Кіріспе

Американдық саясаткер Клиффорд Робертсон Аллен (6 қаңтар 1912 жыл - 18 маусым 1978 жыл) – американдық адвокат және демократ саясаткер, 1949 жылдан 1951 жылға дейін және 1955 жылдан 1959 жылға дейін Теннесси штатының Сенатының мүшесі болды. 1975 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланды және өмірінің соңына дейін онда қызмет етті.

Ерте өмір және мансап

Аллен Флорида штатының Джексонвилл қаласында дүниеге келді және Вашингтондағы Friends орта мектебін (қазір Sidwell Friends) бітірді. 1931 жылы Теннесси штатының Либан қаласында Камберленд құқық мектебін бітірді және сол жылы Теннесси штатының адвокатурасына қабылданды. 1948 жылы Теннесси штатының сенатына алғашқы мерзімге сайланды. 1950 жылы ол алғаш рет Теннесси губернаторы лауазымына Демократиялық партиясының ішкі сайлауында қолданыстағы губернатор Гордон Браунингке қарсы түсті және өте тартысты сайлауда жеңілді. Алленнің басты мәселесі – штат барлық мектеп оқушыларына тегін оқулықтар беруді бастауы керек еді. 1952 жылы қайта сайлауға түскенде үшінші орын алды (Фрэнк Г. Клемент жеңіске жетті, ал Браунинг екінші орынды иеленді). Кейбір адамдар Алленді Клемент сияқты негізінен ауылдық жерлерді қолдайтындарға қарсы қалалық және прогрессивті күштердің өкілі деп қарады. Ол сондай-ақ Мемфис әкімі Крамптың бейбітсіз қарсыласы болды және Крамптың саяси машинасына үнемі қарсы тұрды. Аллен мен Клемент арасындағы бәсекелестік соншалықты күшті болды, бірде денсаулық сақтау инспекторлары Алленге тиесілі Нашвиллдің орталықтағы мейрамханасын жапты, бірақ ол сот шешімімен оны қайта ашуға рұқсат алды. Нашвилл тұрғындары бұл әрекетті саяси ықпалмен жасалған деп бағалады, және мейрамхана ұзын кезекте қайта ашылды. Аллен 1954 жылы қайтадан штаттық сенатқа сайланды, онда ол мұғалімдер мен мемлекеттік мектептердің жақтаушысы болды. Аллен «Браун против Білім беру кеңесі» ісі бойынша шешімді күшіне енгізуге шақырды. 1958 жылы ол губернаторлыққа үміткерлігін қайтадан қойды, бірақ Демократиялық партияның ішкі сайлауында Клементтің әріптесі, оның сайлау кампаниясын басқарған және Кабинет мүшесі болған Бьюфорд Эллингтоннан жеңілді. Теннессиде демократтардың батыс екі бөлігінде және республикашылдардың Шығыс Теннессиде билікке ие болған, бір партиялық жүйе кезеңінде партиялар ішіндегі ұйымдасқан топтар көбінесе партиялардың дәстүрлі рөлін атқарды, бірлесіп үміткерлер тізімін ұсынады, жарнамада ресурстарын біріктірді және жалпы алғанда, біртұтас күш ретінде сайлауға түсті. 1957 жылдың қаңтар айында Теннесси штатының сенаты бұрын Алленнің орнында отырған Ричард Фултонды қабылдаудан бас тартты. Фултон өзінің танымал ағасы Лайлдың орнына үміткер болды, ол Алленнің орнын басу үшін жарысқа қатысқаннан кейін көп ұзамай қатерлі ісіктен қайтыс болды, бірақ заңнамалық сессия басталғанға дейін конституциялық талап бойынша 30 жасқа толуына бірнеше апта қалған еді. Аллен осы орынға қайта тағайындалды.

