Кіріспе

«Мысалдар мен ойлар» (1993) – американдық фантастикалық комикс, DC Comics-тің «Sandman» сериясындағы алтыншы жинақ. Оны Нил Гайман жазды, ал суреттерін Брайан Талбот, Стэн Вох, П. Крейг Рассел, Шон Макманус, Джон Уоткисс, Джилл Томпсон, Дункан Иглсон, Кент Уильямс, Марк Букингем, Винс Локк және Дик Джордано салса, түсін Daniel Vozzo және Lovern Kindzierski/Digital Chameleon, әріптерін Todd Klein жазды. Кіріспесін Джин Вольф жазған. Жинақтағы комистер алғаш рет 1991, 1992 және 1993 жылдары жарық көрді. Жинақ алғаш рет 1993 жылы қағаз және қатты мұқабалы түрде жарық көрді. «Арман елі» (Dream Country) және «Әлем соңы» (Worlds' End) сияқты, «Мысалдар мен ойлар» – қысқа бір комистік әңгімелер жинағы. Көптеген әңгімелер серияның жалпы сюжетіне тікелей ықпал етпейді, керісінше оның тақырыптарына түсініктеме береді және жасырын мағынасын ашады. Ең айқын ерекшелік – бастапқыда «Sandman» арнайы комисі ретінде жарық көрген «Орфей» әңгімесі, ол серияның негізгі оқиғасының орталық бөлігі болып табылады. Оның алдында «Сенің ойының» (A Game of You) және одан кейін «Қысқа өмірлер» (Brief Lives) келеді.

Мазмұны

Кітапта императорлар мен биліктің мәні туралы «Алыстағы айналар» атты төрт әңгіме бар. Бұл комистердің барлығы айлардың атын алған («Термидор», «Тамыз», «Үш қыркүйек және қаңтар» және «Рамазан»). «Алыстағы айналар» тобын құрайтын үш комис «Тұман маусымы» (Season of Mists) және «Сенің ойының» сюжеттік аркалары арасында жарық көрді. Соңғысы, «Рамазан», Sandman #50 комисіне арналған ерекше шығарылым ретінде екі есе ұзын болды. «Мысалдар мен ойлар» журналында «Конвергенция» (Convergence) сюжеттік аркасы ретінде жарияланған тағы үш комис Морфейдің өте аз көрініс табатын қысқа әңгімелер болып табылады. Бұл комистердің әрқайсысында әртүрлі кейіпкерлердің бір-бірімен кездесулері егжей-тегжейлі баяндалады және әрқайсысы әңгіме ішіндегі әңгіме ретінде құрылады (бұл Гайманның «Әлемдердің соңы» аркасында қайтадан қолданатын тақырыбы). «Конвергенция» «Сенің ойының» және «Қысқа өмірлер» сюжеттік аркалары арасында жарық көрді. Жинаққа сондай-ақ грек мифін Орфейді қайта айтатын «Sandman Special» және Vertigo жарнамалық комиксінен қысқаша үзінді кіреді. «Мысалдар мен ойлар» көптеген элементтерді қамтиды, сондықтан кейбір оқырмандар оған басқа да әңгіме жинақтарында кездесетін тақырыптық немесе көркемдік біртүтастық жетіспейді деп санайды. Мүмкін, осы айырмашылықтарды азайтуға тырысу үшін DC комистерді хронологиялық тәртіппен ұсынудың орнына, «Алыстағы айналар» алдында және «Конвергенция» артында орналастырды. Кейбір оқырмандар осы томды «Сенің ойының» комисінен кейін мұқабадан-мұқабаға дейін оқып шығуы мүмкін, ал басқалары жеке әңгімелерді бастапқыда жарияланғандай оқып шығады. Қысқа әңгімелер жинағы ретінде өзінің табиғатына байланысты, «Мысалдар мен ойлар» серияның ең аз маңызды томы болып табылады («Орфей» комисінен басқа), бірақ оқушыға кейіпкерлер мен бұрынғы оқиғалар туралы толық білімсіз де оқуға мүмкіндік беретін ең оңайы. Дегенмен, «Мысалдар мен ойлар» комисіндегі кейбір әңгімелер Морфейдің серияның қалған бөлігіндегі ниеттерін түсінуге тырысатын оқырман үшін аса маңызды жасырын мағына береді.

