Кіріспе

1912 жылы Ирландияда болған оқиғалар тізімі. 1912 жылы Ирландиядағы оқиғалар.

Оқиғалар

8 ақпан – Адмиралтействоның бірінші лорды Уинстон Черчилль Белфасттағы өзін-өзі басқаруға қолдау білдірген жиынға қатысты, бірақ Ольстер одағының оның сөйлеуіне кедергі келтіру әрекеттеріне қарамастан сөз сөйледі. Ол сахнаны Ирландия парламенттік партиясының жетекшісі Джон Редмондпен бөлісті. 31 наурыз – Джон Редмонд, Эойн МакНилл, Патрик Пирс, Тим Хили және басқалар Дублиндегі Бас почта кеңсесінде өзін-өзі басқаруды қолдап 200 000 адамдық үлкен жиынға сөз сөйледі. 9 сәуір – 250 000 оранжист Белфасттағы Балморал көрме алаңында жиналды, олар ешқандай жағдайда өзін-өзі басқаруды қабылдамайтындарын мәлімдеді. 11 сәуір – Ұлыбритания Премьер-министрі Х. Х. Асквит Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасында үшінші өзін-өзі басқару туралы заң жобасын ұсынды. 12 сәуір – Артур Гриффит басқарған Синн Фейн делегаттарының съезі өзін-өзі басқару туралы заң жобасына қарсы шықты. 14 сәуір – Белфастта салынған және соңғы рет Куинстаунда тоқтаған әлемдегі ең үлкен кеме, мұзтауға соқтығысып, суға батып кетті. 22 сәуір – ағылшыз Денис Корбет Уилсон Уэльстегі Гудвиктен Эннискортиге жақын орналасқан Крейнгә дейін Ирландия теңізінен алғашқы әуе сапарын жасады. 26 сәуір – Англияда туған Вивиан Хьюитт Ирландия теңізінен Холихедтен Дублиндегі Феникс паркіне ұшақпен өтті. 30 сәуір – Уинстон Черчилль Вестминстерде өзін-өзі басқару туралы заң жобасын екінші оқылымда талқылады. 9 мамыр – Британдық Төменгі палатада өзін-өзі басқару туралы заң жобасы екінші оқылымда қабылданды. Заң жобасын қабылдамау туралы одақтастардың ұсынысы жеңіліске ұшырады. 10 мамыр – Лондонның Корольдік Альберт залында Бонар Лоу консерваторлардың өзін-өзі басқару туралы заң жобасына қарсылығы туралы айтты. Басқа жерде Эдвард Карсон да қарсылығын білдірді. 1 шілде – Дублин, Мит, Килдэр және Уиклоу округтерінде ауыз қуысы ауруының кең таралған ошағы пайда болды. Шілде – Ұлыбритания Премьер-министрі Х. Х. Асквит Дублинге (бір ғасырдан астам уақыттан бері осылай жасаған бірінші Премьер-министр; Гладстон 1877 жылғы қарашада Дублинге барып, Артур Балфур Ирландияның бас хатшысы болған кезде) Юнионист талаптарын сынап, сөз сөйлеу үшін келді. 17 шілде – «Аквиттің қозғалып келе жатқан вагонына балта (оның айналасына «Либералдық партияның мәңгілік құлауының символы» деген жазу оралған) О’Коннелл көпірінен өтіп бара жатқанда суфражистка тарапынан лақтырылды», Джон Редмондтың қолына тиді. 18 шілде – Суфражисткалар Асквиттің сапары кезінде Дублиндегі Корольдік театрға өрт қоюға тырысты. 27 шілде – Ұлыбритания консервативтік партиясының оппозициялық партиясының басшысы Бонар Лоу Бленхейм сарайындағы үлкен одақтастар митингісінде өзін-өзі басқаруға қарсы сөз сөйледі, бұл Ольстерде оған қарсы қарулы қарсылықты қолдау туралы мәлімдеме жасады. 28 қыркүйек – «Ольстер күні» – Ольстерде өзін-өзі басқаруға қарсы тұру туралы Ольстер келісіміне бүкіл Ольстерде 250 000-ға жуық ер адам қол қойды; 229 000 әйел параллель декларацияға қол қойды. 23 қазан – Муллингарда ауыз қуысы ауруының таралуына байланысты ірі қара мал көптеп сойылды. Алтын бүркіт Ирландияда жойылып кетті (қайта әкелінуге дейін).

Өнер және әдебиет

11 сәуір – Леннокс Робинсонның «Патриоттар» пьесасы алғаш рет Дублиндегі Абби театрында қойылды. 20 сәуір – «Дракула» романының авторы және театр директоры Брэм Стокер Лондонда қайтыс болды. Қараша – Лорд Дунсанидің «Ғажайып кітабы» атты әңгімелер жинағы жарық көрді. Пидар Керни мен Патрик Хинидің «Әскер әні» (кейіннен Amhrán na bhFiann, Ирландияның ұлттық әнұраны) алғаш рет Bulmer Hobson-ның «Irish Freedom» журналында жарияланды. Элеонора Халл «Гейлдің өлеңдер кітабы: ирланд тілінен ағылшын прозасы мен өлеңдерге аудармалар» еңбегін жарыққа шығарды және дәстүрлі ирланд әнұраны «Be Thou My Vision»-ды алғаш рет ағылшын тілінде жазды. Форрест Ридтің «Қараңғылықтан кейін» романы жарық көрді. Джеймс Стивенстің «Алтын құмыра» романы жарық көрді. «When Irish Eyes Are Smiling» атты танымал ән АҚШ-та «The Isle O' Dreams» шоуы үшін жазылып, жарияланды.

Олимпиада ойындары

Кен МакАртур 1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында Оңтүстік Африка үшін марафонда жеңіске жетті, ол Дервок, графтық Антримде дүниеге келген.