Кіріспе
W5 – CTV News өндірген канадалық жаңалықтар журналы телебағдарламасы. Бағдарлама CTV телеарнасында көрсетілді, сондай-ақ CTV 2, CTV News Channel және Investigation Discovery телеарналарында қайталап көрсетілді. Бағдарлама Торонтодағы CFRB радиосында да бір уақытта эфирге шықты. Атауы журналистиканың бес негізгі сұрағын – кім, не, қайда, қашан және неге? – көрсетеді. Бұл Солтүстік Америкадағы ең ұзақ безген жаңалықтар журналы/деректі фильмдер бағдарламасы және Канададағы осы типтегі ең танымал бағдарлама болды. 2024 жылдың ақпан айында, бағдарлама CTV компаниясы тарапынан 2023-2024 маусымының соңында, аналық компаниясының бюджетін қысқартуының аясында тоқтатылды. W5 енді CTV News бағдарламаларындағы тергеу журналистикалық материалдар үшін бренд ретінде қолданылатын болады.
the Canadian program
W5 is a Canadian news magazine television program that was produced by CTV News. The program was broadcast on CTV, with repeat broadcasts on CTV 2, CTV News Channel, and Investigation Discovery. The program also aired in a radio simulcast on CFRB in Toronto. The title refers to the Five Ws of journalism: Who, What, Where, When and Why? It was the longest running news magazine/documentary program in North America and the most watched program of its type in Canada. In February 2024, the program was cancelled by CTV, effective at the end of the 2023 2024 season, as part of cuts by its parent company. W5 will continue to be used as a brand for investigative journalism features on CTV News programs.
Тарих
Ол 1966 жылдың 11 қыркүйегінде CBC Television арнасының "This Hour Has Seven Days" бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін, CTV желісі банкроттыққа жақын тұрған кезде W5 ретінде іске қосылды. Бағдарламаның журналдық форматы көптеген ұқсас бағдарламаларға, соның ішінде екі жылдан кейін көрсетілген американдық "60 Minutes" бағдарламасына шабыт берген деп саналады. Бағдарламаның алғашқы атқарушы продюсері және жүргізушісі Питер Райли болды. Ол W5-тің бірінші маусымының басында ғана, Торонтодағы CFTO TV станциясының иесі Джон Бассеттпен туындаған дауға байланысты жұмысынан кетті. Рейли кейіннен CBC арнасының ағымдағы оқиғалар бағдарламасы "The Fifth Estate" жүргізушісі болды. Питер Реак 1980 және 1990 жылдары атқарушы продюсер болды. Роберт Херст 1995 жылдың күзінде бағдарламаның жаңа стилін жасауды қадағалады. Фиона Конвей атқарушы продюсер болды, бірақ 1998 жылы ABC News арнасына кетіп қалды. Конвейдің орнын аға продюсер Иан МакЛеод басты, ал ол кеткеннен кейін Малкольм Фокс 2000 жылдың қыркүйегінен 2009 жылдың қыркүйегіне дейін атқарушы продюсер болды. Антон Кошани 2009 жылдан 2021 жылға дейін атқарушы продюсер болып жұмыс істеді, осы кезеңде бағдарлама HD форматына көшіріліп, маусымдық эпизодтардың саны артты. Оның орнын қазіргі атқарушы продюсер Дерек Миллер басты. Бағдарламаның алғашқы тұрақты жүргізушісі Кен Кавана болды, ал оған CTV National News арнасының журналистері, мысалы, Дуг Джонсон және кейіннен Онтарио провинциялық парламентінің прогрессивті консервативті депутаты болған Франк Дреа, сондай-ақ CTV президенті болған Трина Маккуин материалдар дайындады. 1970 жылдары Генри Чамп Кен Лефоли және Том Гоулдпен бірге жүргізушілік қызметін атқарды. Хелен Хатчинсон, сондай-ақ 1970 жылдары (таңертеңгі бағдарлама "Canada AM" қос жүргізушісі ретіндегі қызметімен бірге) Канададағы тележурналистикадағы көрнекті әйелдердің бірі болды. Джим Рид 1972 жылы бағдарламаға далалық продюсер ретінде қосылды және кейіннен Хатчинсон мен Чамппен бірге жүргізуші болып тағайындалды. Эрик Мэллинг 1990 жылы CBC арнасының бәсекелесі "The Fifth Estate" жаңалықтар журналынан W5 бағдарламасына қосылды. 1991 жылы бағдарламаға жаңа репортерлер тобы қосылды: Сьюзан Ормистон, Кристин Нильсен және Эллиот Шифф. Бағдарлама 1995 жылы Мэллинг "Mavericks" телебағдарламасын жүргізуге ауысқанға дейін "Эрик Мэллингпен W5" деп аталды. 