Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1989 жылы Ирландияда болған оқиғалар.
Events from the year 1989 in Ireland.
Оқиғалар
2 қаңтар – Дундалк қаласы 1200 жылдық тарихын тойлады. 12 ақпан – Белфаст заңгері Пэт Финукайн лоялистер тарапынан өлтірілді. 20 наурыз – Корольдік Ольстер полициясының бас комиссары Гарри Брин және комиссары Боб Бьюкенен Уақытша Ирландия Республикалық Армиясы (IRA) тарапынан қаза тапты. 2013 жылы өткізілген тергеу нәтижесінде Garda Síochána қызметкері немесе қызметкерлері осы шабуылға қатысқан болуы мүмкін деген қорытынды жасалды. 21 наурыз – Ливанның оңтүстігіндегі жер минасының жарылуынан Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) үш ирланд сарбазы қаза тапты. 21 сәуір – «Мұқтаж жандарға көмек» телемарафоны алғаш рет эфирге шықты. 11 мамыр – Малахайд сарайында Ирландияның Taoiseach-і Чарльз Хоги мен Никарагуа президенті Даниэль Ортеганың кездесуінде Хоги, Никарагуадағы демократиялық стандарттар мәселесі бойынша Ортегаға қатаң ұстаным қабылдауын сұраған АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джеймс Бейкермен бұрынғы телефон әңгімесіне қарамастан, оның еліне көмек және инвестициялар үшін қолдау көрсетуге уәде берді. 22 маусым – Лимерик университеті құрылды, бұл мемлекет құрылғаннан бері ашылған алғашқы университет болды; сол күні Дублин қалалық университеті де құрылды. 29 маусым – Чарльз Хоги Taoiseach лауазымынан кетіп, міндетін уақытша атқарушы ретінде қалды. 19 тамыз – Он мың адам Дублин қаласының орталығынан Ұлыбритания елшілігіне дейін шеру тартты, Ұлыбританияның Солтүстік Ирландиядан шығуын талап етті. 24 қыркүйек – Кларморис қаласындағы пойыз апатынан кем дегенде 70 адам жарақат алды. 19 қазан – Гилфорд төрттігінің үшеуі Лондондағы түрмеден босатылды. Пол Хилл дереу қайта ұсталды. 26 қараша – «The Sunday Business Post» газетінің алғашқы саны Дублинде жарық көрді. 21 желтоқсан – Aer Rianta компаниясының бес миллионшы жолаушысына Флоридаға саяхат сыйлық ретінде табысталды. Белгісіз күні – Irish Pride нан зауыты Western Pride, Lydon House, Country Crust және басқа да нан зауыттарының бірігуі нәтижесінде құрылды.
2 January – The town of Dundalk celebrated its 1,200 year heritage. 12 February – Belfast solicitor Pat Finucane was shot dead by loyalists. 20 March – Chief Superintendent Harry Breen and Superintendent Bob Buchanan of the Royal Ulster Constabulary were killed by the Provisional Irish Republican Army. An inquiry concluded in 2013 that a member or members of the Garda Síochána probably colluded in the ambush. 21 March – Three Irish soldiers on United Nations duty were killed in a landmine explosion in southern Lebanon. 21 April – The People In Need Telethon was broadcast for the first time. 11 May – At a meeting in Malahide Castle between Taoiseach Charles Haughey and visiting Nicaraguan President Daniel Ortega, Haughey promised Ortega support at the European Council of Ministers for aid and investment for his country despite an earlier telephone call from U. S. secretary of state James Baker urging Haughey to take a tough position against Ortega over democratic standards in Nicaragua. 22 June – An order was signed creating the University of Limerick, the first university founded since the foundation of the state; later in the day Dublin City University was created. 29 June – Charles Haughey resigned as Taoiseach, remaining on in a caretaker capacity. 19 August – Ten thousand people marched from Dublin city centre to the British Embassy calling for British withdrawal from Northern Ireland. 24 September – At least 70 people were injured in a train crash in Claremorris. 19 October – Three of the Guildford Four were released from prison in London. Paul Hill was immediately re arrested. 26 November – The first edition of The Sunday Business Post newspaper was published in Dublin. 21 December – Aer Rianta's five millionth passenger was presented with a holiday to Florida. Unknown date – The Irish Pride bakery was founded with the merger of Western Pride, Lydon House, Country Crust, and other bakeries.
Өнер және әдебиет
4 сәуір – The Windmill Lane Consortium франшиза алса, 9-12 ай ішінде TV3 телеарнасымен эфирге шығатынын мәлімдеді. 1 қыркүйек – RTÉ-ге жартылай тиесілі қазіргі заманғы музыка радиостанциясы Atlantic 252 Миф окруғындағы Кларкстаун радио таратушысынан (Тримдегі студияларымен) алғаш рет эфирге шықты. 4 қыркүйек – Тәуелсіз поп-музыка станциясы Century Radio алғаш рет эфирге шықты. 14 қыркүйек – Ұлыбританиялық балаларға арналған тоқтаулы анимациялық сериал "Postman Pat" Ирландияда Network 2 арнасында көрсетілді. 18 қыркүйек – "Жақсы қала" телесериалы RTÉ One арнасында басталды. 10 қараша – Джим Шеридан режиссерлік еткен "My Left Foot" фильмі шықты. Дэниел Дей-Льюис және Бренда Фрикер осы фильмдегі рөлдері үшін "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. MidWest Radio Майо окруғында лицензия алған станция ретінде хабар таратуды бастады. Джон Банвиллдің "Күлік кітабы" романы жарық көрді.
