Кіріспе

Стаунтон – АҚШ, Иллинойс штатындағы Макупин округының екінші ірі қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 5 054 адамды құрайды. 1950-жылдары Иллинойс тракциясы жүйесінің соңғы жолаушылар пойызы Стаунтон арқылы өтіп, бұл аймақтағы бизнес қызметінің күрт төмендеуіне себеп болды. 1956 жылы 55-ші тас жолы салынды және Стаунтон қаласынан өткен тарихи 66-шы тас жолды айналып өтіп, Стаунтонның одан әрі құлдырауын бекітті. 1959 жылы Стаунтон 100 жылдығын тойлады.

1918 жылы Стаунтондағы тәртіпсіздік

1918 жылдың 12 ақпанынан бастап Стаунтон екі күн бойы көтеріліс пен тәртіпсіздікке ұшырады, бұл оқиға бүкіл елде кеңінен танылды. Екі адам қараңғылатып, қауырсынмен жабылды, ал тағы да көптеген адамдар американдық туды сүйіп, адалдық серттеріне қол қоюға мәжбүр болды. Демонстрацияны Біріккен Кеншілер Одағының 755-ші жергілікті ұйымының мүшелері бастады, олар қаланы "американдандыру" үшін өздігінен әрекет ету тактикасын қолдануға шешім қабылдады. Түйткіл сағат 9-да 755-ші жергілікті ұйымның Еңбекшілер үйінде өткен жиналыста басталды, онда Северино Оберданды бұрынғы айыптамадан қорғау үшін 100 долларлық қайырымдылық мақұлданды. Оберданның адвокаты Джон Л. Метцен телеграмма арқылы Чикагодан шақырылған, бірақ кіруіне рұқсат берілмеген соң, ол қонақүйіне кетті. Оберданды Дүниежүзілік Өнеркәсіптік Жұмысшылардың ұйымдастырушысы деп айыптағаннан кейін, жаңадан бекітілген полиция күшінің ( "Американдық сақшылар") жиырма мүшесі залға шабуыл жасап, Оберданды қолғаппен ұстады. Американдық Қорғаныс Лигасының басшылығымен жұмыс істейтін ерлер мен әйелдердің тобы 400-ге жуық адамнан тұрды, олардың көпшілігі Германияға жақын және Дүниежүзілік Өнеркәсіптік Жұмысшылардың қолдаушылары деп күдіктенгендердің үйлеріне шабуыл жасады. Оларды үйлерінен алып шығып, қараңғылауға астырып, американдық туды сүйіп, адалдық сертіне қол қоюға мәжбүр етті. Бұл әрекеттер таңға дейін жалғасты және келесі күні қайта басталды. 100-ден астам үйге кірді, соның ішінде бұрынғы округ хатшысы Уильям Сиехаузеннің үйіне де барды, ол қайнап тұрған ыстық ыдыстың жанында туды сүйіп құшақтауға мәжбүр болды. Гарри мен Джон Млекуш ағайындар үйлерінен қызыл туды желбіреткен социалистер еді, бірақ олар оны АҚШ туымен ауыстыруға және "Жұлдызды ту" әнін айтуға мәжбүр болды. Полиция шабуылдарды тоқтатуға ешқандай әрекет жасаған жоқ, азаматтар ерекше жағдай кезінде патриоттық борышын орындап жатыр деп мәлімдеді. 13 ақпанда "неміс жақтастары" деп айыпталған тоғыз адам тұтқындалды. Екі айдан кейін АҚШ Маршалы Винсент Й. Доллман Стаунтонда тұратын 82 "неміс шетелдік жауы" туралы хабарлады. Мамыр айында Штаттық Қорғаныс Кеңесінің Стаунтондық қадағалау корпусы қоғамдық жерлерде тек ағылшын тілінде сөйлеуді талап ететін белгілер орналастырды. Неміс тілі де Сиондағы оқу бағдарламасынан алынып тасталды. Жергілікті баспасөз бұл іс-шараларды ынтамен қолдады. "Стаунтон Стар Таймс" газеті "755-ші жергілікті одақтың мүшелерін олардың жетістіктері үшін шын жүректен құттықтаймыз" деп жариялады. Басқа аудандық газеттер оларды қолдап қана қоймай, осындай әрекеттердің аймақтағы басқа жерлерде де қажет екенін білдірді. Тау. Олив Геральді жан қорғаушыларды құттықтап, ескерту жасады: "Стаунтонға адалдықтың шынайы көрінісінде округте бірінші болу құрметі бұйырды. Болашақта неміс жақтастарына бейімделгендер ауыздарын жапса жақсы болады". "Гиллеспи Ньюс" газетінде азаматтар мақталып, "біз бұқаралық зорлық-зомбылыққа сенбейміз, бірақ қазіргі жағдайда біз оны қолдаймыз және Стаунтон демонстрациясына қатысқан әр адамға медаль беру керек" деп түсіндірді. "Чикаго Трибьюн" газеті жиналғандардың "америкалық ынта-жігерін" мақтап, Иллинойс штатының губернаторы Фрэнк Оррен Лоуден де жергілікті одақтың әрекетін қолдады. "Стаунтонның "жақтастарды" тазалаған адамдары - бұзылған топ емес, олар біздің керемет штатымыздағы ең жақсы азаматтар".

Демография

2010 жылғы санақ бойынша қалада 5139 адам және 2258 үй шаруашылығы болды. Халық тығыздығы көрсетілгендей, 2153 тұрғын үй бірлігі орналасқан, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Халықтың нәсілдік құрамы: 97,6% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 0,3% американдық үнді, 0,5% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққан, 0,01% басқа нәсілдерден және 1,1% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,74% құрады. 2000 жылы 2020 үй шаруашылығы тіркелді, олардың 32,1% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 53,6% заңды некеде тұрған жұбайлар, 11,2% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 31,5% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,7% жеке адамдардан тұрды, ал 15,5% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,45 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Қаладағы халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 25,6%, 18-24 жас аралығындағылар – 8,1%, 25-44 жас аралығындағылар – 27,4%, 45-64 жас аралығындағылар – 20,5%, 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 18,5%. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 91,6 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 84,8 еркек шақ келді. Стаунтон үй шаруашылығының орташа табысы 2000 жылы 35 893 доллардан 2010 жылы 43 720 долларға дейін өсті, ал мыңжылдық басында отбасының орташа табысы 44 630 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 35 000 доллар, ал әйелдердің 21 121 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 905 долларды құрады. Халықтың 4,0% отбасы және 6,6% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,0% және 65 жастан асқандардың 4,0% кірді. Қала 1920 жылы халық санының ең жоғарғы деңгейіне жетті, онда 6027 адам тұрды.