салмағы екінші тізбек арқылы қалпына келтіру соққысы кезінде сәуленің екінші жағын төмен тарды, осы кезектесетін күштер сәуленің тербеліс қозғалысын тудырды. Уатттың жаңа екі жақты әрекет ететін қозғалтқышында поршень жоғары және төмен соққыларында қуат өндірді, сондықтан күшті сәулеге беру үшін тізбек қолданылмады. Уатт күшті екі бағытта беру үшін, сонымен қатар поршеньді тік сызыққа жақын ұстап тұру үшін параллель қозғалысты жобалады. Ол оны «параллель қозғалыс» деп атады, себебі поршень мен сорғы мойынтұғыры бір-біріне параллель, тік қозғалуы тиіс еді. [[Сурет:Машиналардың кинематикасы Fig 1. png|thumb|left|Джеймс Уатттың ұлына жазған хатындағы қолмен салынған схема. Ол салған эскизде қазір Ватт байланысы деп белгілі бір байланыс көрсетілген, ол Ватттың 1784 жылғы патенінде сипатталған, бірақ ол бірден параллель қозғалыспен алмастырылды. Параллель қозғалыс Ватт байланысынан дизайнына қосымша пантограф байланысын енгізу арқылы ерекшеленді. Бұл негізгі принципке әсер етпеді, бірақ қозғалтқыш бөлмесі кішірек болуына мүмкіндік берді, себебі байланыс ықшамдатылған. F-ті поршень мойынтұғырына тікелей қосуға болар еді («Ватт байланысы» дизайны), бірақ бұл машинаны қиын пішінде, G-ні жүріп бара жатқан сәуленің соңынан алыс орналастыратын еді. Осыдан аулақ болу үшін Уатт BCDE параллелограммдық байланысын қосып, пантограф құрды. Бұл F әрқашан A мен D арасындағы түзу сызықта орналасқанын қамтамасыз етеді, демек D қозғалысы F қозғалысының үлкейтілген нұсқасы болады. Сондықтан D поршень мойынтұғыры тіркелетін нүкте. Пантографты қосу арқасында механизм қысқартылды, сондықтан қозғалтқышты орналастыратын ғимарат кішірек болуы мүмкін. Бұрын айтқандай, F-тің траекториясы толыққанды түзу сызық емес, тек жуықтау ғана. Уатттың жобасы түзу сызықтан шамамен 4000-тен бір бөлікке дейін ауытқу тудырды. Кейіннен, 19 ғасырда, 1864 жылғы Пёсельер-Липкин байланысынан басталатын толыққанды түзу сызықты байланыстар ойлап табылды.
In previous engines built by Newcomen and Watt, the piston pulled one end of the walking beam downwards during the power stroke using a chain, and the weight of the pump pulled the other end of the beam downwards during the recovery stroke using a second chain, the alternating forces producing the rocking motion of the beam. In Watt's new double acting engine, the piston produced power on both the upward and downward strokes, so a chain could not be used to transmit the force to the beam. Watt designed the parallel motion to transmit force in both directions whilst keeping the piston rod very close to vertical. He called it "parallel motion" because both the piston and the pump rod were required to move vertically, parallel to one another. [[Image:The Kinematics of Machinery Fig 1. png|thumb|left|Hand drawn diagram in James Watt's letter to his son. The sketch he included actually shows what is now known as Watt's linkage which was a linkage described in Watt's 1784 patent but it was immediately superseded by the parallel motion. The parallel motion differed from Watt's linkage by having an additional pantograph linkage incorporated in the design. This did not affect the fundamental principle but it allowed the engine room to be smaller because the linkage was more compact. It would have been possible to connect F directly to the piston rod (the "Watt's linkage" design), but this would have made the machine an awkward shape, with G a long way from the end of the walking beam. To avoid this, Watt added the parallelogram linkage ▱BCDE to form a pantograph. This guarantees that F always lies on a straight line between A and D, and therefore that the motion of D is a magnified version of the motion of F. D is therefore the point to which the piston rod is attached. The addition of the pantograph made the mechanism shorter and so the building containing the engine could be smaller. As already noted, the path of F is not a perfect straight line, but merely an approximation. Watt's design produced a deviation of about one part in 4000 from a straight line. Later, in the 19th century, perfect straight line linkages were invented, beginning with the Peaucellier–Lipkin linkage of 1864.