Кіріспе

Британдық комедия (BBC Radio 4, 1980–87) Radio Active – 1980-жылдары BBC Radio 4 радиосында таратылған радио комедиялық бағдарлама. Сериал 1979 жылы Эдинбург фестивалінің «Фриндж» бағдарламасында «Оксфорд ревюі» ұсынған қойылымнан өркендеді және Ангус Дейтон, Джеффри Перкинс, Майкл Фентон Стивенс, Хелен Аткинсон Вуд және Филип Поуп актерлары ойнады. Алғашқы эпизод 1980 жылы эфирге шықты және жеті маусымға созылды.

Бағдарламаның форматы

Шоу ойдан шығарылған радиостанцияға («Британияның алғашқы ұлттық жергілікті радиостанциясы» деп сипатталады) және ол таратуға мүмкін бағдарламаларға негізделген. Бастапқыда радиостанция тұжырымы, байланыссыз скетчтер мен әндер үшін ләззаттық ая ретінде ғана қолданылды, бірақ шоу дамыған сайын, эпизодтар тақырыптық тұрғыдан біртіндеп нақтыланды, әрқайсысы әртүрлі хабар тарату жанрын, кейде тіпті «Round Your Parts» («Down Your Way» пародиасы), «Out of Your Depth» («In at the Deep End»), «Gigantaquiz» («Ultra Quiz»), «The Radio Radio Programme» («The Radio Programme») және «Stop That Crime UK» («Crimewatch») сияқты нақты бағдарламаларды пародиалады. Бағдарламалар көбінесе «заманауи медиа» тұрақты кейіпкерлерін шетелдіктер мен «элиталық топтар» сияқты генералдар мен саясаткерлердің ескі стереотиптеріне қарсы қояды, бірақ шоу қазіргі саяси пікірлердің «альтернативті комедия» трендіне сирек ауысады. Дегенмен, соңғы серияның кейбір эпизодтары нақты өмірдегі оқиғаларға сілтеме жасайды: «Probe Round the Back» Кембридж бестігіне арналған тергеу журналистикасының пародиасы болып табылады және «Spycatcher» мен «Zircon» ісіне сілтемелер қамтиды, ал «Гриппке арналған бағдарлама» сол кездегі АИТС/Құреспай туралы қоғамдық хабарлау кампаниясын сатиралайды.

Жазушылар

Ангус Дейттон мен Джеффри Перкинс материалдың көп бөлігін жазды. Бірінші серияның авторы ретінде Дейттон, Перкинс және Ричард Кертис көрсетілді, себебі ол Дейттон мен Кертистің бастапқы сахналық қойылым үшін жазған эскиздеріне негізделген. Джон Кантер, Теренс Дакомбе, Майкл Фентон Стивенс, Джек (кейін Джон) Дохерти, Морей Хантер және кейінгі серияларда Джереми Паскалл (Дийттон мен Перкинс осы уақытта Capital Radio үшін «The Uncyclopedia of Rock» жазған) сияқты авторлар да маңызды үлес қосты. Музыкалық бөлімін Филип Поуп жасады. Сериалдың түсірілімінде төрт продюсер жұмыс істеді (Джимми Малвилл, Джейми Рикс, Пол Мейхью Арчер және Дэвид Тайлер).

Тақырыптық күй

Сериалдың тақырып әні – The Client тобының 1979 жылы RCA лейблынан шыққан "Out To Lunch" синглы (PB5214), бұл ән алғашқыда NatWest банкінің жарнамасында қолданылған. The Client тобы Ронни Бонд пен Том Паркерден тұрған.

Қайталанатын элементтер

Шоу Оксфорд университетінің студенттік драмалық қоғамдастығында, әсіресе Филип Поуптың музыкалық пародияларында пайда болды, олар Radio Active-те үнемі көрсетіліп тұрды. Олардың ең танымал мысалы – Bee Gees пародиясы The Hee Bee Gee Bees, олардың "Meaningless Songs (In Very High Voices)" әні 1980 жылы шамалы ғана танымал болды. Поуп сонымен қатар станцияның телефон нөмірін ұсынатын, әзіл-қалжыңмен аяқталатын және жарнамаларды таныстыратын ұзақ, заманауи джинглдердің авторы болды. Әр апталық шоуда өзіне тән джинглдер болды, бастапқыда олар нақты радиостанцияларда қолданылатын стандартты джинглдерге ұқсаса, кейіннен жеке музыкалық пастиштерге айналды. "Жарнамалар" қазіргі телеарна жарнамаларының пародийлерін және тұрақты анекдоттарды қамтиды, соның ішінде үй шаруасындағы Мэри (Fenton Stevens жоғары дауыспен ойнайды) мен Джун (Atkinson Wood) арасындағы әңгімелер; "Адал Рон – қалғандары алаяқтар" (Стивенс) ұсынатын күмәнді заңдылықтағы тауарлар мен қызметтер; және "көз жартылай ашық" жолмен насихаттайтын қоғамдық хабарламалар ("Балаға қайнаған су шашпаңыз"). Майк Флекс өзгеріп отыратын ережелері мен форматы бар "Мастер викторинасын" жүргізеді, бірақ жүлде әрқашан бірдей: Луара аңғарындағы шато, бірақ ол апта сайын таңқаларлық түрде ешкімге бұйрымайды. Радиоактивті драмалық репертуар компаниясы көбінесе сценарийді қате оқып, дыбыс эффектілерін дұрыс қоймайтын қойылымдар көрсетеді ("Ол шынымен жүз он бірге толып тұр. (Үзіліс). Ол қатты ауырып қалды."). Әр бағдарлама Радио 4 хабаршысына комедиялық түрде тапсырылады және осымен аяқталады.

