Кіріспе
1863 жылғы азаматтық наразылықтар американдық Азамат соғысына қарсы наразылық білдірді. Нью-Йорк қаласындағы науқан (13-16 шілде, 1863), кейде Манхэттен науқаны деп аталады және сол кезде Жоба аптасы деп белгіленді, Төменгі Манхэттендегі зорлық-зомбылыққа толы көтеріліс болды. Бұл жұмысшы табының Конгресс қабылдаған жаңа заңдарға наразылығының шегіне жеткені саналды. Бұл көтеріліс американдық тарихтағы ең ірі азаматтық және нәсілдік шиеленіске толы қалалық көтеріліс болып табылады. Тоби Джойстің айтуынша, бұл көтеріліс қаланың ирланд қауымындағы «ішкі соғыс» болды, себебі «көбінесе ирланд-американдық көтерілісшілер полициямен, ал сарбаздар мен соғысты қолдайтын саясаткерлер де жергілікті ирланд иммигранттарының қатарынан шықты». Президент Авраам Линкольн Геттисбург шайқасынан кейін қаланы бақылау үшін бірнеше полк пен ерікті әскерлерді жіберді. Көтерілісшілердің басым бөлігі Азамат соғысында соғысуға ниеті жоқ Ирландия жұмысшылары болды және бай адамдардың 300 доллар төлеп, өз орнына басқа адамды жалдау мүмкіндігіне қынжыр тығып, әскерге шақырудан қашуына наразы болды. Ол кезде еңбекшінің күндік жалақысы 1-ден 2 долларға дейін болды, ал 300 доллар сомасы 1863 жылғы соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең еді. Бастапқыда жобаға деген ашуды білдіру мақсатымен ұйымдастырылған наразылықтар ирландтықтар қатысқаннан кейін афроамерикандықтарға қарсы нәсілдік көтеріліске айналды. Ирландиялықтар бостандыққа шыққан афроамерикандықтардың өздерінен жоғары жалақы алып, әскерге шақырылудан қорықпайтынын, ал ирландиялықтар 300 доллар төлеп ғана әскерге шақырудан құтыла алатынына ренжіді. Ресми мәліметтер бойынша, 119 немесе 120 адам қаза тапты. Қаладағы жағдай осылай болғандықтан, Шығыс департаментінің қолбасшысы генерал-майор Джон Уол 16 шілдеде «Әскери жағдай жариялануы керек, бірақ оны орындау үшін жеткілікті күшім жоқ» деді. Әскерилер көтерілістің екінші күні ғана қалаға жетті, сол кезде көтерілісшілер көптеген қоғамдық ғимараттарды, екі протестант шіркеуін, түрлі аболиционистердің немесе оларға қолдау көрсетушілердің үйлерін, көптеген афроамерикандықтардың үйлерін және 44-ші көше мен Бесінші авенюдегі Түсті жетімдер үйін толығымен өртеп жіберді. Көтерілістің салдарынан ауданның демографиялық құрамы өзгерді. Көптеген афроамерикандық тұрғындар Манхэттеннен мүліктік тұрғылықты орын ретінде кетіп, Бруклинге көшіп кетті. 1865 жылға қарай афроамерикандықтардың саны 1820 жылдан бері алғаш рет 11 мыңнан төмен түсті. Сонымен қатар, штаттың солтүстігіндегі тоқыма фабрикалары мақта өңдеумен айналысты. Нью-Йорктің Оңтүстікпен тығыз байланысы болғандықтан, 1861 жылдың 7 қаңтарында қала әкімі Фернандо Вуд, демократ, қалалық кеңеске «қаланың Албани мен Вашингтоннан тәуелсіздігін жариялауға» шақырды; ол «Оңтүстік штаттарының барлығы бірігіп қолдайды» деді. Қалаға көшіп келушілер де үздіксіз келіп тұрды. 1840 жылдан бері көптеген иммигранттар Ирландия мен Германиядан келді. 1860 жылы Нью-Йорк қаласының халқының шамамен 25 пайызы Германияда туған, ал көптегендері ағылшын тілін білмейтін. 1840 және 1850 жылдары журналистер ақ жұмысшы табына бағытталған, нәсілдер аралық қарым-қатынас пен некелердің зиянын көрсететін сенсациялық есептерді жариялады. Реформаторлар да осы күш-жігерге қосылды. Көтерілісшілер терезелерге үлкен тастар лақтырып, есіктерді бұзып, ғимаратты өртеп жіберді. Өрт сөндірушілер келгенде, көтерілісшілер олардың көліктерін қиратты. Басқалары көтеріліс туралы хабар қаланың басқа бөліктеріне жетпеуі үшін телеграф сымдарын кесіп тастады. Полиция жеткіліксіз болғандықтан, көтерілісті тоқтатуға мүмкіндік болмады, бірақ олар көтерілісті Юнион-скверден төменгі Манхэттенге таратуға жол бермеді. 19-шы рота/1-ші батальон АҚШ армиясының мүгедектер корпусы, Провост гвардиясының бір бөлігі, көтерілісшілерді таратуға тырысты, бірақ олар 14-тен астам жараланғандарды алды, ал бір сарбаз жоғалып кетті (өлді деп есептеледі). 