Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің су асты кемесі (1943–1969)

{|

1944 жылдың 27 сәуірінде «Басхау» үш жапон траулеріне артиллериялық оқтармен шабуыл жасап, оларды зақымдады. 10 мамырда ол жөндеуге Австралияның Брисбен қаласына жетіп, патрульдік міндетін аяқтады.

Екінші соғыс патрулі

1944 жылы 27 мамырда Башо екінші соғыс патруліне шықты, оған Филиппин аралдарындағы Минданао аймағында патрульдеу тапсырылды. Патруль барысында ол бір ғана рет байланыс жасады, 1944 жылы 25 маусымда Халмахера мен Таланд аралы арасындағы конвойға шабуылдады. Түннің соңына дейін ол Ямамия Мару кемесіне үш торпедадан тигізді, бұл 6,440 тонналық Императорлық жапон армиясының жүк тасымалдау кемесі еді, және оны батырып жіберді. 1944 жылы 16 шілдеде Башо Адмиралтейство аралдарындағы Манус аралындағы Сейдлер портында "Эвриал" суасты кемесіне іргетесті, жөндеу жұмыстары үшін тоқтады.

Үшінші соғыс патрулі

Оқу-жаттығулардан кейін «Башоу» 1944 жылғы 7 тамызда Сиэдлер портынан үшінші соғыс патруліне шықты, бағыты Филиппин суларындағы Минданао теңізі мен Моро шығанағы болды. Шабуыл жасау мүмкіндіктері сирек болды, бірақ 1944 жылғы 8 қыркүйекте ол жапондық «Янагигава Мару» жүк кемесіне тап болды. «Башоу» перископ тереңдігінен алты торпедалық залп жасады және «Янагигава Мару» кемесін батыруға жеткілікті үш соққы берді. Ол Минданаодағы Кагаянға қарсы авиациялық шабуылдар кезінде құтқару қызметтерін ұсыну арқылы патрульді аяқтады. 1944 жылғы 9 қыркүйекте ол төрт ұшақтың 225 тонналық аралдық тасымалдау кемесін батыруға көмектесті, ол жанар май барабандарымен жүктелген болатын. «Башоу» кеме экипажының бір мүшесін құтқарып, кейін оны Австралия билігіне тапсырды. 1944 жылғы 19 қыркүйекте «Башоу» 1944 жылғы 4 қазанда Брисбенде патрульді аяқтамас бұрын америкалық истребитель ұшқышын құтқарып алды.

Төртінші әскери қарауыл

Башоу қайта жөндеуден өткен соң 1944 жылдың 27 қазанында төртінші соғыс патрулін бастады. Олар Флаундер (SS 251) және Гуавина суасты қайықтарымен үйлесімді шабуыл тобының құрамында болды. Жапондықтар басып алған Француз Индокитайының жағалауына Оңтүстік Қытай теңізінде қарауылдау үшін бет алды, бірақ аз табысқа қол жеткізді. Соңында, 1944 жылдың 21 қарашасында шағын жапондық танкер Башоудың бағытымен қиылысты. Башоу төрт торпеда атып, біреуін дәл тигізді. Бірақ бір тиген торпеда танкерге батыруға жеткілікті зиян келтірмеді, және Башоу қайтадан ату позициясына орала алмады. Патрульді жалғастыра отырып, 1944 жылдың 14 желтоқсанында Башоу үлкен және күшті күзетілген жапондық күштер тобын байқады. Шабуылға мүмкіндік болмаса да, ол осы туралы хабарлады. 1944 жылдың 25 желтоқсанында Башоу Австралияға қайтып келе жатып Ломбок бұғазынан су астымен өтті, және 1944 жылдың 31 желтоқсанында Фримантелге жетті. 1945 жылды Евриал кемесімен бірге жөндеу жұмыстарын бастаумен күшті.

