Кіріспе
Стандартталған кодтар схемаларын қолдану
A medical classification is used to transform descriptions of medical diagnoses or procedures into standardized statistical code in a process known as clinical coding. Diagnosis classifications list diagnosis codes, which are used to track diseases and other health conditions, inclusive of chronic diseases such as diabetes mellitus and heart disease, and infectious diseases such as norovirus, the flu, and athlete's foot. Procedure classifications list procedure code, which are used to capture interventional data. These diagnosis and procedure codes are used by health care providers, government health programs, private health insurance companies, workers' compensation carriers, software developers, and others for a variety of applications in medicine, public health and medical informatics, including:
statistical analysis of diseases and therapeutic actions
reimbursement (e. g., to process claims in medical billing based on diagnosis related groups)
knowledge based and decision support systems
direct surveillance of epidemic or pandemic outbreaks
There are country specific standards and international classification systems.
Медициналық жіктеу, медициналық диагноздардың немесе процедуралардың сипаттамаларын клиникалық кодтау процесі арқылы стандартталған статистикалық кодқа түрлендіру үшін қолданылады. Диагностикалық жіктелімдер аурулар мен басқа да денсаулық жағдайларын қадағалауға арналған диагностикалық кодтарды тізімдейді, оның ішінде қант диабеті және жүрек аурулары сияқты созылмалы аурулар, сондай-ақ норовирус, тұмау және атлет аяғы сияқты жұқпалы аурулар да бар. Процедуралық жіктелімдер араласу туралы деректерді тіркеуге қолданылатын процедуралық кодтарды ұсынады. Бұл диагностикалық және процедуралық кодтар денсаулық сақтау ұйымдары, мемлекеттік денсаулық сақтау бағдарламалары, жеке медициналық сақтандыру компаниялары, жұмысшылардың өтемақысын төлеушілер, бағдарламалық жасақтаманы әзірлеушілер және медицина, қоғамдық денсаулық сақтау және медициналық информатика салаларындағы әртүрлі қолданыстар үшін пайдаланылады, мысалы:
A medical classification is used to transform descriptions of medical diagnoses or procedures into standardized statistical code in a process known as clinical coding. Diagnosis classifications list diagnosis codes, which are used to track diseases and other health conditions, inclusive of chronic diseases such as diabetes mellitus and heart disease, and infectious diseases such as norovirus, the flu, and athlete's foot. Procedure classifications list procedure code, which are used to capture interventional data. These diagnosis and procedure codes are used by health care providers, government health programs, private health insurance companies, workers' compensation carriers, software developers, and others for a variety of applications in medicine, public health and medical informatics, including:
statistical analysis of diseases and therapeutic actions
reimbursement (e. g., to process claims in medical billing based on diagnosis related groups)
knowledge based and decision support systems
direct surveillance of epidemic or pandemic outbreaks
There are country specific standards and international classification systems.
* Аурулардың және терапиялық шаралардың статистикалық талдауы
* Өтеу жүйесі (мысалы, диагнозға байланысты топтар негізінде медициналық есеп айырысуда талаптарды өңдеу үшін)
* Білімдік және шешімдерді қолдау жүйелері
* Эпидемиялардың немесе пандемиялардың тікелей бақылауы
A medical classification is used to transform descriptions of medical diagnoses or procedures into standardized statistical code in a process known as clinical coding. Diagnosis classifications list diagnosis codes, which are used to track diseases and other health conditions, inclusive of chronic diseases such as diabetes mellitus and heart disease, and infectious diseases such as norovirus, the flu, and athlete's foot. Procedure classifications list procedure code, which are used to capture interventional data. These diagnosis and procedure codes are used by health care providers, government health programs, private health insurance companies, workers' compensation carriers, software developers, and others for a variety of applications in medicine, public health and medical informatics, including:
statistical analysis of diseases and therapeutic actions
reimbursement (e. g., to process claims in medical billing based on diagnosis related groups)
knowledge based and decision support systems
direct surveillance of epidemic or pandemic outbreaks
There are country specific standards and international classification systems.
Әр елге тән стандарттар мен халықаралық жіктеу жүйелері бар.
A medical classification is used to transform descriptions of medical diagnoses or procedures into standardized statistical code in a process known as clinical coding. Diagnosis classifications list diagnosis codes, which are used to track diseases and other health conditions, inclusive of chronic diseases such as diabetes mellitus and heart disease, and infectious diseases such as norovirus, the flu, and athlete's foot. Procedure classifications list procedure code, which are used to capture interventional data. These diagnosis and procedure codes are used by health care providers, government health programs, private health insurance companies, workers' compensation carriers, software developers, and others for a variety of applications in medicine, public health and medical informatics, including:
statistical analysis of diseases and therapeutic actions
reimbursement (e. g., to process claims in medical billing based on diagnosis related groups)
knowledge based and decision support systems
direct surveillance of epidemic or pandemic outbreaks
There are country specific standards and international classification systems.