44-ші көшедегі «Буллс Хед» қонақ үйі, көтерілісшілерге алкоголь беруден бас тартқандықтан, өртелді. Қала әкімінің Бесінші авенюдегі резиденциясы судья Джордж Гарднер Барнардтың сөзімен сақталды, ал 500-ге жуық адамнан тұратын көтерілісшілер тонау үшін басқа орынға бет бұрды. Сегізінші және Бесінші аудандық полиция бөлімшелері және басқа да ғимараттар шабуылға ұшырап, өртке ұшырады. Басқа да нысандардың ішінде «Нью-Йорк Таймс» газетінің кеңсесі болды. Көтерілісшілер «Таймс» газетінің негізін қалаушы Генри Джарвис Реймонд басқарған Гатлинг мылтықтарын ұстаған қызметкерлермен тоқтатылды. Өрт сөндірушілер келді, бірақ кейбір өрт сөндірушілер сенбі күні әскерге шақырылғандықтан көтерілісшілерге көңіл білдірді. «Нью-Йорк Трибюн» газетіне шабуыл жасалып, тоналды және өртке ұшырады; полиция келгенге дейін және өртті сөндіргенге дейін ғана көтерілісшілер таратылды. Губернатор Горацио Сеймур сейсенбі күні келді және қалалық әкімдікте сөз сөйледі, онда ол Конскрипциялық заңның конституцияға қайшы екенін жариялап, көтерілісшілерді тыныштандыруға тырысты. Шығыс округінің қолбасшысы генерал Джон Уол Нью-Йорк портындағы, Вест-Пойнттағы және Бруклин теңіз кеме жасаушылығындағы бекіністерден шамамен 800 сарбаз бен теңізшілерді әкелді. Ол милицияны Нью-Йоркке қайтаруға бұйрық берді.
The New York City draft riots (July 13–16, 1863), sometimes referred to as the Manhattan draft riots and known at the time as Draft Week, were violent disturbances in Lower Manhattan, widely regarded as the culmination of working class discontent with new laws passed by Congress that year to draft men to fight in the ongoing American Civil War. The riots remain the largest civil and most racially charged urban disturbance in American history. According to Toby Joyce, the riot represented a "civil war" within the city's Irish community, in that "mostly Irish American rioters confronted police, [while] soldiers, and pro war politicians were also to a considerable extent from the local Irish immigrant community." President Abraham Lincoln diverted several regiments of militia and volunteer troops after the Battle of Gettysburg to control the city. The rioters were overwhelmingly Irish working class men who did not want to fight in the Civil War and resented that wealthier men, who could afford to pay a $300 commutation fee to hire a substitute, were spared from the draft. At the time a typical laborer's wage was between $1.00 and $2.00 a day, and the fee was 300.0 in 1863 is equivalent to about <calculated amount> in recent years. Initially intended to express anger at the draft, the protests turned into a race riot against African Americans by Irish rioters. The Irish resented the fact that free blacks were paid more than them and did not need to fear being drafted, whereas the Irish could only avoid the draft by paying $300. The official death toll was listed at either 119 or 120 individuals. Conditions in the city were such that Major General John E. Wool, commander of the Department of the East, said on July 16 that "Martial law ought to be proclaimed, but I have not a sufficient force to enforce it." The military did not reach the city until the second day of rioting, by which time the mobs had ransacked or destroyed numerous public buildings, two Protestant churches, the homes of various abolitionists or sympathizers, many black homes, and the Colored Orphan Asylum at 44th Street and Fifth Avenue, which was burned to the ground. The area's demographics changed as a result of the riot. Many black residents left Manhattan permanently with many moving to Brooklyn. By 1865, the black population had fallen below 11,000 for the first time since 1820. In addition, upstate textile mills processed cotton in manufacturing. New York had such strong business connections to the South that on January 7, 1861, Mayor Fernando Wood, a Democrat, called on the city's Board of Aldermen to "declare the city's independence from Albany and from