Кіріспе

Wickes классы эсминец

Екінші USS Hamilton (DD–141) – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен, кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет ету үшін DMS 18 ретінде қайта жіктелген кеме.

Есімдес

Арчибальд Гамильтон 1790 жылы туған, ол Әскери-теңіз флоты хатшысы Пол Гамильтонның ұлы. 1809 жылдың 18 мамырында мичман болып тағайындалды және фрегат «Президентке» қажетті жаңа қуыс оқпен жұмыс істеуге жіберілді. 1811 жылдың 31 қаңтарында «Джон Адамс» кемесімен Еуропаға, Жерорта теңізіндегі американдық офицерлерге хат жеткізу үшін аттанды. АҚШ-қа оралғаннан кейін Гамильтон «АҚШ» фрегатына тағайындалды, онда 1812 жылдың 25 қазанында британдық фрегатты басып алу кезінде көрсеткен ерлігі үшін капитан Стивен Декатурдан мақтау алды. Декатур оны тұтқынға алынған британдық туларды Вашингтонға жеткізу үшін таңдады. 1812 жылдың 21 желтоқсанында әрекеттік лейтенант, ал 1813 жылдың 24 шілдесінде лейтенант болып тағайындалды. Гамильтон 1812 жылғы соғыс бойында қызмет етті, бірақ Гент шарты соғысты ресми түрде аяқтағаннан кейін көп ұзамай қаза тапты. Сол кездегі байланыс жүйесінің жайлаулығына байланысты, 1815 жылдың 15 қаңтарына дейін Нью-Йоркке бейбітшілік туралы хабар жетпеді. Осы күні капитан Декатур басқаратын «Президент» фрегаты, Гамильтон лейтенанттарының бірі ретінде, портты блокададан бұзып өтті. Келесі күні британдық әскери кемелері ұзақ және қанды шайқаста «Президентті» ұстап алды, сол шайқаста Гамильтон қаза тапты. Ол 1812 жылғы соғыста қаза тапқан соңғы АҚШ Әскери-теңіз флоты офицері болды.

Құрылыс және іске қосу

Гамильтон 1919 жылдың 15 қаңтарында Мэри аралындағы теңіз кемелерін жөндеуші шеберханада Арчибальд Гамильтонның шөбересі Долли Гамильтон Хокинстің қолдауымен суға түсірілді. Кеме 1919 жылдың 7 қарашасында қолданысқа берілді.

