Тарих

Он мыңдаған жылдар бойы абориген тайпалары Ооднадатта орналасқан жерді сауда жолындағы сенімді су көзі ретінде пайдаланды; Ооднадаттаның өзінде ешқандай елді мекен болған жоқ. Джон Макдуол Стюарт 1859 жылы осы аймақты зерттеді. Оның жолы 1872 жылы құрылысы аяқталған Жер үсті телеграф желісінің шешушілері үшін негізгі бағыт болды. Алфред Джайлс Ооднадаттаға жақын, Сары су тобы немесе Бұрыштық бағана деп аталған, кейін Хукидің су тобы және Пик деп белгілі болған жерді атап өтті.

Телеграфтар, түйелер және теміржолдар

Бұрыштық полюс – Ооднадаттаға жақын жерде телеграф желісінің бағыты солтүстікке қарай өзгерген нүкте. Ол "Пейк" немесе "Фрилинг Спрингс" деп те аталатын Пейк мал шаруашылығы орнының жанында орналасқан. Альфред Джайлс 1870 жылдары "Пейк" қаласында саяхатшы Эрнест Джайлзбен (туыс емес) болған жалғыз кездесуін еске алады. Ооднадатта мен Марриде көптеген түйешілер қоныстанды, олардың кейбіреулері отбасымен келді, ал кейбіреулері, көбінесе абориген әйелдеріне үйленді. 1880 жылдары Бұрыштық полюс Ұлы Солтүстік темір жолын ұзартудың жоспарланған соңғы станциясы ретінде белгіленді. Темір жол салынғаннан кейін, мұнда қала құрылып, 1890 жылдың қазан айында үкіметтік қалашық деп жарияланып, Ооднадатта деп аталды. 1889 жылы Бұрыштық полюс Батыс Австралиядағы Роубк шығанағынан басталатын жер берілімімен салынған темір жолдың оңтүстік-шығыс соңғы станциясы ретінде де ұсынылды. Бұл темір жол Лондон синдикатымен ұсынылған және шамамен 1600 шақырым (1000 миль) ұзындықта, 1600 мм кеңдігімен салынбақ болған. Алайда, ол ешқашан салынбады. Қала 1929 жылы темір жол Алис-Спрингске дейін созылғанға дейін Ұлы Солтүстік темір жолының соңғы станциясы болып қала берді, содан кейін темір жолдың атауы Орталық Австралия темір жолы деп өзгертілді. Темір жол тар рельстермен (1067 мм) салынды, және пойыз қозғалысы жиі су шаюлар мен рельс төсегінің басқа да зақымдануынан тоқтатылып, баяу және сенімсіз қызмет көрсетуге әкелді. Ооднадатта арқылы өтетін темір жол жабылып, батысқа қарай жаңа стандартты рельс салынып, Ооднадаттаны айналып өтіп, 1980 жылдың қазан айында пайдалануға берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Ооднадаттаның ең қарбалас кезеңі Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары болды, сол кезде Австралия армиясы мен Австралия Корольдік әуе күштері Дарвинге жол тартқан әскер пойыздары мен ұшақтарды қамтамасыз ету үшін жергілікті құрылыстарды орнатты.

21 ғасыр

Ооднадатта жолындағы туристік ағын мен кен өнеркәсібі ауылдың тіршілігін қамтамасыз етеді. Аборигендер мектебі ең ірі жұмыс беруші болып табылады. 2023 жылы қалаға кері осмостық әдіспен суды тұщыландыратын қондырғы орнатылды, соның арқасында тұрғындар алғаш рет тазартылған ішу суына қол жеткізді. Бұрын қаланың ауыз суы Ұлы Артезиан алабынан алынған тазартылмаған жер асты суларынан тұрды, ал штат үкіметі 1980 жылдары тұрғындарды осы суды ішуден сақтандырды, себебі ол сирек кездесетін, өмірге қауіпті ми инфекциясы – біріншілік амебалық менингоэнцефалитке шағу қаупін тудыратын.

Кіру, құрылғылар, көрікті жерлер

Ооднадаттаға Кубер-Педиден немесе Марриден Марлаға дейінгі толыққанды емес Ооднадатта тас жолымен, немесе солтүстіктен Финке/Апутула, NT арқылы ("Ескі Ган мұра жолы") баруға болады. "Пинк Роудхаус" (ашық қызғылт түске боялғандықтан осылай аталады) жанармай, жалпы дүкен, тамақ, түрлі жатақтар және пошта қызметтерін ұсынады. 1890 жылдары салынған "Трансконтинентальдық" қонақ үйі мен тұрақ жайлары да сол жағында орналасқан. Ооднадаттаға Кубер-Педи – Ооднадатта бір күндік пошта маршруты аптасына екі рет қызмет көрсетеді. "ОКА" пошта машинасы сонымен қатар жүк пен жолаушыларды тасиды. Қаланың жанындағы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған әуежайдың ұшу-қону жолағы асфальтталған.

Тарихи ғимараттар

Тарихи Ооднадатта теміржол станциясы, қазір мұражай, Оңтүстік Австралияның мұра тізіліміне енгізілген.

Ооднадатта аборигендер мектебі

Ооднадатта аборигендік мектебі Кутая террасасында орналасқан және Оңтүстік Австралия үкіметі басқаратын, бастауыш сыныптан 12-ші сыныпқа дейін білім беретін мектеп. 2018 жылы мектепте барлығы 14 оқушы оқыды, олардың 86%-ы аборигендер, ал оқытушылар құрамы үш адамды құрады.

Климат

Ооднадатта ыстық шөлді климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелуі BWh) және Австралиядағы ең жоғары сенімді өлшенген максималды температура осы қалада тіркелген: 1960 жылдың 2 қаңтарында 50,7 °C (123,3 °F). Бұл рекорд 2022 жылдың 13 қаңтарына дейін бұрынғыдан асып түспеді, сол күні Батыс Австралиядағы Онслоу қаласында 50,7 °C (123,3 °F) температура өлшенді, осылайша Ооднадаттаның рекордымен теңесті. Бұл сондай-ақ Оңтүстік Австралияда тіркелген ең жоғары температура. 1889 жылы Клонкеррида одан да жоғары температура тіркелген; алайда, ол стандартты емес жағдайда өлшенгені және алғашқыда ойланғаннан әлдеқайда төмен болғаны кейіннен дәлелденді. Ооднадаттада қаланың "Ең құрғақ қала, ең құрғақ континенттегі ең құрғақ штат" екенін жариялайтын үлкен тақта орнатылған.

Басқару

Ооднадатта федералдық Грей округінде, Стюарт штатының сайлау округінде, Оңтүстік Австралияның мал шаруашылығымен айналысатын инкорпорацияланбаған аймағында және штаттың Солтүстік аймағында орналасқан.

Марстағы Ооднадатта

Ооднадатта деген атау Марс планетасындағы бір кратерге берілген.