Washington"; he said it "would have the whole and united support of the Southern States." The city was also a continuing destination of immigrants. Since the 1840s, most were from Ireland and Germany. In 1860, nearly 25 percent of the New York City population was German born, and many did not speak English. During the 1840s and 1850s, journalists had published sensational accounts, directed at the white working class, dramatizing the evils of interracial socializing, relationships, and marriages. Reformers joined the effort. The crowd threw large paving stones through windows, burst through the doors, and set the building ablaze. When the fire department responded, rioters broke up their vehicles. Others killed horses that were pulling streetcars and smashed the cars. To prevent other parts of the city being notified of the riot, rioters cut telegraph lines. The police were badly outnumbered and unable to quell the riots, but they kept the rioting out of Lower Manhattan below Union Square. The 19th Company/1st Battalion US Army Invalid Corps which was part of the Provost Guard tried to disperse the mob with a volley of gunfire but were overwhelmed and suffered over 14 injured with 1 soldier missing (believed killed). The Bull's Head hotel on 44th Street, which refused to provide alcohol to the rioters, was burned. The mayor's residence on Fifth Avenue was spared by words of Judge George Gardner Barnard, and the crowd of about 500 turned to another location of pillage. The Eighth and Fifth District police stations, and other buildings were attacked and set on fire. Other targets included the office of the New York Times. The mob was turned back at the Times office by staff manning Gatling guns, including Times founder Henry Jarvis Raymond. Fire engine companies responded, but some firefighters were sympathetic to the rioters because they had also been drafted on Saturday. The New York Tribune was attacked, being looted and burned; not until police arrived and extinguished the flames was the crowd dispersed. Governor Horatio Seymour arrived on Tuesday and spoke at City Hall, where he attempted to assuage the crowd by proclaiming that the Conscription Act was unconstitutional. General John E. Wool, commander of the Eastern District, brought approximately 800 soldiers and Marines in from forts in New York Harbor, West Point, and the Brooklyn Navy Yard. He ordered the militias to return to New York.
Бейсенбі
16 шілдеде тәртіп орналастыру жұмыстары басталды. Нью-Йорк штатының милициясы мен бірқатар федералды әскерлер, оның ішінде 152-ші Нью-Йорк еріктілері, 26-шы Мичиган еріктілері, 27-ші Индиана еріктілері және 7-ші полк Нью-Йорк штатының милициясы Фредерик, Мэрилендтен шаршатып жүріп Нью-Йоркке қайтарылды. Губернатор сонымен қатар федералдық қызметте болмаған Нью-Йорк штатының милициясының 74-ші және 65-ші полктерін, сондай-ақ Форт-Шайлерден (Троггс-Нек) 20-шы тәуелсіз батареяның бір бөлімін, Нью-Йорк ерікті артиллериясын жіберді. Нью-Йорк штатының милиция бөлімдері бірінші болып жетті. Қалада бірнеше мың милиция және федералды әскерлер болды. The New York Times газеті бейсенбі күні Балтимордан Plug Uglies және Blood Tubs топтарының мүшелері, сондай-ақ "Scuykill Rangers [sic] және Филадельфияның басқа да бұзақылары" тәртіпсіздік кезінде Dead Rabbits және "Mackerelvillers" тобымен бірге бүлікке қатысу үшін Нью-Йоркке келгенін хабарлады. The Times газетінің редакторы "бұл алтын мүмкіндікті жіберіп алмау керек, олар өздерінің қатыгездік табиғатына беріліп, сонымен бірге өз әріптестеріне – мыс бастыларға және сецессионистерге көмектесуі керек" деп жазды.
Салдары
Нью-Йорктегі тәртіпсіздіктер кезінде қаза тапқандардың нақты саны белгісіз, бірақ тарихшы Джеймс Макферсонның айтуынша, 119 немесе 120 адам қаза тапты. Ал басқа есептер бойынша, қаза тапқандардың саны 1200-ге дейін жеткен. Кемежайлардағы теңізшілер қара нәсілді ер адамдарға ерекше қатыгездік танытты.