Қызмет тарихы

Сан-Диегода орналасқан «Гамильтон» 17-ші эсминецтер эскадрильясымен бірге Калифорния жағалауында жауынгерлік жаттығулар мен маневрлерге қатысты. 1920 жылдың ортасында ол Гавайиде торпедалық және түтін жабу операцияларында да болды. «Гамильтон» 1922 жылдың 20 шілдесінде Сан-Диегода қызметтен босатылғанға дейін Тынық мұхиты арқылы Гавайиға дейінгі жауынгерлік жаттығулар мен басқа да дайындық шараларын жалғастырды. «Гамильтон» 1930 жылдың 20 қаңтарында қайтадан қызметке кірісіп, сынақтан өткен соң 26 қарашада Норфолк портына жетті. Ол 1931 жыл бойына Шығыс жағалауында барлау күштерімен жұмыс істеді, содан кейін 1932 жылдың қаңтарында Сан-Диегоға оралды. Калифорния жағалауында бір жыл бойы ұшақтарды күзету және жауынгерлік жаттығулардан кейін «Гамильтон» қайтадан Шығыс жағалауына ауысып, 1933 жылдың 29 қаңтарында Норфолкке жетті. Ньюпорт, Род-Айленд штатында орналасқан ол жергілікті операциялар мен жаттығуларда барлау күштерімен қызмет етті. 1938 жылы Николас Минорский жасаған белсенді резервуарды тұрақтандыру жүйесі «Гамильтон» кемесінде сынақтан өтті, бірақ басқару тұрақтылығымен мәселелер туындады. 1939 жылдың соңында Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, «Гамильтон» активтендірілгендіктен, одан әрі дамыту тоқтатылды. «Гамильтон» өзінің класындағы басқа кемелермен бірге Гранд-Банк патруліне қосылды, ол американдық кемелерді өздерінің және бейтарап кемелерін қорғау үшін солтүстікке Исландия мен Гренландияға дейін жіберді. «Гамильтон» 1941 жылдың маусымында жылдам мина іздеуші кемеге айналғанға дейін осы міндетін атқаруын жалғастырды. 1941 жылдың 17 қазанында DMS 18 ретінде қайта жіктелген ол Шығыс жағалауында және Солтүстік Атлантикада патрульдік қызметін жалғастырды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың 7 желтоқсанында АҚШ соғысқа қатысқанда Гамильтонның қарқыны күрт үдеді. Соғыс кезеңіндегі міндеттері Гамильтонды Нью-Йорктан бастап, Панама каналы аймағына дейін, Германияның U- қайықтары қаптаған суларда жағалау конвойларын сүйемелдеуге алып барды. Кариб теңізі мен Кейп-Хатеррас жанындағы сулар U- қайықтары үшін өте қолайлы болды, және Гамильтон бірнеше рет су бетінде немесе дыбыстық контактілер арқылы анықталған U- қайықтарына шабуыл жасады. 1942 жылдың 9 маусымында Гамильтон Бермуданың солтүстігінде торпедалық шабуылға ұшыраған «Ганнет» кемесінен 39 адамды құтқарып алды. Соғыстың бағыты 1942 жылдың күзінде Гамильтонды жағалау конвой маршрутынан алып тастады, ол «Факел» операциясына – Одақтастардың Солтүстік Африкаға басып кіруіне қатысты. Гамильтон 24 қазан күні теңізші адмирал Х.К. Хьюиттің 34-ші жедел тобымен бірге Солтүстік Африкаға аттанды. Екі аптадан кейін ол Марокко жағалауында су астына қарсы қорғау және жағаға шабуыл жасаушы кемелерге оттық қолдау көрсетті. 8 қарашада Одақтастар Касабланка, Оран және Алжирге қонғанда Гамильтон жағалаудың бойымен миналарды тазалау және эскорттық міндеттерді атқарды. Гамильтон желтоқсан айына дейін Солтүстік Африка жағалауында миналарды тазалау және эскорттық міндеттерді атқарды, содан кейін 26 желтоқсанда Бруклин теңіз кеме жасаушылығына аттанды. Келесі жылы Гамильтон негізінен жағалау конвойларын сүйемелдеумен айналысты, Исландиядан Кариб теңізіне дейін неміс су асты кемелерінің қауіпті тобы арқылы өтетін сауда кемелерін бағыттап, қорғады. 1943 жылдың 3 желтоқсанында Норфолктан шыққан Гамильтон бес күннен кейін Панама каналын өтіп, 16 желтоқсанда Сан-Диегоға жетті. Сан-Диегодан ол Перл-Харборға жүзіп, қысқа жаттығудан кейін Маршалл аралдарындағы Кваджалейн атолына бағыт алды. 1944 жылдың 31 қаңтарында теңіз жаяу әскерлері жағаға шабуыл жасағанда, Гамильтон көліктерді тексеру және десанттық күштерге оттық қолдау көрсету үшін аймақта жүзіп жүрді. Бұл шабуыл сәтті аяқталғаннан кейін Гамильтон Адмиралтейство аралдарына шабуылға дайындалу үшін Ноумеяға (Жаңа Каледония) кетті. Ноумеяда Гамильтон «Хови», «Лонг» және «Палмер» атты үш эсминецке қосылып, жылдам мина тазалаушылар тобын құрды. Бұл кемелердің міндеті жаудың портына десанттан үш-бес күн бұрын кіріп, миналарды тазалап, десант күштері үшін қауіпсіз тікелей тұрақ жасау болды. Жаудың жағалаудағы артиллериялық батареяларын жойғанша жүргізілген бұл операциялардың шығыны жоғары болды. Бастапқы топтан соғыстан тек Гамильтон ғана аман қалды. Жаудың атысына ұшыраған Гамильтон және оның тобы 1944 жылдың 2 наурызында Адмиралтейство аралдарындағы Сидлер портына кіріп, операцияларды бастады. Шабуыл басталғаннан кейін, ол көліктерді тексеру және су астына қарсы патрульдеумен аймақта қалды. 