Мүлікті бағалаушы

1960 жылы Аллен Теннесси штатының Дэвидсон округіне мүлік бағалаушысы болып сайланды. Бұл лауазым (әлі де) көбінесе көзге түспейтін әкімшілік сот кеңсесі ретінде қарастырылады, және мүлік бағасының өсуіне қатысты шағымдар түскен кезде ғана жұртшылық назарына ілігеді. Дегенмен, Аллен оны келесі 15 жылға өз саяси базасы етіп пайдаланды. 1962 жылы Нэшвилл сайлаушылары бұрынғы Нэшвилл қалалық және Дэвидсон округінің көптеген функцияларын біріктіріп, метрополитендік үкімет құруға келісті. Мүлік бағалаушы лауазымы (көбінесе «салық бағалаушы» деп аталады) біріктірілген үкіметте сақталғанмен, Аллен біріктірілген қала-округ әкіміне үміткер болуға шешім қабылдады. Аллен ұзақ жылдар бойы қарсыласы болған Беверли Брилиден кейін екінші орын алды, ол Дэвидсон округінің соңғы округ судьясы (бас атқарушы) болды. Жаңа Метрополитен жарғысы көпшілік дауыс жинамағандықтан екінші турды талап етті, және Брили екінші турда Алленді жеңді. Аллен өзін ұзақ жылдар бойы халықшыл, қарттардың, кедейлердің және «қарапайым халықтың» құқықтарын қорғаушы ретінде таныстырды. Ол кірісі төмен қарт үй иелерінің мүлкінің белгілі бір бөлігін мүлік салығынан босатуға жұмыс істеді. Алленнің Теннесси штатының саяси тарихында ең көп танылатын мәселесі – «3-сұрақ». Теннесси штатының Конституциясы 1870 жылдан 1952 жылға дейін өзгеріссіз сақталды, бұл әлемдегі осындай құжаттың ең ұзақ сақталу мерзімі болды. Бұл, ішінара, құжатта түзетулерді енгізу үшін белгіленген өте қиын процедураға байланысты болды. Рұқсат етілген әдістердің бірі заң шығарушы органды конституциялық конвенцияны шақыру туралы дауыс беруге мүмкіндік берді, бірақ конвенция шақыруда аталған конституцияның бөліктерімен ғана шектелетін болды. Бұл процедура алты жылда бір рет ғана қолданылуға рұқсат етілді. 1950 жылдардан бастап конвенциялар мүмкіндігінше жиі өткізіле бастады және мемлекеттің негізгі құжатына маңызды өзгерістер енгізді, мысалы, жоғарыда айтылғандай, қала-округтарды біріктіруге рұқсат беру және басқа да жаңартулар, мысалы, губернатор мен штат сенатының мерзімін екі жылдан төрт жылға дейін ұзарту, заң шығарушыларға шығыстардан өзге де жалақы төлеуге рұқсат беру және басқа да осыған ұқсас жаңғыртулар. Аллен 1971 жылғы конвенцияны өзінің басты мәселесіне сәйкес етіп қалыптастыруға кірісті. Теннессиде мүліктік салықтарды бағалау ставкалары ұзақ жылдар бойы округтен округке өзгеше болды, кейбір округтер мүлкінің толық құнына (мысалы, «1,27 доллар» сияқты, құнының жүз пайызы үшін доллар мен цент ретінде көрсетілген) салық салды, ал көптеген округтер оның пайызын қолданды, ол кең ауқымда өзгеретін (25% -дан 70% -ға дейін). Бұл жүйе қажетсіз жағдайларда шатастыратын және түсініксіз болды, және салық ставкаларының бір юрисдикциядан екіншісіне салыстыруын өте қиын етті (кейбіреулер оның болуының басты себебі осы екенін айтты). Аллен бұл қиын және түсініксіз мәселені конституциялық конвенция өткізуге қолдау жинау үшін түсіндіре білді. Ол «3-сұрақ» деп аталды, өйткені заң шығарушы орган сол конвенцияда талқылау үшін тағы төрт конституциялық бөлімді ұсынды, бірақ бұл басқа ұсыныстардың барлығы да дауысқа түспеді, конвенцияның ауқымын тек мүлік салығы мәселесімен шектеді. Алленге осындай оқиғалар арасындағы алты жылдық шектеудің болуы көмектесті. Штаттық табыс салығына қарсылар конвенция өткізіліп, мүлік салығы мәселесімен шектелсе, табыс салығын ұсынуға болатын тағы бір конвенция кем дегенде тағы алты жыл өткізілмейтінін білді. Конвенцияны шақыруға көмектескеннен кейін, Аллен оны өз идеяларына сәйкес қалыптастыруға кірісті, біріншіден, делегат ретінде сайлауда жеңіске жетіп, сонымен бірге мүлік бағалаушы ретінде қызметін жалғастырды. Аллен көп ұзамай конвенцияның жетекші тұлғасына айналды, және оның ұсынысы тұрғын үй және ауыл шаруашылығы мүлкіне бағалау құнының 25% -ын, коммерциялық мүлік үшін 40% -ын және коммуналдық қызметтерге одан да жоғары салық ставкаларына ие болды, бұл Алленнің жоспары болды, кейіннен Теннесси сайлаушылары мақұлдады және 2012 жылдан бастап заң күшінде сақталып келеді, бірақ АҚШ Сенаты сенатор Говард Бейкердің ұсынысымен коммуналдық қызметтерге салынатын жоғары салық ставкаларына қатысты шешімді жоққа шығарды. Бұл жеңіс Алленнің жыл басындағы әкім сайлауындағы жеңілісін ұмытылуына көмектесті. Бұл жарыста Аллен төртінші орынға ие болғанына таң қалды, екінші турға қатысу мүмкіндігінен алыс болды (оны тағы да Брили, мектептегі бөліске қарсы шыққан бұрынғы кинопроекционист Кейси Дженкинс жеңді). Бұл сайлауда Аллен сияқты прогрессивтер автобусқа қатысты шешімге байланысты зардап шекті, ол сайлаудан бір ай бұрын жарияланды және интеграцияға қарсы үміткерлер үшін, мысалы Дженкинстің үлкен қолдауын қамтамасыз етті.