1993-1994 жылдары Жаңа Зеландия туралы терең зерттеу баяндамасында қарыздық дағдарыптың салдарынан зардап шеккен елдің жағдайы көрсетілді. Бұл баяндаманың үлкен әсері болды және үкіметтер оны әлеуметтік қызметтерді қысқартуды негіздеу үшін пайдаланды. Альберта үкіметі гранттық өтініштерді қайтарып жібергенде бағдарламаның транскрипттерін қосты, ал Онтарио премьер-министрі Боб Рей дефицит туралы кабинет отырысында бағдарламаны сілтеме ретінде келтірді. Автор Линда МакКуайг бағдарламаны сынға алып, "Бұл тек дезинформацияға толы" деді, Мэллинг Жаңа Зеландиядағы жағдайды бұрмалап, қысқа мерзімді валюталық дағдарысты ұлттық банкроттық және несие жоғалту сияқты басқа нәрсе ретінде көрсеткенін айтты. Оның пікірінше, нақты мәселе – валютаның шамадан тыс бағаланғандығы – ешқашан көтерілген жоқ. "Мен мәселені шатастыру туралы айтып отырмын, - деді ол, - адамдарды шындыққа сай емес нәрселерге сендіру, өйткені ол осыны жеткізуді қалады. Бұл үшін сізге жалғанды айтудың қажеті жоқ". 1996 жылы 30 жылдығына орай бағдарлама W FIVE деп қайта аталды және халыққа жақындатылды. Жүргізушілердің қатарында CTV арнасының жетекші журналистері Ллойд Робертсон, Крейг Оливер және Джим О'Коннелл болды. 2009-2010 оқу жылында HD форматына көшуге байланысты бағдарлама өзінің дәстүрлі атауына W5 қайта оралды, графикалық стилі жаңаланды және тергеушілік сипатын көрсететін және журналистиканың бес W-ін білдіретін бес нотамен аяқталатын жаңа тақырып пайда болды. Соңғы жылдары Робертсон, Сэнди Ринальдо, Кевин Ньюман және Лиза ЛаФламм жүргізушілер болды (Робертсон 2011 жылы CTV National News арнасының тілшісі қызметінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін 2016 жылға дейін арнайы тілші болып қызмет етті). W5 көптеген склероздың мүмкін болатын емін ("Азаттық емдеу"), RCMP офицерлерінің өлімге әкелген атыстарын тергеуді (Миченер сыйлығына ұсынылды), Nova Scotia Home for Colored Children ("Қалтып тастаушы балалар") үйіндегі зұлымдықтарды тергеуді, пайдаланылған автомобильдерді сатудағы алаяқтықтарды, Канаданың иммиграциялық жүйесіндегі жемқорлықты және Балидегі жарылыстан кейін жанудан құтылған адамдардың жеке оқиғаларын көрсетті. 2000 жылдан бастап бағдарлама ресми түрде "документальдық серия" деп танылды, себебі сағаттық эпизодты толтыру үшін бір немесе екі бөлім ғана болды, бұл Канада радио, телекоммуникация және теледидар комиссиясының ережелеріне сәйкес келеді, олар документальдық фильмдерді, бірақ ескі үлгідегі жаңалықтар журналдарын "басымды бағдарламалар" ретінде есептейді. 2012-2013 оқу жылында бағдарлама форматты босатумен эксперимент жасады, кейде үш бөлімнен тұратын эпизодтар көрсетілді. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында бағдарламаның кіріспе музыкасы британдық Supertramp тобының "Fool's Overture" әнінің бөлігін пайдаланды. Қазіргі тақырыпты Даг Пеннок жазған, ол CTV National News арнасының тақырыбын және CTV арнасының басқа да арнайы жобаларының музыкасын да жазған, соның ішінде 2007 жылғы екі сағаттық "Triumph & Treachery: The Brian Mulroney Story" документальдық фильмін де. 2009 жылдың 24 қазанында CTV W5 бағдарламасының жаңа стилін таныстырды, жаңа логотипті ұсынды және алғаш рет жоғары сапада хабар таратуды бастады. Атауы қайтадан өзгертіліп, бастапқы атауы W5 болды. Бұл стиль 2012 жылдың 22 қыркүйегінде бағдарламаның 47-ші маусымының басталуымен одан әрі жақсартылды. 48-ші маусымның басталуымен Дэвид Тайлер қазіргі бағдарламаның айтушысы болып тағайындалды. 2024 жылдың ақпанында Bell Media компаниясы жасаған қысқартуларға байланысты W5 жеке бағдарлама ретінде тоқтатылды. Бренд енді CTV News платформаларында, соның ішінде CTV National News арнасында тергеушілік журналистикалық материалдар үшін қолданылатын болады. 2024 жылы телесерия ретінде тоқтатылған кезде W5 Солтүстік Америкадағы ең ұзақ ағымдағы ағымдағы оқиғалар/жаңалықтар журналы және Канададағы үшінші ең ұзақ ағымдағы телебағдарлама болды.