Барлығы бес күн ішінде он бір қара нәсілді ер адам дарға асылды. Қаза тапқан қара нәсілділердің арасында 54-ші Массачусетс жаяу әскер полкінің бермудалық бірінші сержанты Роберт Джон Симмонстың жеті жасар шөкісі болды. Оның 1863 жылдың 18 шілдесінде Форт Вагнерге шабуыл жасау алдындағы Оңтүстік Каролинадағы шайқас туралы жазған есебі 1863 жылдың 23 желтоқсанында «Нью-Йорк Трибюн» газетінде жарияланды (Симмонс Форт Вагнерге шабуылда алған жараларынан тамызда қайтыс болған). Ең сенімді бағалаулар бойынша, кем дегенде 2000 адам жарақат алған. 1928 жылы жарық көрген «Нью-Йорк бандиттері» кітабының авторы Герберт Асбери, осы кітап 2002 жылғы фильмнің негізі болды, бұл көрсеткішті әлдеқайда жоғары бағалайды – 2000 қаза тапқан және 8000 жарақат алған, бірақ бұл санды кейбір адамдар даулайды. Жалпы мүліктік зиян шамамен 1–5 миллион долларға бағаланды (бұл бүгінгі күнгі құны – $ – $). Кейін қалалық қазыналықтан осы соманың төрттен бірі өтемақы ретінде төленді. Тарихшы Сэмюэл Элиот Морисон бұл тәртіпсіздіктерді «Конфедерацияның жеңісімен теңестірді» деп жазды. Көтеріліске негізінен ақ жұмысшы табы қатысқанмен, Нью-Йорктің орта және жоғарғы сыныбы да жобаға және оны күштеп орындау үшін федералды биліктің немесе әскери жағдайды қолдануға қатысты әртүрлі пікірлерде болды. Көптеген бай демократтық кәсіпкерлер жобаны конституцияға қайшы деп жариялауға тырысты. Таммани демократтары жобаны конституцияға қайшы деп жариялауға ұмтылмады, бірақ жобаға шақырылғандар үшін ауысу ақысын төлеуге көмектесті. 1863 жылдың желтоқсанында Ұлттық Лига клубы 2000-нан астам қара солдаттарды жұмыға алды, оларды жабдықтап, оқытты және 1864 жылдың наурыз айында қала арқылы Хадсон өзенінің портына парадпен шығарып салды. Полиция мен Ұлттық Лига клубының мүшелері жетекшілік еткен шеруді 100 мың адам тамашалады. Нью-Йорк Одақ ісіне қолдау көрсетуін жалғастырды, бірақ оған наразылық білдіріп, қаладағы Оңтүстікке деген симпатия біртіндеп азайды. Нью-Йорк банктері ақырында Азамат соғысын қаржыландырды, ал штаттағы өнеркәсіптер бүкіл Конфедерациядағыдан гөрі өнімді болды. Соғыс аяқталған кезде Нью-Йорк штатынан, сол кездегі ең көп халқы бар штаттан, 450 000-нан астам сарбаз, теңізші және жасақшылар қатарына жазылды. Соғыста Нью-Йорк штатынан 46 000 әскери қызметкер қаза тапты, олардың көпшілігі жарақаттан гөрі аурудан қайтыс болды, бұл көптеген жауынгерлерге тән еді.
Теледидар, театр және кино
1968 жылы қысқа ғана өмір сүрген «Мэгги Флинн» Бродвей мюзиклі қара балаларға арналған Тобин жетімханасында (Түсті жетімдер үйінің үлгісі бойынша) өрбітеді. Мартин Скорсезе режиссерлік еткен «Нью-Йорк бандиттері» (2002) фильмінің финалында Нью-Йорк жұмылдыру көтерілісін көркемдеп бейнелейді. «Paradise Square» (2018) мюзиклі, 2022 жылы Бродвейде тұңғыш рет көрсетілді, Нью-Йорк жұмылдыру көтерілісіне әкелген және оның өзіне кірген оқиғаларды көрсетеді. «Copper» (2012) – BBC America телесериалы, 1864-1865 жылдардағы Нью-Йорктегі Five Points аймағындағы көтерілістер мен линчелеулер туралы естеліктерді қамтиды.