Ұлттық нұсқалары
Бірнеше ел Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) FIC басылымдарының жергілікті тілге аудармасынан асып түсетін өз нұсқаларын әзірледі. Олардың көпшілігі ХБС-ке негізделген: ICD 9 CM – АҚШ-тың ICD 9-ға бейімделуі және 2015 жылдың қыркүйегіне дейін қолданылды. 2015 жылдың 1 қазанынан бастап Medicare және Medicaid қызметтерінің орталықтары (CMS) дәрігерлерге ICD 10 CM-ді пайдалануды бастау үшін бір жылдық тәуелсіз кезең берді, әйтпесе олар Medicare B бөлігі бойынша төлемдерден бас тартылатын еді. ICD 10 CM АҚШ-тың Medicare және Medicaid қызметтерінің орталықтары (CMS) және Ұлттық денсаулық сақтау статистикасы орталығы (NCHS) әзірледі және 2015 жылдың қазан айынан бастап АҚШ-та ICD 9 CM-ді алмастырып қолданылуда.
ICD 9 CM was the US' adaptation of ICD 9 and was maintained for use until September 2015. Starting on October 1, 2015, the Centers for Medicare and Medicaid Services (CMMS) granted physicians a one year grace period to begin using ICD 10 CM, or they would be denied Medicare Part B claims. ICD 10 CM was developed by the US' Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS) and the National Center for Health Statistics (NCHS), and has been in use in the US since October 2015replacing ICD 9 CM.
Тарихи FIC жіктемелері
ICD-ның 9-дан бұрынғы нұсқалары ешқандай жерде қолданылмайды. ICD-9 1977 жылы жарияланды және 1994 жылы ICD-10-ға алмастырылды. ICD-10-ның соңғы нұсқасы 2019 жылы жарияланды, ал 2022 жылдың 1 қаңтарында ICD-11-ге алмастырылды. Медицинадағы процедуралардың халықаралық жіктемесі (ICPM) – 1989 жылдан бері жаңартылмаған процедуралық жіктеме, ол ICHI-мен алмастырылады. ICPM-нің ұлттық бейімделулерінің бірі OPS 301 болып табылады, ол ресми неміс процедуралық жіктемесі. Жарақаттардың сыртқы себептерінің халықаралық жіктемесі (ICECI) соңғы рет 2003 жылы жаңартылды және ICD-11-нің дамуымен қатар енді қолдау көрсетілмейді. ICECI ұғымдары ICD-11-де кеңейту кодтары ретінде ұсынылған.
Ұлттық дәрілік заттар туралы деректеменің анықтамалық терминологиясы (NDF-RT)
Ұлттық дәрілік файл анықтама терминологиясы – Ардагерлер денсаулық сақтау басқармасы (VHA) күткен терминология. Ол дәрілік түсініктерді классқа біріктіреді. 2018 жылдың наурыз айына дейін RxNorm-ның бір бөлігі болды.
Дәрі-дәрмектік анықтама терминологиясы (MED-RT)
Медикамент анықтамалық терминологиясы (MED RT) – АҚШ-тағы Ветерандар денсаулық сақтау басқармасы құрған және қолданатын терминология. 2018 жылы ол 2005–2017 жылдары қолданылған NDF RT-ді алмастырды. Med RT RxNorm-ға кірмейді, бірақ Ұлттық медицина кітапханасының UMLS метатезаурусына кіреді. 2017 жылға дейін NDF RT RxNorm-ға енгізілген. MED RT-ның алғашқы нұсқасы 2018 жылдың көктемінде жарияланды. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы өзінің 2013 жылғы 18 шілдедегі және 2018 жылғы 25 шілдеде жаңартылған 7400.13 саясаты мен рәсімдері (MaPP) нұсқаулығында MED RT-ді дәрілік препараттарды таңбалаудағы рецепттеу туралы ақпараттың басты тұстары үшін белгіленген фармакологиялық класты (EPC) таңдау үшін қолдануды талап етеді. Әрбір EPC мәтіндік сөз тіркесі EPC ұғымы деп аталатын терминмен байланыстырылады. EPC тұжырымдамалары АҚШ-тың ардагерлер істері департаменті, ардагерлер денсаулық сақтау басқармасы (VHA) дәрі-дәрмек анықтама терминологиясынан (MED RT) алынған стандартталған форматты қолданады. Әрбір EPC тұжырымдамасына сондай-ақ тұжырымдаманың машинамен оқылатын тегі ретінде қолданылатын бірегей стандартталған әріптік-сандық идентификатор коды беріледі. Бұл кодтар SPL индекстеуді қамтамасыз етеді. EPC-тің нақты мәтіндік сөз тіркесі EPC тұжырымдамасын сипаттау үшін қолданылатын сөз тіркесімен бірдей болмауы мүмкін, өйткені EPC тұжырымдамасы үшін қолданылатын стандартталған тіл таңбалауды оқырманға жеткілікті түрде түсінікті емес деп саналуы мүмкін. Әрбір