«Құлаудан қорқу»
Бұл «Vertigo Preview» комисінің №1 мақаласы. Бұл – жаңа пьесасының табысты не сәтсіздігіне байланысты салдарынан қорқатын театр авторы мен режиссері туралы қысқа әңгіме. Кент Уильямс салған.

«Үш қыркүйек пен бір қаңтар»
Америка Құрама Штаттарының бірінші, соңғы және жалғыз императоры Джошуа Абрахам Нортонның (көбінесе шын оқиғаға негізделген) тарихы туралы ойын-сауық оқиға. Өкініш арманды өмірінің қалған бөлігінде өз әлеміне ұстап алады. Арман қызығушылық танытпаса, Өкініш ағасының кетуін еске алады, ол арманның қамқорлығының жоқтығынан болды. Оның оқиғасымен тығыз байланысты оның таңғажайып мансабының түсіндірмесі Морфей мен Жеңіс арасындағы күреске негізделген. Бұл оқиға екінші жинақтағы «Қуыршақ үйі» комисінде Дезиредің іс-әрекетіне де байланысты. Шон Макманус салған.

«Термидор»
Француз төңкерісі кезінде орын алған қараңғы оқиға, Леди Йоханна Константиннің кейіпкері (алғаш «Жақсы ерлер» романында пайда болды) және қысқаша Орфейді таныстырады. Бұл әңгіменің қасқырлары – Робеспьер мен Сент-Жюст. Томас Пэйн де пайда болады. Стен Вок салған, ал Дик Джордано бояған.

«Аң аулау»
Шығыс Еуропа дәстүрінің әңгімесі, «Халықтың» (құйрықтардың) жас жігіті әдемі ханшайымның суретіне ие болады. Онда «Көмеки өлмес Кошеидің өлімі» және «Баба Яга» аңыздары айтылады. Дункан Иглсон салған, Винс Локк бояған.

«Тамыз»
Тағы бір айға қатысты оқиға. 7 жылы орын алған Рим императоры Август Цезарь туралы өте қайғылы әңгіме. Ол тілмаш ретінде киініп, өмірі туралы әңгіме айтады. Жастығында, оның атасы Юлий Цезарь оны зорлағанын, ал Август әлемнің болашағын екі болжамнан таңдағанын білеміз: біреуі Рим империясы бүкіл әлемді қамтиды және мыңдаған жылдар бойы сақталады, екіншісі бірнеше ғасырдан кейін құлайды. Ол әр жылы бір күн тілмаш ретінде киінеді, өйткені Морфей оған түсінде, егер ол солай істесе, құдайлар оның жоспарларын тыңдай алмайды деді. Август өлімінен кейін Рим империясының құлауын жоспарлағаны айтылады, себебі ол Юлий Цезарьға деген жек көруінен туды. Август Суетонийдің «Он екі Цезарь» еңбегінде айтқан «қайнатылған спаржадай жылдам» деген фразаны қолданады. Бұл оқиғадағы көптеген оқиғалар Суетонийдің «Он екі Цезарь» еңбегіндегі Август Цезарь туралы өмірбаянына негізделген.

«Жұмсақ жерлер»
Марко Поло шөлде жоғалғандағы оқиға, шындық пен Арман арасындағы шекараның өте жұмсақ болатын жерде. Онда ол Пизалық Рустикелломен, Жасыл скрипкашымен және Морфеймен кездеседі, ол «Бастауыштар мен түнгі көрістерде» тұтқыннан босатылғаннан кейін. Олардың әңгімелерінде Жасыл скрипкашы осы жердің мәнін түсіндіреді (осы оқиғаның аты осыдан шыққан) және Марконы және басқа зерттеушілерді олардың санын азайтуы үшін сөксітеді. Ақырында Морфей Марконы экспедициясына қайтарады. Бұл оқиға «Шеттегілер» комисімен байланысты, ол «Ояну» жинағындағы ондық комисте кездеседі. Джон Уоткисс салған.

«Орфей әні»
Бұл жинақтың орталық комисі, ол грек мифін Орфейді баяндайды; бірақ Гайман өзінің кейіпкерлеріне негізделген интерпретация қосады, онда Морфей мен Каллиопа Орфейдің ата-анасы, ал оның ағасы Қырылу және әйелі Өлім оның әйелі Эвридика қайтыс болғаннан кейін жан сарайына баруға көмектеседі. Орфейдің денесі Маэнадтармен кесілгеннен кейін мәңгілікке дейін тірі қалады, ал Морфей Эвридиканы қайтаруға көмектеспегені үшін Каллиопамен ажырасады («Қысқа өмірлер» комисінде айтылғандай). Брайан Талбот салған, Марк Букингем бояған.