Даулар
W5 1970-ші жылдары "Кампус сыйлықтары" атты бағдарламасы эфирге шыққанда, шетелдік студенттер ақ канадтықтардың жоғары білім алу мүмкіндіктерін шектеді және канадалық салық төлеушілердің қаржысына жұмыс істейтін мемлекеттік университеттерден артықшылық алып отыр деген тұжырымға келді, бұл үшін дұрыс емес статистика қолданылды. Бағдарлама жүргізушісі былай деді: "Шығыстан келген шетелдік студенттер сонша көпке жетті, олар канадалық сыныптастарымен сирек араласады. Канада университеттерінде екі кампус бар сияқты: шетелдік және жергілікті. Әрине, бұл қытай театрына толы зал жиналады, бірақ бірде-бір канадалық студент қатыспады."1 Бұл бағдарламаның мақсаты қытайлар мен қытай-канадтықтарға қатысты жағымсыз көзқарас қалыптастыру болды деген күдік туды. Сонымен қатар, бағдарламада көрсетілген адамдардың шын мәнінде қытайлық немесе қытай-канадтық екені анықталған жоқ. Қытай-канадтықтардың, оның ішінде Джозеф Ю Кай Вонгтың (кейін Йе Хонг гериатриялық күтім орталығының негізін қалаушы) наразылығынан кейін W5 бұл мәлімдемеден бас тартып, кешірім сұрады. 1980 жылдың 16 сәуірінде CTV президенті Мюррей Черковер мынадай мәлімдеме жасады: "Біздің сыншыларымыз – әсіресе қытай-канадтықтар мен университеттер – бағдарламаны нәсілшіл деп сынады; олардың айтқаны дұрыс еді. Біз қытай-канадтықтардың шетелдіктер ретінде бейнеленгеніне және бұл стереотиптің көпмәдени қоғамда оларға қандай қиындықтар тудырғанына шын жүректен кешірім сұраймыз."2 Осы оқиға бүкіл ел бойынша қытай-канадтықтардың мүддесін қорғайтын күшті дауыс құру мақсатында Қытай-канадтық ұлттық кеңесінің құрылуына әкелді.
there are so many oriental foreign students that they rarely mix with their Canadian classmates. It's as if there are two campuses at Canadian universities—foreign and domestic. Certainly this Chinese theatre attracts a full house, but not one Canadian student attended.1
It has been alleged that the feature was specifically directed to form a negative view towards Chinese and Chinese Canadians. As well, it did not determine if the people filmed in that particular episode were actually Chinese or Chinese Canadian. After protests by Chinese Canadians, including Joseph Yu Kai Wong (later founder of the Yee Hong Centre for Geriatric Care), W5 retracted this statement and apologised. The president of CTV at the time, Murray Chercover, issued the following statement on April 16, 1980:
our critics—particularly Chinese Canadians and the universities—criticized the program as racist; they were right We share the dismay of our critics that this occurred. We sincerely apologize for the fact that Chinese Canadians were depicted as foreigners and for whatever distress this stereotyping may have caused them in the context of our multicultural society.2
This event also led to the formation of the Chinese Canadian National Council in order to form a stronger voice representing Chinese Canadians nationwide.