Кіріспе
Тереза муниципалитеті, ресми түрде Тереза муниципалитеті, Филиппиннің Ризал провинциясындағы 2-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 64 072 адамды құрайды. Ол Сьерра-Мадре тауларының етегінде орналасқан және солтүстікте Антиполо, батыста Ангоно, шығыста Танай және оңтүстікте Моронг қалаларымен қоршалған, теңізге шығу жолы жоқ. Осы жерде тұратын адамдардың көпшілігі тагалогтар. Тереза көбінесе жақын орналасқан тау курорттарымен, атап айтқанда Вилла Сампагита және Реал Коув курорттарымен (бұрынғы Sunrise Resort, Sunset Resort және Terra Villa Resort) танымал. Кейбір мақалаларда айтылғаннан өзгеше, Тереза – таулармен оралған аңғар. Қала орталығы аңғардың шамамен ортасында орналасқан. Терезаға жоғарыдан қарағанда, бұрынғы кең ауыл шаруашылық жерлерінің мармарға бай таулармен шектелгенін көруге болады. Қаладан Моронг, Барас, Танай, Пилилья, Лагуна және Кесон провинцияларының ішкі аудандарына бағыт алған көлік құралдары өтеді. Жерді пайдалану (гектармен): Коммерциялық (1.92), Тұрғын үйлер (104.32), Ауыл шаруашылығы (1183.35), Қорғалатын аумақтар (13 952.41), Өнеркәсіптік / Экозона (710.69), Мемлекеттік (112.28) және Арнайы / Басқа мақсаттағы жерлер (123.03). Қаланың мерекелері: Turumba sa Mahal na Patron Santa Rosa (әр жылғы 23 тамызда), қаланың тәуелсіздік күнінің тойлануы (әр жылғы 30 желтоқсанда) және қала фиестасы (әр жылғы наурыздың бірінші жексенбісі).
Teresa, officially the Municipality of Teresa , is a 2nd class municipality in the province of Rizal, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 64,072 people. It is situated in the slopes of the Sierra Madre Mountains and is landlocked on four corners by Antipolo on the north, Angono on the west, Tanay, on the east, and Morong, on the south. Most of the people here are Tagalogs. Teresa is primarily known for the nearby mountain resorts, Villa Sampaguita Resort and Real Cove Resort (Formerly Sunrise Resort, Sunset Resort, and Terra Villa Resort). Contrary to some articles, Teresa is actually a valley surrounded by mountains. The town center is located almost at the center of the valley. In an aerial view of Teresa, one would notice the previously vast expanse of agricultural land bordered by marble rich mountains. The town is passed by motorists bounded for the more inland towns of Morong, Baras, Tanay, Pililla, and Laguna and Quezon provinces. Land uses (in hectares): Commercial (1.92), Residential (104.32), Agricultural (1183.35), Protected areas (13,952.41), Industrial / Ecozone (710.69), Institutional (112.28), and Special / Other uses (123.03). The town's festivals are the Turumba sa Mahal na Patron Santa Rosa (held every August 23), Anniversary celebration of town independence (every December 30), and Town fiesta (every 1st Sunday of March).
Тарих
Тереза алғаш рет "Орокиета" деп аталды және Моронг муниципалитетіне қарасты барио болды. Тәуелсіз емес қала ретінде оның атауы қаланың әулиесі, Лималық Роза әйел қасиеттісінің құрметіне "Санта-Роза" деп өзгертілді. Санта-Роза тұрғындарының еркіне қарсы, қала Антиполоға қосылды, бұл екі қала арасында арандатуға әкелді. Көптеген тұрғындар Моронгтың билігінде болуды қалаған. Тұрақсыз жағдай Мессра сияқты белсенді басшыларды – Сан-Эстебан, Санто-Доминго, Пио Пирикикит Сантос, Раймундо Франсиско, Мариано Село Франсиско, Диего П. Круз, Сантьяго П. Круз, Сабино де Рамос, Платон Гонсалес, Бригидо Капли Круз, Лоренцо Капли Круз, Сатурнино Франсиско және Франсиско Нативидадты тәуелсіздік үшін күресуге жетеледі. 1877 жылы испандық заңгер Дон Мариано Родригес Канделярия халыққа испан генерал-губернаторына жеке меншік құқығын беру үшін шағымдануға көмектесті. Шағымға ерекше назар аударылып, Санта-Роза тәуелсіз қала болып жарияланды. 1900 жылы халық испандық заңгердің анасы Дона Тереза Канделярияның құрметіне Санта-Роза атауын "Тереза" деп өзгертуге келісті. 1903 жылы көтеріліс басталғанда Тереза қайтадан Антиполо муниципалитетіне қосылды. 1917 жылы қаланың белгілі азаматтары Ризаль губернаторы Эулохио Родригестің көмегімен тәуелсіздікке қайта қол жеткізуге тырысты. Бірақ, саяси себептерге байланысты бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Сенатор Рафаэль Пальманың көмегімен Терезаның тәуелсіздігі генерал-губернатор Чарльз Е. Йетермен 1919 жылдың 1 қаңтарында №57 жарлық арқылы (1918 жылдың 16 желтоқсанында қол қойылған) бекітілді. Роберто де Хесус алғашқы "Муниципалды президент" (қазіргі кездегі мэр) болып тағайындалды. Қала ретінде Тереза сол кезде үш бариодан – Май Иба, Пантай және Сан-Рокеден тұрды. Тәуелсіздік алғаннан кейін үш жыл өткен соң, 1921 жылдың 8 қарашасында қалаға "Президенция" деп аталған муниципалдық ғимарат салынды. Паулино де ла Роза Ризаль штатының екінші муниципалды президенті болды. Оның кезінде Далигте орналасқан бастауыш мектеп ашылды. Оның суреті Тереза, Ризаль қаласындағы муниципалдық ғимараттың бас кіреберісінде мақтан тұтады.
Экономика
Бұрын Терезада негізгі күнкөріс көзі – ауыл шаруашылығы болған. Бірақ Республика цемент зауытының (бұрынғы FR цемент зауыты), Тереза мәрмәр корпорациясының және ABC химия зауытының ашылуымен қатар, қауымдастықтың мүшелері бірте-бірте өнеркәсіп саласына көшті. Сонымен қатар, 90-шы жылдардағы жылжымайтын мүліктерге жасалған серпіліс Терезада халық санының өсуіне әкелді. Осының нәтижесінде Карисса үйлерінің Шығыс 1 (Бағумбайандағы CHE 1) және 2 (Сан-Габриэль және Далигтегі CHE 2) тұрғын алаптары, сондай-ақ Бағумбайан ауылының жотасында орналасқан Ла Хасиенда, Ла Монтанья және Палаццо иеліктері салынды. Жылдық кіріс – өндіріс (цемент, мәрмәр, әктас кеніштері), агроөнеркәсіп (шошқа және құс шаруашылықтары) және экономикалық кәсіпорындардың (жанармай базары, мал сою орны, Сукол бұлағы демалыс орны, MRF) қызметінен P 85,548,638.56 құрайды.
Инфрақұрылым
Негізгі инфрақұрылымға 2 аурухана, 10 емхана және 1 қоғамдық базар кіреді. Электр қуатын «Манила электр компаниясы» қамтамасыз етеді. Сумен жабдықтау Тереза қалалық су тасқарылы (TERWD) және «Бухай На Тубиг» көп мақсатты кооперативі арқылы жүзеге асырылады. Білім беру мекемелеріне 1 университет және колледж, 8 орта мектеп және 12 бастауыш мектеп кіреді.