белсенді затқа сонымен қатар MOA, PE және CS стандартталған индекстеу тұжырымдамалары тағайындалуы мүмкін, олар да бірегей стандартталған әріптік-сандық идентификатор кодтарымен байланысты. MOA, PE және CS стандартталған индекстеу тұжырымдамалары белгілі бір көрсетілім үшін белсенді заттың терапиялық әсеріне байланысты болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін, бірақ олар ғылыми тұрғыдан жарамды және клиникалық тұрғыдан мағыналы болуы керек. Тіпті MOA, PE және CS стандартталған индекстеу тұжырымдамаларының терапиялық әсермен байланысты екендігі белгілі болмаса да, олар дәрілік заттардың өзара әрекеттесуін анықтау және тиісті және маңызды ескертулерге негізделген басқа қауіпсіздік бағалауларына мүмкіндік беру үшін пайдалы болуы мүмкін, мысалы ферменттерді тежеу және ферменттерді индукциялау. MOA, PE және CS тұжырымдамалары стандартталған форматта MED RT иерархиясының бөлігі ретінде сақталады. https://www.fda.gov/media/86437/download
2020 жылғы шілдеде жарияланған АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы зерттеу деректерінің техникалық сәйкестік нұсқаулығында "6.5 Фармакологиялық сынып 6.5.1 Дәрі-дәрмек анықтамалық терминологиясы 6.5.1.1 Жалпы ескертулер Ветерандар басқармасының дәрі-дәрмек анықтамалық терминологиясы (MED RT) зерттеуде (клиникалық немесе клиникалық емес) қолданылатын барлық белсенді зерттеулік заттардың фармакологиялық класын анықтау үшін пайдаланылуы керек. Бұл ақпарат SDTM TS доменінде толық TS көрсетілген кезде ұсынылуы тиіс. Ақпарат TS-де бір немесе бірнеше жазба түрінде ұсынылуы тиіс, онда TSPARMCD= PCLAS. Фармакологиялық сынып – бір немесе бірнеше құрамдас ұғымдардан тұратын күрделі ұғым: әсер ету механизмі (MOA), физиологиялық әсер (PE) және химиялық құрылым (CS).51 Жалпы, қалыптасқан фармакологиялық сынып – бұл ғылыми тұрғыдан ең дұрыс және клиникалық тұрғыдан мағыналы деп саналатын MOA, PE немесе CS термині. Деректерді берушілер ТТ-ға (толық ТТ) зерттеуде пайдаланылған барлық белсенді заттардың фармакологиялық класын енгізуі тиіс. FDA бекітілген заттардың фармакологиялық сыныптарының тізімін жүргізеді.52 Егер белсенді зат үшін фармакологиялық сыныптар анықталмаса, онда демеуші тиісті MOA, PE және CS шарттарын тексеру бөлімшесімен талқылауы керек. Фармакологиялық класы белгісіз, рұқсат етілмеген зерттеулік белсенді заттар үшін PCLAS деректері болмауы мүмкін". https://www.fda.gov/media/136460/download
АҚШ-тың тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы FDA реттелетін өнімдердің қауіпсіздігін, тиімділігін және сапасын бағалауды жақсарту үшін FDA қолданатын дерек стандарттары мен терминологияларды тізімдейтін деректер стандарттары каталогын жариялайды. Сонымен қатар, FDA-ның белгілі бір стандарттар мен терминологияларды талап етуге заңдық және реттеуші өкілеттігі бар және олар каталогта талаптың басталған күнімен және қажет болған жағдайда талаптың аяқталатын күнімен және ақпарат көздерімен анықталады. Каталогта көрсетілмеген стандарттар мен терминологияларды пайдалана отырып, деректерді ұсыну Агенттікпен алдын ала талқылануы керек. Каталогта белгілі бір қолданыс үшін бірнеше стандарттар мен терминологияларға қолдау білдірілсе, демеуші немесе өтініш беруші біреуін таңдап алуға болады немесе тиісті жағдайда тексеру бөлімшесімен талқылауға болады. 2021 жылғы 15 наурыздағы FDA деректер стандарттары каталогының 7.0 нұсқасы MED RT-нің 2004 жылғы 6 мамырдан бастап, NDА, АNDА және белгілі бір BLА үшін 2016 жылғы 17 желтоқсанда және белгілі бір IND үшін 2017 жылғы 17 желтоқсанда қолданылатын Ақ үйдің біріктірілген денсаулық сақтау ақпараттық бастамасымен талап етілген терминология болғанын көрсетеді. https://www.fda.gov/media/85137/download
Медициналық құралдар
Global Medical Device Nomenclature (GMDN) – медициналық құралдарды атаудың халықаралық стандартты жүйесі.
