Кіріспе

Worlds' End (1994) – DC Comics-тің The Sandman сериясындағы сегізінші жинақ. Оны Нил Гайман жазды, ал суреттемесін Майкл Оллред, Гэри Амаро, Марк Бэкингем, Дик Джордано, Тони Харрис, Стив Лейалоха, Винс Локк, Ши Антон Пенса, Алек Стивенс, Брайан Талбот, Джон Уоткисс және Майкл Зулли жасады. Түсін Дэнни Воццо, әріптерін Тодд Клейн дайындады. Жинақтағы оқиғалар алғаш рет 1993 жылы жарияланды. Жинақ 1994 жылы Стивен Кингтің алғы сөзімен қағаз және қатты мұқабалы нұсқаларында жарық көрді. Жинақтың атауы, оқиға оқиғасы және оның көптеген тақырыптары мен бейнелері Г.К. Честертонның "Ақ қар баласы" поэмасында да кездеседі. Осы жинақтан бұрын "Қысқа өмірлер", ал кейін "Мейірімділер" жарық көрді.

Қысқаша мазмұны

3-ші және 6-шы томдар сияқты, Dream Country және Fables and Reflections, Worlds' End көбінесе серияның басты оқиғасына тікелей емес, жанама байланысы бар жеке-жеке қысқа әңгімелер жинағы болып табылады. Worlds' End басылымдары тізбектей жазылып, жарияланды, олар бір арқаулық сюжетпен байланысқан. Оқиға Брант Такердің бірінші тұлғада баяндауымен басталады, онда ол және әріптесі Шарлин Муни Чикагоға бара жатқанда көлік апатына ұшырайды. Шарлин жарақат алады, ал Брантты бір елік "Әлемнің соңы, тегін үй" деп аталатын ерекше қонақ үйге бағыттайды: кейіннен бұл төрт қонақ үйдің бірі екені анықталады, онда әртүрлі әлемдер арасында саяхатшылар штормдар кезінде паналады, бұл оқиғалардың маңызды сәттерінен кейін пайда болады. Аяқталуда, қонақ үйдегілер көкте жерлеу процессиясын тамашалайды, ол Өлімнің қайғымен қонақ үйге қарауымен аяқталады, ал оның артындағы ай жартылай қызыл түске айналады. Содан кейін Брант өз әлеміне жалғыз оралады, онда ол официантқа оқиғасын айтады, ал Шарлин "Әлемнің соңында" үй иесінің көмекшісі болып қалады. Арқаулық бөлім Брайан Талботтың суретімен, ал Марк Бэкингем, Дик Джордано және Стив Лейалоханың сызбаларымен жасалған, бірақ жерлеу процессиясын Гари Амаро салған, ал оны Тони Харрис түсті. Жинақтағы әңгімелердің әрқайсысы қонақ үйдегі әңгіме айту сессиясы кезінде әртүрлі адамдармен баяндалады; кіріспеде айтылғандай, бұл Чосердің Кантерберийлік әңгімелерінде қолданылған тәсілге ұқсас. Бұл әр әңгімеге айту және суреттеу стилінде ерекшелік береді, ал жинақ қонақ үйдің өзіндегі оқиғалар арасындағы қысқа эпизодтармен байланыстырылған. Әр әңгімеде кем дегенде бір кейіпкер басқа оқиға айтады.

"Екі қаланың әңгімесі"

Бірінші әңгіме дәстүрлі комик стилінен бас тартады, сөйлеу тіркемелері мен әңгімені баяндайтын панельдерден айырмашылығы – әңгіме проза түрінде беріледі, арасында иллюстрациялар кезең-кезеңмен тоқтатылады. Гайман суретші Алек Стивенске 1989 жылғы маусымда DC Piranha Press баспасында жарық көрген «The Sinners» туындысында қолданған тәсілді үлгі етіп алуын сұрады. Бұл тәсіл – 20 ғасырдың басындағы неміс экспрессионистеріне сілтеу жасайтын, ерекше, боялған шыны тәрізді стиль. «A Tale» қала тұрғынының бір күні өзі тұрып жатқан қаланың арманы деп санайтын оқиғасын қамтиды, онда қарт адам қалалардың бір күні оянатынынан қорқатынын түсіндіреді. Ол Морфеймен және Өлімге ұқсайтын, бірақ Гайманның айтуынша, ол емес әйелмен де кездеседі. Стивенс өзінің «Мона» кейіпкерін 1990 жылғы қаңтарда Piranha Press баспасында жарық көрген «Hardcore» графикалық романынан алғанын айтты. Әңгіме қорқып қалған қала тұрғынының «нақтылыққа» оралуымен аяқталады, содан кейін ол қаладан шағын ауылға көшіп кетеді, онда әңгімеші онымен кездеседі. Ол қалалардың бір күні оянатынынан қорқады. Бұл әңгіме қорқыныш жанрындағы жазушы Х.П. Лавкрафттың туындыларының ықпалында, әсіресе адамдар білуге тиіс емес шындықты ашқаннан кейін ақыл-есінен айырыла жаздаған кейіпкердің бейнесінде. Лавкрафтқа арналған кіріспесінде, «Х.П. Лавкрафттың арман циклі: Террор мен өлім армандары» кітабында Гайман былай деп жазады: «Лавкрафттың көркем әдебиеті, оның әлемдері фантастика мен қорқыныш жазушы үшін қызықты. Мен Лавкрафттың үш әңгімесін жаздым: біреуі тікелей емес, Sandman-дегі тыныш, арманға ұқсас әңгіме (бұл Worlds' End жинағындағы алғашқы әңгіме. Мен «циклопеялық» сөзін қолданғанымдықтан, оны Лавкрафттық деп айтуға болады)».

