Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қозғалыс қабілеті – ағзаның метаболикалық энергияны пайдаланып, дербес қозғалу мүмкіндігі.
Ability to move using metabolic energy
Motility is the ability of an organism to move independently, using metabolic energy.
Анықтамалар
Қозғалыс қабілеті, ағзаның метаболикалық энергияны пайдалана отырып, өздігінен қозғалу мүмкіндігі, өзін-өзі қозғау құралына ие емес және әдетте қозғалмайтын организмдердің жағдайы – сессиалдыққа қарсы қойылуы мүмкін. Қозғалыс қабілеті жылжымалылықтан өзгеше, яғни бір заттың жылжу мүмкіндігінен. Вагильділік термині қозғалыс қабілеті мен жылжымалылықты қамтиды; өсімдіктер мен саңырауқұлақтар сияқты сессиалды организмдерде көбінесе жемістер, тұқымдар немесе споралар сияқты, жел, су немесе басқа организмдер арқылы таралатын вагильді бөліктері болады. Қозғалыс қабілеті генетикалық тұрғыдан анықталады, бірақ токсиндер сияқты қоршаған орта факторларының әсеріне ұшырауы мүмкін. Нерв және тірек-қимыл жүйелері сүтқоректілердің көп бөлігінің қозғалыс қабілетін қамтамасыз етеді. Жануарлардың қозғалысынан басқа, көптеген жануарлар қозғалмалы, бірақ кейбіреулері пассивті қозғалысқа ие, яғни вагильді болып сипатталады. Көптеген бактериялар, басқа микроорганизмдер және көпжасушалы организмдер қозғалмалы; көпжасушалы органдар мен тіндердегі сұйықтық ағынының кейбір механизмдері де, мысалы, асқазан-ішек қозғалысы сияқты, қозғалыс қабілетінің мысалдары болып саналады. Қозғалмалы теңіз жануарлары көбінесе еркін жүзушілер деп аталады, ал қозғалмалы, паразиттік емес организмдер – еркін тіршілік ететіндер деп аталады. Қозғалыс қабілеті организмнің тамақты ас қорыту жолы арқылы жылжыту мүмкіндігін де қамтиды. Ішек қозғалысының екі түрі бар: перистальтика және сегментация. Бұл қозғалыс асқазан-ішек жолының тегіс бұлшықеттерінің жиырылуы арқасында пайда болады, ол люмендегі мазмұнды әртүрлі секрециялармен араластырады (сегментация) және мазмұнды ауыздан анусқа қарай ас қорыту жолы арқылы жылжытады (перистальтика).
Motility, the ability of an organism to move independently, using metabolic energy, can be contrasted with sessility, the state of organisms that do not possess a means of self locomotion and are normally immobile. Motility differs from mobility, the ability of an object to be moved. The term vagility encompasses both motility and mobility; sessile organisms including plants and fungi often have vagile parts such as fruits, seeds, or spores which may be dispersed by other agents such as wind, water, or other organisms. Motility is genetically determined, but may be affected by environmental factors such as toxins. The nervous system and musculoskeletal system provide the majority of mammalian motility. In addition to animal locomotion, most animals are motile, though some are vagile, described as having passive locomotion. Many bacteria and other microorganisms, and multicellular organisms are motile; some mechanisms of fluid flow in multicellular organs and tissue are also considered instances of motility, as with gastrointestinal motility. Motile marine animals are commonly called free swimming, and motile non parasitic organisms are called free living. Motility includes an organism's ability to move food through its digestive tract. There are two types of intestinal motility – peristalsis and segmentation. This motility is brought about by the contraction of smooth muscles in the gastrointestinal tract which mix the luminal contents with various secretions (segmentation) and move contents through the digestive tract from the mouth to the anus (peristalsis).