Кіріспе

Полиция бастаған, күшейткен немесе сақтаған зорлық-зомбылыққа негіделген қақтығыс. Полиция бүлігі – полиция жасаған бүлік; дәлірек айтқанда, бұл полиция бастаған, күшейткен немесе сақтаған зорлық-зомбылыққа негіделген қақтығыс. Полиция бүлігі көбінесе кең таралған полицияның қатыгездігімен сипатталады және олар саяси қуғын-сүргін мақсатында жасалуы мүмкін. "Полиция бүлігі" термині 1968 жылы Чикагодағы Демократиялық Ұлттық Конвенттің төңірегіндегі оқиғаларды зерттеген Уокер есебінде қолданылғаннан кейін танымал болды, ол Чикаго полиция департаментінің қызметкерлері "ешқандай заңды бұзбаған, ешқандай бұйрыққа бағынбаған, ешқандай қауіп төндірмеген адамдарға" көрсеткен "шексіз және сараңсыз" зорлық-зомбылықты сипаттады. 2020 жылы Джордж Флойдқа қарсы наразылықтар кезінде бағанашы Джамель Буи The New York Times газетінде полиция бүлігі – "күш пен жазасыздықтың көрінісі" екенін, ол "жағдайды тыныштандырып, көшелерге тәртіп орнатудан гөрі наразылық білдірушілерді ашуландырып, қоздыруға көбірек себеп болатынын" жазды.

Хеймаркет шабуылдары

Еңбек одағының алғашқы жылдары полиция жиі наразылық білдірген жұмысшыларды басу үшін күш қолданды. Бір ерекше оқиға 1886 жылы мамыр айында Чикагодағы МакКормик орып-жыю машинасы компаниясында болды, онда полиция ереуілде болған төрт жұмысшыны өлтірді. Келесі күні Хеймаркет алаңындағы бейбіт шеру бомба тастау салдарынан қанауға ұшырады, нәтижесінде сегіз полицей қаза тапты. Содан кейін полиция атысты бастады, көпшіліктен оқ аталған-аталмаған (мәліметтер әртүрлі), кем дегенде төрт наразыны өлтіріп, белгісіз санда адамдарды жаралады. Бұл оқиға Хеймаркет көтерілісі деп танылды; кейбір деректер бұл оқиғаны полицияның шабуылы деп сипаттайды.

Қазалы бейсенбі

1934 жылдың шілдесінде Сан-Франциско полициясы ереуілдегі докерлермен бірнеше рет қақтығысты. Екі пикетші қаза болғаннан кейін, аймақтың басқа кәсіподақтары бірігіп, барлық жұмысшылардың жалпы ереуілін ("Ұлы ереуіл") ұйымдастырды. Полицияға жасалған кейінгі сын "полициялық тәртібсіздік" терминінің пайда болуына себеп болған болуы мүмкін.

Вьетнам соғысына қарсы наразылық

Вьетнам соғысы кезінде соғысқа қарсы наразылар жиі полициямен қақтығысты, олар резеңке таяқтармен және көз жасылтатын газбен қаруланған болатын. Наразылар шабуылдардың себепсіз екенін мәлімдеді, ал билік наразылардың тәртіпсіздік тудырғанын айтты. 1968 жылғы тамызда Чикагода өткен Демократиялық ұлттық конвент кезінде болған, теледидардан көрсетілген және ұлттық телеарналардың тілшілерін де хаосқа салған ең әйгілі шабуыл, соғысқа қарсы ірі көшелік наразылықтардың ортасы болды. Полицияның әрекеттері кейіннен Уолкер есебінде АҚШ-тың зорлық-зомбылықтың себептері мен алдын алу жөніндегі ұлттық комиссиясына полициялық бүлік деп сипатталды.

Ақ түндегі тәртіпсіздіктер

1979 жылы 21 мамырда Сан-Франциско мэриясында Дэниел Уайттың Сан-Франциско қаласының әкімі Джордж Москоне мен кеңесші Харви Милкті өлтіргені үшін сотталғаннан кейін болған наразылықтар мен тәртіпсіздіктерге жауап ретінде Сан-Франциско полиция департаментінің қызметкерлері Кастро ауданына шабуыл жасады. Олар өзінің нөмірлерін таспамен жасырып, гей-барды қиратты және қарапайым азаматтарға еш айырма жасамай шабуылдады. Көптеген клиенттер тәртіпсіздікке қарсы жабдықталған полициямен ұрып-соғылды, шамамен жиырмадан астам адам қамауға алынды, ал кейінірек бірнеше адам SFPD-ны олардың әрекеттері үшін сотқа берді.