"Клюраканның ертегісі"

Екінші әңгіме – фантастикалық оқиға, ол "Мұздар маусымында" таныстырылған, Фаери өкілі Клюраканның баяндауында. Ол Фаери мүддесін саяси күресте қорғау үшін Аурелиан қаласына (императорлық Римге ұқсас) жіберіледі және Аурелиан билеушісіне жасаған болжамымен қырқыс дау тудырады. Ол дереу тұтқындалады, бірақ Морфей, Клюраканның әпкесі Нуаланың ескертуімен, оны босатады. Клюракан өзінің Фаери күштерін пайдаланып, жасынып, Аурелиан халқын билеушісіне қарсы бүлікке көтереді, содан кейін оны өлгеннен кейін билік құрған алдыңғы билеушісі өлтіреді. Осы әңгімені Джон Уоткисс суреттейді.

"Хобтың левиатаны"

Үшінші оқиға 20 ғасырдың басында өтеді. Оны теңізге жігіт болып кіру үшін Джим есімді қыз баяндайды, бұл оқиға дәстүрлі халық әні "The Handsome Cabin Boy" ықпалында болуы мүмкін. Ол ерекше шындықтар тудыратын қиындықтарды қамтиды және "Қуыршақ үйінде" пайда болған Хоб Гадлингті қайтадан таныстырады. Джим Сингапурдан Ливерпульге саяхат жасайды, Үндістанда тоқтап, Хобты кемедегі қонақ ретінде таныстырады және капитанды үнділік тайпаны тасымалдауға көндіреді. Үнділік бір патшаның әйеліне мәңгілік өмір сыйлайтын жеміс сыйлағанын, ол оны құпия сүйіктісіне бергенін, ол оны куртизанға тапсырған, ал куртизан оны патшаға қайтарғанын айтады. Содан кейін патша тақтан бас тартып, жемісті өзі жеп, адасып кетеді. Кейіннен, жасырын жолаушының патша екені айтылады, бұл "The Wake" кітабында расталады. Саяхаттың соңына қарай, алып левиафан пайда болып, кемені қорқынышты бір көрініспен қоршайды, сосын жоғалып кетеді. Джим осы тақырыпта әңгімелесуге құштар, бірақ барлық теңізшілер бас тартады, тіпті Хоб та Джимді ынталандырмайды. Оқиға Хобтың Джимнің нағыз кім екенін ашып, оның кемеге ие екенін білуімен аяқталады. Бұл оқиғаны Майкл Зулли суреттеді, ал Дик Джордано бояды.

"Алтын бала"

Төртінші әңгімені Брантқа Азиялық саяхатшы жеке айтады, ол АҚШ президенті Ричард Никсонның орнына Президент Рикардты келтіретін, Таяу Шығыста соғыстың алдын алатын, энергетикалық дағдарысты шешетін және әлеуметтік әділдікті орнататын балама тарихты суреттейді. Оқиға бойында оны "Босс Смайли" – Прездің әлемін билейтін өлмейтін саяси манипулятор қудалайды. Прездің екінші мерзімінде, бір қыз Презді жаралайды және оның жаңа нике қызын Тед Гранттың назарын аудару үшін өлтіреді (Джон Хинклиге ұқсас жағдай). През өкілеттігін аяқтап, туған қаласына қайтады және бірте-бірте елдің есінен шығады. Ол қайтыс болғаннан кейін, Босс Смайли оған қанағатсыз өмірден кейінгі жағдай ұсынады, бірақ Dream оның орнына Презге Американың басқа балама тарихтарын зерттеуге рұхсат береді. През американ арманының символы ретінде бейнеленеді: жас, идеалистік, зерек және уақытша. Оның Иса Мәсіхке ұқсастығы Жақсы Жаңалықтардағы оқиғалармен, соның ішінде Исаның ғибадатханадағы қарттармен әңгімелесуіне немесе Мәсіхтің тәлкеуіне ұқсас жайттармен салыстырылады; сондай-ақ даосизм сияқты басқа діни дәстүрлерден алынған оқиғалар да кіреді.

(#55) "Керметті"

Бесінші оқиғаны некрополь Литаргедегі "оқушы" (Петрефакс) баяндайды, бұл қалада түрлі мәдениеттерден алынған жерлеу әдістерінің сан алуан түрлері қолданылады. Петрефакс өзінің шәкірттік кезеңі туралы айтады және басқа шеберлер мен оқушылардың әңгімелерін жеткізеді. Бірінші әңгіме – Миг баяндайтын, Билли Скат туралы, ол түрмешілерін алдап, табиғи өлімге ие болады. Екіншісінде Жою туралы айтылады, ол алғашқы Күңкіреудің жерленуіне қажетті жерлеу дәстүрлерін сақтамағандықтан Тағдырдың бұрынғыда жойған бір некрополі туралы әңгімелейді. Үшінші әңгіме – шебер Гермас баяндайтын, төрт өзінің әңгімесін айтатын ханым Велтисс туралы: бірі – жерлеуші мен алып туралы, екіншісі – қабір қазушы туралы, үшіншісі – әлем соңындағы тавернадағы тоқтау туралы, ал төртіншісі – өзінің әңгімесі, ол сондай-ақ Шеңберлерді де қамтиды. Петрефакстың суретін Ши Антон Пенса салса, Винс Локк бояумен аяқтады.