Кіріспе

Шотландияның Глазго қаласындағы өнер жинағы.

Баррелл коллекциясы – Глазгодағы мұражай. Онда сэр Уильям Беррелл мен леди Констанс Берреллдің өнер жинағы сақталған. Мұражай 1983 жылы ашылып, 2022 жылдың 29 наурызында ауқымды қайта жаңартудан кейін қайта ашылды. 2023 жылдың шілдесінде «Жылдың өнер қоры мұражайы» аталымын жеңіп алды. Бұл екі рет толық жеңіске жеткен жалғыз ұлттық емес мұражай.

Тарих

Эклектикалық коллекцияны көп жылдар бойы Гласгоудың бай кеме тасымалдау магнаты және өнер коллекционері сэр Уильям Бэррелл мен оның әйелі Констанс, леди Бэррелл сатып алды, содан кейін оны 1944 жылы Гласгоу қалалық корпорациясына сыйға берді. Өзінің коллекционерлік карьерасы бойында Бэррелл өзінің коллекциясындағы көптеген туындыларын арнайы көрмелерге және музейлерде көрсетуге ұсынды. Шамамен 1930 жылы ол бүкіл коллекциясын жұртқа таратуға шешім қабылдады. Содан кейін Бэррелл қалған 6000 затқа орын табу процесін бастады. Ол бастапқыда оны өнер әлемінің орталығы деп санайтын Лондонға жібергісі келді. Ол Вестминстер үкіметіне өз коллекциясын Уоллес коллекциясы сияқты жеке мемлекеттік институт ретінде қалдыру туралы ұсыныс жасады. Үкімет бұл ұсынысты қабылдағанымен, соғыс кезіндегі маңызды міндеттері көбірек болды. Бэррелл кейін Лондон округтік кеңесіне де ұқсас ұсыныспен жүгінді. Келіссөздер белсенді кезеңге жетті, бірақ ақырында коллекцияны сақтау құны тым жоғары болып шықты және ұсыныс қабылданбады.

2016-2022 жылдар аралығындағы жөндеу

2016 жылы мұражай жаңарту жұмыстары үшін жабылды. 68,25 миллион фунт стерлинг көлеміндегі жоба ғимаратты күрделі жөндеуден өткізуді, оны экологиялық тұрақты етуді және көрме залдарының ауданын кеңейтуді мақсат етті. 2022 жылдың 29 наурызында мұражай жұртшылыққа қайта ашылды.

Готика өнері

Мұражайда орта ғасырлық кезеңге қатысты діни өнердің жинағы бар. Оған ағаш және тас мүсіндері, ағаштан жасалған шіркеу мүліктері және сәулеттік фрагменттер кіреді. Осы заттардың бірі – ғибадатханалық пикс.

Таспалар

Жинақта 200-ден астам тоқыма мен кілемдер бар.

Боялған шыны

Мұражайда бүкіл Еуропадан әкелінген 700-ден астам боялған шыны панельдері сақталған, олардың ішінде готика, Ренессанс және Роман стилінің көптеген мысалдары бар. Көптеген шыны панельдерде геральдикалық өрнектер кездеседі. 2013 жылы Германияның Боппард-ам-Райн қаласындағы Кармелит шіркеуінен алынған мұражайдың боялған шыны жинағын сақтау және зерттеу жобасы қолға алынды. Бүррелл коллекциясына жататын Боппард терезелерінен құралған 34 панельдің жалпы ауданы 14 шаршы метрді құрайды.

Француз өнері

Жинаққа реализмнен импрессионизмге дейінгі француз өнерінің алуан түрлері кірген, оның ішінде Бонвин, Буден, Коро, Курбе, Добиньи, Домие, Дега, Фантен-Латур, Мане және Милледің туындылары бар. Бэррелл Деганың өнерін ерекше бағалап, оның 20-дан астам жұмысын жинаған.

Нацистер тонаған өнер үшін талап ету

1930 және 1940 жылдары нацистер еврей коллекционерлеріне тиесілі өнер туындыларын күштеп аукционға сату арқылы көптеген туындылар нарыққа шықты. Беррелл осы кезеңде бірнеше дилерден туындылар сатып алған. Ол кезде ол мұны білмегенімен, кейінгі зерттеулер көрсеткендей, көптеген туындылар күштеп сатудан алынған. 2000 жылы Ұлыбритания үкіметінің Шөберектілік жөніндегі кеңес комиссиясы құрылғаннан кейін, Глазго мұражайлары 1933 және 1945 жылдар аралығында тарихы белгісіз Бүррелл коллекциясынан туындыларды ресми шөберектілік сайтында тізімдеді. Бұл комиссияның екі жағдайды сәтті шешуіне мүмкіндік берді:

Мюнхендегі еврей галереясының акцияларын сатудан алынған Шарденнің натюрморты. Комиссия 2004 жылы картинаның күштеп сату нәтижесінде алынғанын және оны заңды иелеріне қайтару керектігін келісті. Мұрагерлер Глазго қалалық кеңесінен 10 000 фунт стерлингтік біржолғы төлемді қабылдады, ал картина коллекцияда қалды. Гамбургтен келген еврей өнер коллекционері Эмма Раннетт Будждің коллекциясынан алынған 16 ғасырдың басындағы швейцариялық гобелен, «Қонаққа бару». Комиссия 2014 жылы Берреллдің сатып алуының күштеп сатудың нәтижесі болғанын анықтады. Глазго қалалық кеңесі Будж мұрасына гобеленнің қазіргі нарықтық құнына сай біржолғы төлем жасауға келісті. Осы төлемді ескере отырып, Будж мұрасы гобеленге қатысты барлық талаптарынан бас тарды, және ол коллекцияда қалды.

Көлік байланыстары

Бүррелл жинағына ең жақын теміржол станциясы – Полоксаус-Уэст (шамамен 10 минуттық жаяу қашықтықта), Гласгоу-Централға пойыздар әдетте сағатына төрт рет (жексенбі күндері сағатына үш рет) қатынайды. Шотландияның Ұлттық қоры басқаратын Полок Хаусы да Полок Кантри Паркінде орналасқан. Бүррелл жинағынан Полок Хаусына дейін парктегі маңызды нүктелерді байланыстыратын тегін шаттл автобусы да бар. Аялдамалардың бірі парк ішінде, Полоксаус Роудқа жақын жерде орналасқан және парк бойымен айналып жүреді.