Конгресс мүшесі

1975 жылы Ричард Фултон Брилидің орнына мэр болып сайланып, конгрессмендік қызметтен кеткен кезде, Аллен көптеген үміткерлер бар демократтардың ішкі сайлауына қатысып, жеңіске жетті. Ол, ағымдағы округ прокуроры Томас Шрайвер, заң шығарушы Майк Мерфи және адвокат (кейіннен федералдық алтыншы округ судьясы) Гилберт Мерритті жеңді. Бұл жеңіске оның басқа үміткерлерге қарағанда танымал болуы және жергілікті электр және газ компанияларының қызметтері үшін артық төлемдерге қарсы халыққа ұнаған популисттік шабуылы себеп болды. Республикалықтар бұл округті қайта құрудан бері жеңіп ала алмағандықтан, олар бұл округ үшін күшті күш салудан бас тартқандықтан, оның арнайы сайлаудағы жеңісі күтпеген нәрсе болған жоқ. Ол 1975 жылдың 25 қарашасында қызметке кірді. Конгреске келгеннен кейін Аллен жаңадан сайланған заң шығарушы үшін жоғары беделге ие болуға тырысты, бұл кейбіреулерін таң қалдырды, ал басқаларын ашуландырды. Оның басты мәселесі – Теннесси аймағындағы электр энергиясының бағасы, оның негізгі мақсаты амбициялық ядролық энергетика бағдарламасын қаржыландыру болды. Аллен TVA-ның «өмірлік тарифтерді» қабылдауын қалады, бұл төмен кірісті, аз тұтынушыларға арналған төмен, субсидияланған тариф, олар негізінен коммуналдық қызметтің ірі клиенттері есебінен субсидияланатын болар еді. TVA басшылығы Алленнің ұсынысына қарсы шығып, ол 1959 жылғы TVA-ның өзін-өзі қаржыландыру туралы заңының талаптарын бұзатынын, ол агенттіктің барлық электр операцияларының өзін-өзі қаржыландыруын және субсидияланбауын талап ететінін, сондай-ақ жаңа ірі клиенттерді осындай схемаға жатпайтын көршілес аймақтарға қарағанда оның қызмет аймағына көшуден қайтаратынын мәлімдеді. Алайда, бұл идея Нэшвилл аймағының көп бөлігімен жақсы қабылданды. Аллен 1976 жылдың қараша айында толық мерзімге сайланды. Бірақ көптеген адамдар Алленді бұрынғы дәуірдің қалдығы деп есептеді, ол оңтүстік елдерінің заңгерлерінің дәстүрінде барлық мәселелерді ұзақ талқылауға бейім болды. Вашингтондағы кейбір орталарда оған «Теннессидің сөйлейтін аты» деген лақап ат қойылды, оның сөзшеңдігін көрсету үшін (бұл атақ бұрын Мемфистің бұрынғы конгрессмені Дэн Куикендаллға тиесілі болған). Басқа саясаткерлер Алленнің 1978 жылы осал болуы мүмкін деп ойлады, сондықтан бірнеше адам 1978 жылғы демократтардың ішкі сайлауында оған қарсы түсу үшін тіркелді. Бірақ, ішкі сайлаудан бас тарту мерзімі біткенге бірнеше күн қалғанда, Аллен ауыр жүрек соғысына ұшырады. Оның қарсыластарының барлығы дерлік жарыстан шығып кетті, өйткені олар «құлаған адамды тепкілеудің» салдарынан қорқып қалды. 11 маусымда, бас тарту мерзімі өткеннен кейін, Аллен қайтыс болды. Бірнеше күн бұрын жарыстан бас тартпаған жалғыз үміткер, штат сенаторы Билл Бонер, демократтардың ішкі сайлау бюллетенінде жалғыз болып көрінді. Оның бұрынғы қарсыластарының бірі, Эллиот Озмент, жазу арқылы науқан жүргізуге тырысты, бірақ бұл мүлдем сәтсіз аяқталды, ал Бонер номинацияны жеңіп алды, және іс жүзінде қарашада сайланды. Аллен 1978 жылдың 18 маусымында 66 жасында Нэшвиллдегі Сент-Томас ауруханасында жүрек соғысынан қайтыс болды.