4 April – The Windmill Lane Consortium said that if it got the franchise it would be on the air within 9 to 12 months with its television station, TV3. 1 September – Contemporary music radio station Atlantic 252 (part owned by RTÉ) went on air for the first time from the long wave Clarkstown radio transmitter in County Meath (with studios in Trim). 4 September – Independent pop music station Century Radio went on the air for the first time. 14 September – British children's stop motion animated series Postman Pat premiered in Ireland on Network 2. 18 September – The television soap opera Fair City began on RTÉ One. 10 November – The film My Left Foot was released, directed by Jim Sheridan. Daniel Day Lewis and Brenda Fricker won Academy Awards for their performances. MidWest Radio began broadcasting as a licensed station in County Mayo. John Banville's novel The Book of Evidence was published.
Қауымдастық футболы
11 қазан – Ирландия Дублинде өткен әлем чемпионатына іріктеу ойынында Солтүстік Ирландияны 3:0 есебімен жеңді. 15 қараша – Ирландия Мальтада 2:0 есебімен жеңіске жетіп, әлем чемпионатына алғаш рет қатысу құқығын алды.
11 October – Ireland beat Northern Ireland 3–0 in a World Cup Qualifier in Dublin. 15 November – Ireland won 2–0 in Malta to secure qualification for the World Cup for the first time.
Гольф
Кароллдың ирландтық ашық гольф турнирін Уэльстің Иан Вуснам жеңіп алды.
The Carroll's Irish Open golf tournament was won by Ian Woosnam (Wales).
The All Ireland Senior Hurling Championship final ended on a scoreline of Tipperary 4 24 Antrim 3–9.
Туылғандар
8 қаңтар – Ян Бермингем, футболшы. 3 наурыз – Барри О'Рорк, гэль футболшысы және хёрлингші. 17 наурыз – Патрик Кертин, гэль футболшысы (2015 жылы қайтыс болды). 9 маусым – Хлоя Агню, әнші. 12 маусым – Ники Куэйд, хёрлингші (Эффин, Лимерик). 11 шілде – Рейчел Блэкмор, тізгінші. 4 тамыз – Майкл Мерфи, гэль футболшысы. 14 қазан – Барри Хеннесси, хёрлингші (Килмаллок, Лимерик). 28 желтоқсан – Джесси Бакли, актриса және әнші. 31 желтоқсан – Брайан Греган, спринтер және спортшы.
8 January – Ian Bermingham, soccer player. 3 March – Barry O'Rorke, Gaelic footballer and hurler. 17 March – Patrick Curtin, Gaelic footballer (died 2015). 9 June – Chloë Agnew, singer. 12 June – Nickie Quaid, hurler (Effin, Limerick). 11 July – Rachael Blackmore, jump jockey. 4 August – Michael Murphy, Gaelic footballer. 14 October – Barry Hennessy, hurler (Kilmallock, Limerick). 28 December – Jessie Buckley, actress and singer. 31 December – Brian Gregan, sprinter and athlete.
Өлімдер
24 қаңтар – Майкл Скотт, сәулетші (1905 жылы туған). 27 қаңтар – Доналл МакАмхейл, жазушы (1926 жылы туған). Қаңтар – Джеки Райт, комедиан (1905 жылы туған). 11 наурыз – Саймон Керли, крикетші (1917 жылы туған). 7 сәуір – Фрэнк Клюски, Еңбек партиясының бұрынғы төрағасы (1930 жылы туған). 3 мамыр – Джон Маккей, Лимерик клубының ойыншысы (1913 жылы туған). 15 маусым – Рэй МакАнали, актер (1926 жылы туған). Шілде – Эдди Ганнон, футболшы (1921 жылы туған). 3 тамыз – Доминик Бехан, әнші, романист және драматург (1928 жылы туған). 10 тамыз – Х. Монтгомери Хайд, адвокат, автор және Ольстер одағының депутаты (1907 жылы туған). 12 қыркүйек – Сеймус Твуми, Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының екі мәрте бас штаб бастығы (1919 жылы туған). 4 қараша – Вивиан Мерсье, әдеби сыншы (1919 жылы туған). 14 желтоқсан – Джерри Хили, британдық троцкишіл көшбасшы (1913 жылы туған). 22 желтоқсан – Сэмюэл Беккет, 1969 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты, драматург, романист және ақын (1906 жылы туған). Күні белгісіз – Хью Т. Бейкер, крикетші (1906 жылы туған).
24 January – Michael Scott, architect (born 1905). 27 January – Dónall Mac Amhlaigh, writer (born 1926). January – Jackie Wright, comedian (born 1905). 11 March – Simon Curley, cricketer (born 1917). 7 April – Frank Cluskey, former leader of the Labour Party (born 1930). 3 May – John Mackey, Limerick hurler (born 1913). 15 June – Ray McAnally, actor (born 1926). July – Eddie Gannon, soccer player (born 1921). 3 August – Dominic Behan, songwriter, novelist and playwright (born 1928). 10 August – H. Montgomery Hyde, barrister, author and Ulster Unionist MP (born 1907). 12 September – Seamus Twomey, twice chief of staff of the Provisional Irish Republican Army (born 1919). 4 November – Vivian Mercier, literary critic (born 1919). 14 December – Gerry Healy, British Trotskyist leader (born 1913). 22 December – Samuel Beckett, Nobel Prize in Literature 1969, playwright, novelist and poet (born 1906). Full date unknown – Hugh T. Baker, cricketer (born 1906).