Томпкинс сквері саябағындағы полиция шабуылдары

1988 жылдың тамызында Нью-Йорк қаласының Шығыс ауданындағы Томпкинс сквері саябағында тәртіпсіздіктер басталды. Полиция, оның ішінде атты полиция, саябаққа жаңадан енгізілген комендант сағатын орындауға тырысқанда осы оқиға болды. 6-7 тамыз түнде болған полиция әрекетіне куәгерлер, суретшілер, тұрғындар, үйсіздер, журналистер мен саяси белсенділер тартылды. Көрермендер мен қатысушылар түсірген видеоматериалдар полицияның негізсіз зорлық-зомбылық көрсеткенін, сондай-ақ бірнеше полицейдің формасынан өздерінің есімдерін және табельдік нөмірін жасырғанын немесе алып тастағанын көрсетті. Бұл кадрлар жергілікті телеарналарда көрсетіліп, кеңінен танымал болды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің редакциондық мақаласында бұл оқиға "полиция тәртіпсіздігі" деп сипатталды.

Кастроны тазалау

1989 жылы 6 қазанда Сан-Франциско полиция департаментінің шамамен 200 қызметкері АҚТ-УП ұйымының АҚШ үкіметінің қаңтардағы АИТС пандемиясына қатысты әрекеттеріне қарсы бейбіт шеру өткізгеннен кейін Кастро ауданында полиция бүлігін бастады. Бұл оқиға қаладағы ЛГБТ қауымы мен полиция арасындағы он жыл бұрынғы Ақ түн көтерілісінен бергі алғашқы ірі қақтығыс болды, нәтижесінде 53 адам қамауға алынып, 14 адам жарақаттанды.

1999 жылғы Сиэтл наразылықтары

Полиция тонауы деген термин 1999 жылы Сиэтлдегі ДСҰ-ға қарсы наразылықтарға қатысты кейбір тараптардан қолданылды, онда тәртіпсіздікке қарсы жабдықталған полиция наразылық білдірушілердің топтарын тарату үшін таяқтарды, көзден жас шығару газын және лақтыратын заттарды пайдаланды.

2014 жылғы Фергюсон наразылықтары

Фергюсондағы тәртіпсіздік кезінде, полиция төңкерілгендей киім киіп, наразылық білдірушілерді тарату үшін таяқтар, көзден жас шығарушы газ және резеңке оқтарды қолданды. Ұзақ қашықтықтағы дыбыс құрылғылары мен бронетранспорттық машиналар наразылық білдірушілерді басу үшін кеңінен пайдаланылды, сондай-ақ полиция оқиға орнындағы журналистер мен адам құқықтары жөніндегі белсенділерге қауіптендіру жасады. Кейбір дереккөздер мен куәгерлер бұл оқиғаны полиция жасаған тәртіпсіздік деп сипаттады, бірақ полиция қандай да бір құқықбұзушылықты немесе полиция жасаған тәртіпсіздікті мойындамай, жоққа шығарды.

Джордж Флойдтың наразылығы

Бірнеше қаладағы полиция Джордж Флойдтың Миннеаполистегі өлтірілуіне қарсы наразылық білдірген адамдарға қатысты негіссіз зорлық-зомбылық ұйымдастырды деген айыптамалар таралды. Вирджиния штатының демократиялық социалистік өкілі Ли Дж. Картер полицияның әрекеттерін "полиция бүлігі" деп сынады. Бірнеше қаладан түскен бейнежазбаларда полицияның наразылық білдірушілерге көз жасыңды ағызатын газ, бұрыш газ және резеңке оқтар қолданғаны көрінді. Сиэтлде полиция қызметкерлері бір наразылық білдірушінің қолданғысы келмейтін шатырын тартып алуға тырысқанда наразылық толқынына шабуыл жасады. Ричмонд, Вирджинияда полиция төрт күндік бейбіт наразылықты бұрыш газбен шабуылдау арқылы тоқтатты; кейін полиция бұл "негіссіз әрекет" екенін мойындады, ал қала әкімі Левар Стоуни "біз сіздердің құқықтарыңызды бұздық" деп кешірім сұрады.

Бәбіл өрісі шайқасы

1985 жылы Уилтшир графтығында Стоунхендж төңірегінде қауіпсіздік аймағын орнатуға тырысқан кезде полиция "Бейбітшілік конвойы" деп белгілі саяхатшылар тобының ұсталған жеріне кіріп, олардың көліктерін бүлдіріп, ішіндегілерді ұрып-соғуды бастады. Саяхатшылар кейін Уилтшир полициясына қамаудың заңсыздығы, дене жарақаттары және мүліктік зиян келтіргені үшін сотқа шағым түсірді.