Бесінші әскери қарауыл

1945 жылы 26 қаңтарда Фримантлден шығып, Тонкин шығанағының шығысындағы Хайнань аралының шығыс жағалауы мен Француз Индокитайының солтүстік-шығыс жағалауындағы белгіленген қарауыл аймағына бағыт алды. Башоу 10 ақпанда бір шағын жағалаулық жүк кемесін баттырды, содан кейін Flasher су асты кемесімен бірігіп, екінші кемені атыспен баттырды. 1945 жылы 25 ақпанда Башоу шағын жүк кемесіне бірнеше рет сәтті болмаған шабуылдар жасады. Кейіннен Флэшер сол кемені батырды. 1945 жылдың 27 ақпанында Башоу Флэшермен бірлесіп екі "теңіз жүк көлігін" батырып, тағы екеуін зақымдады. 1944 жылдың 5 наурызында қалың тұман Башоудың қарауылдауын қиындатты, бірақ радар бір нысанды анықтады. Ол күндіз жақындап, су бетіне шығып, 10 000 тонналық "Рёеи Мару" танкеріне алты торпеда атты. Екі торпеда тиді, және Башоу экипажы Риоэй Марудың батып кеткеніне қуанды. 6 наурызда Башоу тағы бір "теңіз жүк таситын машинаны" батырып, Филиппиндегі Лусон аралындағы Субик шығанағына бет бұрды, онда 12 наурыз 1945 жылы Griffin су асты кемесімен бірге тоқтады.

Алтыншы әскери қарауыл

Башоу 1945 жылғы 27 наурызда өзінің алтыншы соғыс патруліне шықты, ол Француз Индокитайы және Хайнань аралы маңында жүргізілді. Жапондық күштер сейілтіліп, ол еңбектейтіндей нысаналарды таба алмады. 1945 жылғы 29 сәуірде ол Субик шығанағына кірді.

1945 жылдың мамыр-тамызы

Субик шығанағында Башоуға Калифорниядағы Маре аралына, Маре аралы әскери-теңіз кемежайында күрделі жөндеуден өту үшін жол жалғастыру туралы бұйрық берілді. Күрделі жөндеу аяқталғаннан кейін, 1945 жылдың 13 тамызында Маре аралы әскери-теңіз кемежайынан Гавайидегі Перл-Харборға бағытталды. Саяхаты кезінде 1945 жылдың 15 тамызында Жапониямен арадағы жауынгерлік әрекеттер тоқтатылды.

1945-1949 жылдар

1945 жылғы 22 тамызда Перл-Харборға келгеннен кейін Башоу кемесіне Маре-Арал теңіз кемежайына қайта оралуға бұйрық берілді. 1945 жылғы 5 қыркүйекте ол сол жерге жетіп, жабылуға дайындық жұмыстарын бастады. 1945 жылғы 24 қарашада резервтік құрамда қызметке кірісті. 1949 жылғы 20 маусымда резервтен шығарылғанға дейін Маре-Аралда тоқтады, содан кейін Тынық мұхитының резервтік флотына қойылды.