Беріліс

Бастапқы хабарлар 1980-1988 жылдар аралығында BBC Radio 4 арнасында таратылды (төмендегі кестеде көрсетілгендей). Сол команданың бір арнайы бағдарламасы ("The Hee Bee Gee Bees Story") BBC Radio 2 арнасында көрсетілді; ерекшелігі, бұл басылым диск-жокей Пол Бернетт айтқан қарапайым мақал-мәтелге негіделген құраушылық ретінде ұсынылды. Сериалдың эпизодтары 2002 жылдың соңында Radio 4 арнасында қайталанды, ал 2003, 2004 жылдың соңы, 2005 жылдың басы, 2006 жылдың ортасы және 2007 жылдары BBC 7 классикалық комедия радиостанциясында қайта жаңғыртылды. 15 жыл ішіндегі алғашқы жаңа эпизод – "Radio Active" 2002 жылдың желтоқсанында BBC Radio 4 арнасында эфирге шықты. 7-серияның үшінші эпизоды ("The God Alone Knows Show") алғашқы көрсетілімінде көптеген шағымдарға себеп болды, сондықтан апта ортасындағы қайталануы мен барлық келесі эфирлерде өңделді. Атап айтқанда, эпизодтың басындағы шіркеу қызметінде, қауымның ешкімі Иеміздің дұғасын дұрыс оқи алмады, оның орнына алдыңғы қатардағы екі қызға Sony Walkman-дарын өшіруді сұрады. Жаңа Киелі кітап аудармасы ("Намысты Рон") да көп өңделді; жаңа Он қағиданың екеуі, бастапқыда жыныстық мазмұнды болғандықтан, алынып тасталды ("Beastie Boys-ты тыңдама" және "Арсеналға қолдау көрсетпе" деген ескертулермен алмастырылды). Рон Мария Магдалинаның суреті ретінде көрсетуге тырысқан мұқабаның сипаттамасы (бірақ шындығында ол әйгілі теннисші қыздың плакатының көшірмесі немесе қайта жасалған нұсқасы) толығымен жойылды. Жоғалған уақытты өтеу үшін, бұрынғы мақала бірнеше жолмен ұзартылды.

Теледидарлық бейімдеу

Шоу KYTV телеарнасына көшірілді, ол 1989 және 1993 жылдар аралығында 19 эпизод (пилоттық бағдарлама, үш серия және бір "Керекті балалар" арнайы шығарылымы) өндірді. Телешоудың сценарийін жазу, продюсерлік және орындаушылық жұмыстарын негізінен Radio Active радиосында жұмыс істеген команда атқарды. Радио сериалда алғаш естілген Radio Active сценарийлерінің және/немесе сюжеттік элементтерінің кейбіреулері телешоу үшін қайта пайдаланылды, бірақ оқиғаның орталық орны жергілікті радиостанциядан спутниктік теледидар хабар таратушысына ауысты, сондай-ақ теледидарлық конвенцияларды пародизациялайтын бірнеше жаңа мүмкіндіктер мен сценарийлер қосылды. Пародиялық жарнамалар эфирде жалғасты, сонымен қатар сол кезде телеарналардың айрықша ерекшелігі болған өзін-өзі жарнамалау және брендтеу пародиялары да көрсетілді. Radio Active радиосынан KYTV телеарнасына көп өзгеріссіз көшкен бірнеше маңызды кейіпкерлердің ішінде Майк Ченнел, Майк Флекс, Анна Даптор және Мартин Браун болды, олар KYTV бағдарламаларын ұсынушылардың негізгі құрамын құрады; Анна Рабис және Ұлы Пастор Райт да көшірілді. Филип Поуп KYTV-де станцияның аты аталмаған жаңғыртушысы рөлінде болды, бірақ радио сериалдағыдай, ол (және басқа да тұрақты актерлер) бірнеше рөлде пайда болды. Станция иесінің рөлін Дейтон тағы да ойнады, бірақ кейіпкердің аты Сэр Норман Тонсилден Сэр Кеннет Йеллоухаммерге өзгертілді, бұл шоудың Sky TV телеарнасына жасаған ишараларының бірі болды.

Сахналық қайта жаңғыру

2014 жылы Ангус Дейттон Radio 4 телеарнасының The Frequency of Laughter бағдарламасында Radio Active туралы сөйледі. Шоу қайта жаңғыртылатын болса қалай болады деген сұраққа ол Джеффри Перкинс (2008 жылы қайтыс болды) болмаған жағдайда бұл "қиын" болар дейді, бірақ "ешқашан ешқашан демеуге болмайды" деді. 2015 жылы Эдинбург фестивалінің Fringe-інде Нил Пирсонның "The Missing Hancocks" қойылымын көргеннен кейін, Дейттон Radio Active-ті осы сияқты қайта жаңғыртуға болатынын ойлады, сахналық қойылымды радио жазбасының имитациясы ретінде көрсетуге болады деді. Содан кейін, 2016 жылдың тамызында Fringe-дегі өнер көрсетуде, Radio Active-тің түпкілікті актерлері "Дэвид Чиззленут" және "Сен байқадың ба?" атты екі радио сценарийін пайдаланды. "Дэвид Чиззленут" бөлігі Fringe-де жазылып, содан кейін Radio 4 арнасында жеке бағдарлама ретінде көрсетілді. Radio Active командасы 2019 жылы Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапарда осы екі эпизодты орындады, сонымен қатар қосымша материалдар да қосылды.