Кіріспе
Австралия Парламенті актісі. 1976 жылғы «Аборигендердің жер құқықтары (Солтүстік территория)» заңы (ALRA) – Австралия Федералдық үкіметінің заңнамасы, Солтүстік территориядағы Австралияның абориген халқының дәстүрлі пайдалану негізінде жерге құқықтарын талап етуіне мүмкіндік береді. Бұл Австралия үкіметтерінің арасында жер иелігінің аборигендік жүйесін заңды түрде мойындаған және иеліктен шығарылмайтын меншік құқығын заңдаған тұңғыш заң болды, сондай-ақ бұл маңызды әлеуметтік реформаның негізгі бөлігі еді. Заңның толық атауы – «Солтүстік территориядағы аборигендердің пайдасына дәстүрлі жерлерді беру және басқа да мақсаттар туралы» заң. Заңға ең маңызды өзгерістер 2006 жылғы «Аборигендердің жер құқықтары (Солтүстік территория)» заңына енгізілген түзетулер арқылы жасалды, ол 2007 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енді.
The Aboriginal Land Rights (Northern Territory) Act 1976 (ALRA) is Australian federal government legislation that provides the basis upon which Aboriginal Australian people in the Northern Territory can claim rights to land based on traditional occupation. It was the first law by any Australian government that legally recognised the Aboriginal system of land ownership, and legislated the concept of inalienable freehold title, as such was a fundamental piece of social reform. Its long title is An Act providing for the granting of Traditional Aboriginal Land in the Northern Territory for the benefit of Aboriginals, and for other purposes. The most significant amendments to the Act were effected by the passing of the Aboriginal Land Rights (Northern Territory) Amendment Bill 2006, effective 1 July 2007.
Тарих
1967 жылғы Австралия референдумының нәтижесі федералды үкіметке аборигендерге қатысты арнайы заңдар қабылдауға мүмкіндік берді, олар штаттардың заңнамасын жоққа шығара алатын; бұл Австралиядағы аборигендердің жер құқығы үшін күресте үлкен жеңіс болып есептелді. Гоф Уитлэм басқаратын Лейборист үкіметі, жер құқығын сайлау науқанының басымдықтарының бірі еткеннен кейін, алғаш рет Парламентке жер құқығы туралы заң жобасын енгізді. Уитлэм федералды заңнаманы бірден қабылдаудың орнына, Комонвелл (федералды) үкіметі бақылайтын Солтүстік территорияда (NT) прецедент жасауды жөн көрді. 1973 жылдың ақпанында ол судья Вудвордты NT-де аборигендердің жер құқығын қалай тануға болады деген мәселе бойынша тергеу жүргізуге тағайындады, бұл тергеу Аборигендер жер құқығы жөніндегі комиссия (сондай-ақ "Вудвордтың корольдік комиссиясы" деп те аталады) деп аталды. Вудворд 1974 жылдың сәуірінде соңғы баяндамасын жариялап, жер құқығын қорғаудың басты мақсаты – "өз келісімінсіз және толық өтемақысыз жерінен айырылған халыққа қарапайым әділдік жасау" екенін айтты. Ол аборигендерге жерді иелену құқығының ажырамас бөлігі ретінде беру қажеттігін, яғни "оны алуға, сатуға, ипотекаға беруге немесе кез келген жолмен иеліктен шығаруға болмайды" және меншік құқығы қоғамдық болуы тиіс екенін мәлімдеді. Малкольм Фрейзер басқаратын Либералдық үкімет ұқсас заң жобасын қайта енгізді, және Австралияның генерал-губернаторы оған 1976 жылдың 16 желтоқсанында қол қойды.
ІІ бөлім: Түпкүлгілік жер үлесі
Аборигендердің жер қоры заң бойынша құрылады. Олардың негізгі функциялары:
Келесі жылдары түрлі органдардың ұсынымдарын қарастырғаннан кейін, Солтүстік территория үкіметі мен Жер кеңестері 2003 жылдың маусым айында 1976 жылғы Аборигендердің жер құқығы (Солтүстік территория) заңына (ALRA) қатысты Комонвеллдің жұмысқа қабілеттілігін реформалау бойынша бірлескен толық ұсынымын жасады. Бірнеше жыл бойы, Уоррен Мундин, Мик Додсон, Галаррвуй Юнупингу, Ноэль Пирсон және басқалар сияқты көптеген тараптар аборигендердің жеріне жеке меншікке қарағанда, коммуналдық меншік дұрыс па деген мәселені қарастырып, талқылады. Том Кальма, Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының әлеуметтік әділет комиссары ретінде 2005 жылғы туа біту құқығы жөніндегі есебінде, "жергілікті жердің коммуналдық меншігін жеке меншікке ауыстыру арқылы қауіпке салудың қажеті жоқ" деді. 2006 жылдың 17 тамызында Говард үкіметі заңға түзетулер енгізді. 2007 жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енген 2006 жылғы Аборигендердің жер құқығын (Солтүстік территория) өзгерту туралы заң шалғайдағы елді мекендерде экономикалық дамуды ынталандыруға бағытталған бірнеше баптарды қосты. Олардың ішінде жеке тұрғын үйлерді сатып алуға ынталандыру үшін арзан пайыздық қарыздар ұсынылды. Бұл түзету бұрын иеленуге болмайтын Аборигендердің жер қоры ретінде тіркелген белгілі бір жер учаскелеріне коммуналдық меншік құқығын жояды. Түзетулердің қорытындысы түзетулердің келесідей әсерлерін қамтиды: олар "даму, әсіресе барлау және кен өндіру үшін Аборигендердің жеріне қол жеткізуді жеңілдетеді; Аборигендердің жерін жалға алуды және жалға алу шартын кепілге беруді жеңілдетеді; Аборигендердің жеріндегі елді мекендер үшін жеке тұлғаларға меншік құқығына ие болуға мүмкіндік беретін иелік ету жүйесін енгізеді; шешім қабылдау өкілеттіктерін аймақтық Аборигендер қауымдастықтарына береді" және есеп беруді арттыру үшін жер кеңестерін басқаратын ережелерді өзгертеді. Түзетулерге дейін, Солтүстік территориядағы жер жергілікті Жер кеңесі арқылы коммуналдық түрде меншіктелді, ал адамдар кеңестен жерді жалға алды. Түзетулер жердің жеке меншікке өтуін білдірді. Бұл түзету сондай-ақ корпорациялар мен Аборигендер қауымдастықтары арасындағы кен өндіру келіссөздерін жеделдетуге мүмкіндік берді, бұл роялти туралы келісімдерді тезірек бекітуге мүмкіндік берді. Бұл қауымдастықтардың тезірек төлем алуын және жаңа кен орындарының өндіріске оңай кіруін білдіреді.