1951-1969 жылдар

Башоу 1951 жылғы 3 сәуірде қайта іске қосылды және Сан-Диего, Калифорниядан АҚШ-тың Батыс жағалауында жергілікті операциялар мен оқуларда 1952 жылдың 10 мамырына дейін жұмыс істеді. Содан кейін ол 1952 жылдың мамырынан 1953 жылдың наурызына дейін Сан-Францискодағы Хантерс-Пойнт кеме құрылыс орнында резервке қойылды. Осыған сәйкес, ол SSK 241 ретінде қайта жіктелді. Өзгертулер аяқталғаннан кейін, 1953 жылғы 28 наурызда Башоу қайтадан қызметке қабылданды және Сан-Диегодағы 33-ші су асты кемелер дивизиясына (SubDiv 33) баяндады. 1954 жылдың наурыз-тамыз айларында ол Қиыр Шығысқа сапар жасады. 1955 жылы ол бірнеше су асты кемелердің оқуларына қатысты, соның ішінде Гавайи аралдары аймағындағы бір ірі оқуға, 1955 жылғы 28 маусымда Хантерс-Пойнтта күрделі жөндеуді бастағанға дейін. Бес айдан кейін күрделі жөндеу жұмыстары аяқталып, Башоу өзінің жаңа үй портына, Пёрл-Харборға, Гавайиге жіберілді. Ол жерде ол су астына қарсы күрес күштеріне оқу қызметтерін көрсетуді бастады, қажеттілік туғанда Қиыр Шығысқа жіберілді және дайындық жаттығуларына қатысты. 1956 жылдың қаңтар-тамыз айларында ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі екінші сапарын жасады. 1959 жылы лейтенант Дон Уолш Башоудың басқаруын тастап, "Триест" батискабында қызмет етті. 1960 жылдың қаңтар айында Уолш және Жак Пиккард Триестте Жердің теңіз түбіндегі ең терең нүктесі – Челленджер шұңқырына рекордтық тереңдікке түсті. 1959 жылдың тамызында Башоу бастапқы белгісіне, SS 241, қайта оралды. 1962 жылдың 1 қыркүйегінде AGSS 241 көмекші су асты кемесі ретінде қайта тағайындалды. 1962 жылдың қазан айында ол Вашингтон штатының Сиэтл қаласында өткен Дүниежүзілік көрмеге келгенімен ұзаққа созылған Тынық мұхиты арқылы өткен оқу сапарын аяқтады. Ол Гавайиге қайтып, 1963 жылдың сәуір айында Пёрл-Харбор кеме құрылыс орнына 4 айлық жөндеуге кірді. Башоу 1964 жылдың тамызында Тонкин шығанағындағы оқиғадан кейін Батыс Тынық мұхитына жіберілді, онда Солтүстік Вьетнам әскери-теңіз күштерінің торпедалық қайықтары 2 тамызда АҚШ әскери-теңіз күштерінің "Мэддокс" эсминцімен, ал 4 тамызда "Тернер Джой" эсминцімен кездесті. Башоу АҚШ күштерінің Солтүстік Вьетнамға қарсы әуе шабуылы кезінде қолдау үшін дабылға түскен бірнеше су асты кемелердің бірі болды, бірақ ол 1964 жылдың қазанында оқиғасыз аяқталды. Башоудың үй порты Сан-Диегоға қайта оралды, бірақ ол 1965 жылы Батыс Тынық мұхитына жіберілуін жалғастырды. Ол Американың Вьетнам соғысына араласуы күшейген кезде Тонкин шығанағында күзеттік қызмет атқарды. 1965 жылғы 21 желтоқсанда Сан-Диегоға оралғаннан кейін ол 1966 жылғы 16 мамырда төрт айлық жөндеуге Хантерс-Пойнт кеме құрылыс орнына кіргенге дейін су астына қарсы күрес бойынша оқуларын жалғастырды. Башоу Батыс Тынық мұхитындағы әскери дайындықтарын жалғастырды. 1969 жылғы 3 шілдедегі операциялық дайындық тексеруінің нәтижесінде ол теңіз қызметін жалғастыруға тым ескі екені анықталды.

Пайдаланудан шығару және жою

Башоу кемесі 13 қыркүйек 1969 жылы Сан-Францискода қызметтен шығарылды және сол күні Теңіз кемелер тізілімінен алынды. Ол "Гато" класының қызметтен шығарылған соңғы суасты кемесі болды. Көздер 1972 жылдың шілдесінде Гавайи жағалауында нысана ретінде батырылғанын және 1972 жылдың 4 тамызында Ұлттық металл және болат корпорациясына металл тескісіне сатылғанын мәлімдейді.

Танымал мәдениетте

1978 жылғы Донни мен Мари Осмондтың "Көбіне қарай" фильміндегі бір сахнаның фонында Башоу кемесінің су астындағы суреті бар. Фильм сюжеті бойынша, кеме алтын құймалармен толы.