Кіріспе

Ағылшын математигі (1886–1965)

Джордж Невилл Уотсон (31 қаңтар 1886 – 2 ақпан 1965) – ерекше функциялар теориясына күрделі талдауды қолданған ағылшын математигі. Ол 1915 жылы Е. Т. Уиттакердің «Заманауи талдау курсы» (1902) кітабының екінші басылымына бірлесіп жұмыс істеп, классикалық «Уиттакер мен Уотсон» еңбегін жасады. 1918 жылы Ватсон леммасы деп белгілі маңызды теореманы дәлелдеді, ол экспоненциалдық интегралдардың асимптотикалық қасиеттерін зерттеуде көптеген қолданысқа ие.

Өмір

Ол Девон қаласындағы Батыс Хо! жерінде Джордж Уотсонның ұлы, мектеп мұғалімі және генеалог, және оның әйелі Мэри Джастина Гриффит отбасында дүниеге келді. Ол Лондондағы Сент-Полс мектебінде Ф. С. Маколейдің шәкірті болып білім алды. Содан кейін Кембридждегі Тринити колледжінде математиканы оқыды. Ол жерде ол Е. Т. Уиттакермен танысты, бірақ олардың араласуы екі жыл ғана болды. 1914 жылдан 1918 жылға дейін Лондон университетінің колледжінде математикадан дәріс берді. 1918 жылы ол Бермингем университетінде таза математика профессоры болды, профессор Р. С. Хиттің орнын басып, 1951 жылға дейін осы лауазымда қалды. 1919 жылы Бермингем университетінен құрметті ғылым магистрі дәрежесін алды. 1933-1935 жылдары Лондон математикалық қоғамының президенті болды. 1965 жылдың 2 ақпанында Леамингтон Спа қаласында қайтыс болды.

Шығармалары

Оның Бессел функцияларының теориясы туралы трактаты (1922) да классикалық туынды болды, әсіресе Бессел функцияларының асимптотикалық кеңеюлеріне қатысты. Одан кейін ол көп жылдар бойы Раманужанның модульдік теңдеулер, мак-тета функциялары және q қатарлары саласындағы формулаларын зерттеді, сондай-ақ біраз уақыт Раманужанның жоғалған жазба кітабын сақтап, жұмыс істеді. 1920 жылдардың соңында Г.Н. Уотсон мен Б.М. Уилсон Раманужанның жазба кітаптарын редакциялау жұмысын бастады. Олардың басты назарында бірінші кітаптың қайта қаралып, кеңейтілген нұсқасы болған екінші кітап тұрды. Уилсонға 2–14 тараулар, ал Уотсонға 15–21 тараулар берілді. Уилсон 1935 жылға дейін осы жұмыстың үстінде болды, содан кейін 38 жасында жұқпалы аурудан қайтыс болды. Уотсон кітаптарға шабыттанған 30-дан астам мақала жазды, бірақ 1930 жылдардың соңында оның қызығушылығы азайған сияқты. Рамануджан барлық математикалық әріптестерінен гөрі көбірек модульдік теңдеулерді ашты. Уотсон Раманужанның көптеген модульдік теңдеулерін дәлелдеді. Брюс Берндт Уотсон мен Уилсон бастаған жобаны аяқтады. Берндттің "Раманужанның жазбалары, 3-бөлім" (1998) кітабының көп бөлігі Уотсонның бұрынғы еңбектеріне негізделген. Уотсонның қызығушылығы квинтикалық теңдеудің шешілетін жағдайларын қамтыды. Ол Уотсонның бес еселік көбейту тождестігін енгізді.