SNOMED
Медицинаның жүйеленген номенклатурасы (SNOMED) денсаулық сақтау саласындағы ең көп танылған номенклатура болып табылады. Оның қазіргі нұсқасы, SNOMED Клиникалық терминдері (SNOMED CT), денсаулық сақтау процесі туралы деректерді салыстыру және жинақтау үшін ортақ анықтамалық нүкте ұсынатын түсініктер мен қатынастар жиынтығын қамтамасыз етуге бағытталған. SNOMED CT көбінесе анықтамалық терминология ретінде сипатталады. SNOMED CT құрамында бірегей мағыналары мен формальды логикалық негіздегі анықтамалары бар, иерархиялық түрде ұйымдастырылған 311 000-нан астам белсенді түсінік бар. Оның басты мақсаты – ауруларды ауру және өлім-жітім туралы хабарлау үшін жіктеу. Дегенмен, кодталған деректер көбінесе басқа мақсаттарда да қолданылады; оның ішінде медициналық төлемдер сияқты өтемақы шаралары. ICD иерархиялық құрылымға ие, ал осы контексте кодтау – бұл сөздерге оларды көрсететін белгілер тағайындалған кезде қолданылатын термин. ICD 11 – клиникалық терминология мен жіктеменің интеграцияланған толыққанды цифрлық өнімі. Ол кез келген деңгейдегі құжаттама жасауға мүмкіндік береді. Оған кеңейтім кодтары, терминология жүйесі, дәрі-дәрмектер, химиялық заттар, инфекциялық агенттер, гистопатология, анатомия және механизмдер, объектілер мен жануарлар, сондай-ақ жарақаттар мен зиян көздерін сипаттауға арналған басқа да элементтер кіреді.
Салыстыру
SNOMED CT және ICD бастапқыда әртүрлі мақсаттар үшін әзірленген және әрқайсысы оларға арналған мақсаттар үшін қолданылуы керек. Электрондық денсаулық сақтау жүйесінің (EHR) негізгі терминологиясы ретінде SNOMED CT және ICD 11 денсаулық сақтау деректерін біркелкі тіркеуге және мамандықтар мен күтім көрсету орындары арасында бөлісуге мүмкіндік беретін ортақ тілді ұсынады. SNOMED – бұл есеп беруге емес, енгізуге арналған, нақты қолдану жағдайы жоқ, өте егжей-тегжейлі терминология. ICD 11 және SNOMED клиникалық негіздемеге ие және пациентке күтім көрсету үшін қажеттінің бәрін құжаттайды. SNOMED-тен өзгеше, ICD 11 толыққанды клиникалық құжаттамаға мүмкіндік береді, сонымен қатар нақты қолдану жағдайлары үшін халықаралық деңгейде келісілген статистикалық жинақтауды қамтамасыз етеді. ICD 11 негізі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) денсаулық сақтау саласындағы араласулардың жіктемесімен (ICHI) және ДДҰ-ның жұмыс қабілеті, мүгедектік және денсаулық жіктемесімен (ICF) бірге, ДДҰ анатомия, заттар және басқа да тізімдерін қамтиды, бұл цифрлық жазбаларда ақпаратты жоғалтусыз құжаттау үшін толыққанды экожүйе болып табылады және деректерді көп тілді, еркін қолданылатын тәсілмен жинақтаудың нақты жағдайларын да шешеді. SNOMED CT және ICD денсаулық сақтау қызметкерлерімен күтім процесінде тікелей қолданылады, сонымен қатар, ICD төмен технологиялық ортада күтім эпизодынан кейін кодтау үшін де қолданылуы мүмкін. SNOMED CT бірнеше иерархияға ие, ал ICD 11-де бір негізгі иерархия және оған баламалы бірнеше иерархия бар. SNOMED CT түсініктері өз атрибуттары арқылы логикалық түрде анықталады, ICD 11-де де осы принцип қолданылады, сонымен қатар қосымша мәтіндік ережелер мен анықтамалар бар.
Деректерді картаға салу
SNOMED және ICD-ді үйлестіру мүмкін. Ұлттық медицина кітапханасы (NLM) ICD 9 CM, ICD 10 CM, ICD 10 PCS және басқа жіктеу жүйелерін SNOMED-қа бейімдейді. Деректерді картаға түсіру – екі әртүрлі дерек моделі арасындағы қатынастарды анықтау процесі.
Ветеринариялық медициналық кодтау
Ветеринариялық медициналық кодтарға VeNom Coding Group, АҚШ жануарлар ауруханалары кодтары және SNOMED CT (VetSCT) ветеринариялық кеңейтімі кіреді.