22 сәуірдегі шабуыл алдындағы операциялардан кейін Гамильтон Соломон аралдарында миналарды тазалау жұмыстарын жүргізіп, Мариана кампаниясына дайындалды. 13 маусымда Сайпан портына кірген Гамильтон шабуылға жол ашты. Сайпанды жаулап алғаннан кейін Гуамға шабуыл жасалды. Сайпандағы жаудың ұйымдастырылған қарсыласы аяқталған күні Гамильтон 9 шілдеде Гуамдағы алдын ала бомбалау және тазалау жұмыстарына қатысу үшін Эниветоктан жүзіп кетті. Бұл жолы Гамильтонның портына кіруінен бұрын ұзақ уақыт отпен шабуылға ұшырады. 21 шілдедегі шабуылға үш күн қалғанда ол порты тазарта бастады. Көліктерді тексергеннен кейін Гамильтон Перл-Харборға жөндеу жұмыстарын жүргізуге аттанды. Гамильтонның мина тазалаудағы келесі кезеңі Пелелиу аралында болды. 1944 жылдың 12 қыркүйегінде Палау аралдарына келген Гамильтон өзінің құрамына қосылып, бірнеше миналанған арналар арқылы өтті. Коссол бұғазында қайта жаңартылған эсминецтер 116 минаны жарылдырды. Жапондықтар жаулаушы күшті қорғайды немесе қатты зақымдайды деп үміттенген үш кең ауқымды мина өрісін жойғаны үшін Гамильтон және басқа мина тазалаушылар Әскери-теңіз бөлімінің мақтау қағазына ие болді. Содан кейін, көліктерді сүйемелдегеннен кейін, ол филиппин аралдарына шабуылға дайындалу үшін конвойларды Палау аралдарына алып барды. Ол 10 қазанда Манустан шығып, 17 қыркүйекте Лейте шығанағына кірді. Әскер дивизияларының жағалауға шығуына үш күн қалғанда, Гамильтон Дириагат аралы мен Лук шығанағының айналасындағы арналарды десант жағалауларына жол ашу үшін тазартты. Басып кірудің әдеттегі қырқылысына қоса, флоттың барлық бөлігі дерлік үнемі әуе шабуылына ұшырады. Лейте шығанағындағы шайқаста Жапон императорлық теңіз күштері дерлік толығымен жойылды; жапондар үш линкор, төрт авиатасымалдаушы, алты ауыр және төрт жеңіл крейсер, сондай-ақ тоғыз эсминецті жоғалтты. Американдықтардың шығыны екі эскорттық авиатасымалдаушы, жеңіл авиатасымалдаушы және үш эсминец болды. Бұл шайқас жапондық теңіз күшінің маңызды қауіп ретінде аяқталуын білдірді. Флот Жапонияға соңғы шабуылдарға жол ашты. 31 қазанда Адмиралтейство аралдарындағы Мануске келген Гамильтон жөндеу жұмыстарын жүргізіп, қайтадан шайқасқа дайын болды. 23 желтоқсанда Лингаен шығанағына шабуылға дайындалу үшін аттанды. 6 қаңтарда 1945 жылы мина тазалаушылар арнадан өтіп келе жатқанда, камикадзелердің толқыны шабуыл жасады. Гамильтон камикадзе шабуылынан зардап көрмеді. 9 қаңтарда Лингаен шығанағына десант күштері түскеннен кейін Гамильтон 1 ақпанға дейін көліктерді сүйемелдеу және эскорттық міндеттерді атқарды, содан кейін Сайпанға аттанды. Сайпаннан, тәжірибелі кеме қайтадан шайқасқа жүзіп, бұл жолы Иво-Джима жағалауында пайда болды. Гамильтон 16 ақпанда басталған мина тазалау операциялары кезінде жарақат алғандарды тіркемеді, бірақ 18 ақпанда тікелей бомбадан зардап шеккен «Гамбл» кемесіне көмектесуге мәжбүр болды. Жаралған жаралы кемені көптеген өрттермен күресуге көмектесумен қатар, Гамильтон ауыр жарақат алған теңізшілерді алып, оларға көмек көрсетті. 19 ақпанда Иво-Джимаға десант жасаған теңіз жаяу әскерлерінен кейін Гамильтон 27 ақпанға дейін аралдың жанында патрульдеді. Төрт мұржалы кеме содан кейін 7 наурызда Иво-Джимаға конвойды сүйемелдеу үшін оралды. Үш күннен кейін Гамильтон шайқастан және Тынық мұхитындағы соғыстан шықты. Эниветокке жүзіп, 11 наурызда құлаған Boeing B-29 Superfortress ұшағынан 11 адамды құтқару үшін бағытын өзгертті. Гамильтон 1945 жылдың 25 наурызында Эниветок арқылы Перл-Харборға жетті және қысқа жаттығудан кейін континенттік АҚШқа қайта бағыт алды. 8 сәуірде «Алтын қақпа» мостының астынан өтіп, эсминец Тынық мұхитында 100 000 мильден астам жүзіп өтті. Жөндеу және жаңарту үшін ол Калифорниядағы Ричмондтағы құрғақ докқа кірді, бірақ 1945 жылдың 6 мамырында AG 111 (әртүрлі қосымша) ретінде қайта жіктеліп, құрғақ доктан шығарылды. Кеме соғыстың қалған аз уақытында Санта-Барбарадан Калифорния жағалауында мина тазалау жұмыстарында қатысты. Жапондықтардың капитуляциясына екі апта қалғанда Гамильтон Сан-Диегодағы эсминец базасына аттанды, онда 1945 жылдың 16 қазанында демобилизацияланды. Оның корпусы 1946 жылдың 21 қарашасында Нью-Йорк қаласының Хьюго Ней компаниясына металл тескілеуге сатылды.

Марапаттар

Гамильтон Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін тоғыз шайқас жұлдызын алды.