«Қарғалар кеңесі»
Бұл комис Дэниел Холлды – алғаш рет екінші томда «Қуыршақ үйі» романында айтылған және төртінші томда «Тұман маусымында» таныстырылған Гипполит Холлдың баласын – тәуелсіз кейіпкер ретінде көрсетеді. Мұнда Кейн, Абель, Ева, Мэттью және Дэниел әңгіме айту сеансын өткізеді, онда Адамның үш әйелі туралы әңгіме (Сирахтың әліпбиінен алынған), Кейн мен Абель Арманға қалай қоныстанғаны және «қарғалар кеңесі» деген табиғат құбылысы сипатталады. Аяқтағаннан кейін Дэниел анасына қайтады. Джилл Томпсон салған бірнеше панельдерде «Кішкентай Арман» деп аталатын кейіпкерлер ұсынылады: Морфей мен Өлімнің балалық шақтағы бейнелері, ол серияның жанкүйерлері арасында өте танымал болды. Джилл Томпсон салған, Vi... бояған.

"Рамазан"

Бұл әңгіменің басында Халифа Харун әл Рашид Бағдадтың жарқын қаласын билейді, бірақ оның қателеушіліксіздігінің өткіншілігінен мазасыз болады және Морфейге Бағдадты ұсынады, егер Морфей оны мәңгілікке сақтап қалса. Келісім шарттары орындалғаннан кейін Харун бұрынғысынан көңіл көншітпейтін Бағдадта оянады, оның бұрынғы керемет есімдері есінде қалмайды. Оқиға соғысқа толы қазіргі Бағдадқа күрт ауысады, онда қарт кісі ақша мен темекінің орнына жас балаға осы әңгімені айтады. Аңыз бойынша, Бағдад аңыз ретінде сақталғандықтан, ол өлмейді деген ой ұсынылады. Бұл ертегіде Таяу Шығыстың әйгілі "Мың бір түн" жинағына көптеген сілтемелер бар, және олар Бағдадты сақтау мақсатымен жасалған деп есептеледі. Суретшісі – П. Крейг Расселл, түстері – Лаверн Кинзиерски және Digital Chameleon.

Жиналған мәселелер

Мәселенің атауы Жзушы Суретші Қаламмен сызушы Түсі сурушы Әріптерді жазушы Редактор Редактор Vertigo Алдын ала қарау "Құлау қорқынышы" Neil Gaiman Kent Williams Kent Williams Sherilyn van Valkenburgh Todd Klein н/қ Karen Berger 31 "Алыс айналар – Қыркүйектің үш күні және қаңтар" Neil Gaiman Shawn McManus Shawn McManus Daniel Vozzo Todd Klein Alisa Kwitney Karen Berger 29 "Алыс айналар – Термидор" Neil Gaiman Stan Woch Dick Giordano Daniel Vozzo Todd Klein Alisa Kwitney Karen Berger 38 "Жұғысу – Қызықтау" Neil Gaiman Duncan Eagleson Vince Locke Daniel Vozzo Todd Klein Alisa Kwitney Karen Berger 30 "Алыс айналар – Тамыз" Neil Gaiman Bryan Talbot Stan Woch Daniel Vozzo Todd Klein Alisa Kwitney Karen Berger 39 "Жұғысу – Жұмсақ орындар" Neil Gaiman John Watkiss John Watkiss Daniel Vozzo Todd Klein Alisa Kwitney Karen Berger Sandman Арнайы "Орфей әні" Neil Gaiman Bryan Talbot Mark Buckingham Daniel Vozzo Todd Klein Shelly Roeberg Karen Berger 40 "Жұғысу – Қарғалардың мәжілісі" Neil Gaiman Jill Thompson Vince Locke Daniel Vozzo Todd Klein Alisa Kwitney Karen Berger 50 "Алыс айналар – Рамазан" Neil Gaiman P. Craig Russell P. Craig Russell Lovern Kindzierski / Digital Chameleon Todd Klein Shelly Roeberg Karen Berger