Кіріспе

Америкалық саясаткер (1935–2022)
американдық психолог

Роберт Чарльз Крюгер (19 қыркүйек 1935 – 30 сәуір 2022) – американдық дипломат, саясаткер, АҚШ өкілі және Техас штатынан АҚШ сенаторы, АҚШ елшісі және Демократиялық партияның мүшесі. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, ол Техас штатынан АҚШ сенаторы қызметін атқарған соңғы демократ еді.

Ерте өмір және білім

Крюгер Техас штатының Нью-Бранфелс қаласында Фей (Лайфест) мен Арлон Э. Крюгердің ұлы болып дүниеге келді. 1957 жылы Оңтүстік методистік университетінен бакалавр, ал 1958 жылы Дьюк университетінен магистр дәрежесін алды. Ол Оксфордтағы Мертон колледжінде ағылшын әдебиетінен "Уильям Герберт, Пемброктың үшінші графының өлеңдері" тақырыбындағы диссертациясымен филология ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. Крюгер профессор ретінде ағылшын әдебиетін оқытты, кейін Дьюк университетінің Троица өнер және ғылым колледжінің проректоры және деканы болды. Сэр Джон Дэвис өлеңдерінің толық жинағы 1975 жылы Оксфордтың Кларендон баспасында жарық көрді. Крюгер сайлауға түсуге дейін Comal Hosiery Mills компаниясының басқарма төрағасы және Krueger Brangus Ranch шаруашылығының басқарушы серіктесі қызметтерін атқарды.

Саясат

Крюгер 94-ші және 95-ші АҚШ Конгресстеріне сайланды, ол 1975 жылдың 3 қаңтарынан 1979 жылдың 3 қаңтарына дейін қызмет етті. Крюгер бастапқыда АҚШ Өкілдер палатасына сайланды, ол сол кезде Техастың ең ірі округі болып табылды, солтүстік Сан-Антониодан Техастың батысындағы Биг-Бенд Ұлттық паркіне дейін созылған. Бас сайлауда Крюгер Сан-Антониодан шыққан республикашыл Дуг Харланды жеңді, ол 1972 жылы округтен бұрынғы конгрессмен О.К. Фишерге қарсы да сәтсіз сайысқан болатын. Қызығы, Харлан, Крюгер сияқты, Дьюк университетінен магистр дәрежесін алған. Кейін Техас университетінің құқық мектебінде білім алып, заңгер болды және Республикалық партияның кеңесшілік жұмысына белсенді қатысты. Крюгер 1974 жылғы үлкен "Уотергейт буынының" мүшесі болды, олардың көпшілігі президент Ричард Никсонның отставкасына әкелген дауылды оқиғаға байланысты сайланған демократтар еді, бұл сайлаудан үш ай бұрын болған. Крюгер 1976 жылы екінші мерзімге қайта сайланды, сонымен қатар Джимми Картер президент болып сайланды. 1978 жылы Крюгер Техастан АҚШ Сенатына үміткер ретінде қазіргі республикашыл Джон Тауэрге қарсы шықты, бірақ Крюгер бұл сайыста 0,3% айырмашылықпен жеңіліп қалды. 1984 жылы ол қайтадан АҚШ Сенатына үміткер болды. Тауэр зейнетке шығуға шешім қабылдады, бірақ Крюгер демократиялық алға сайлауда жеңіліске ұшырады, либералды сенатор Ллойд Доггет пен консервативті АҚШ өкілі Кент Хэнстің арасында қалды. 2010 жылы "Хьюстон Хроникасы" Крюгердің сайлау кампаниясын Техастың қазіргі саяси тарихындағы ең нашар тоғызыншы кампания деп атады: "Ортада қалған Крюгер, отты либерал мен қарапайым консерваторға қарсы тұрып, жай ғана орталықшыл сияқты көрінді. Ол үшінші орынды иеленді, екінші турдан шығып, сәттілікке жете алмады". 1985 жылдан 1989 жылға дейін ол Сан-Антонио, Даллас, Хьюстон және Техас штатының Корпус-Кристи қалаларындағы газеттерде жарияланған қоғамдық мәселелерге арналған тұрақты бағана жазды. 1990 жылы Крюгер Техаста сайлауға қайта оралды, ол Техас теміржол комиссиясында қызмет етті, ол штаттың мұнай, газ және теміржол жүйесін реттеді. Кандидатурасында Крюгер екі ірі партияның бірінің алға сайлау бюлетеніндегі кез келген талапкерден көп дауыс алды және жалпы сайлаудағы қарсыласын 16 пайыздық айырмашылықпен жеңді. 1993 жылы губернатор Энн Ричардс оны АҚШ Сенатына, төрт мерзім қызметтен кейін отставкаға кеткен және 1988 жылы демократтардың вице-президенттікке кандидат болған Ллойд Бентсеннің орнын толтыру үшін тағайындады, ол президент Клинтон кабинетінде Қаржы министрі болды. Ол 1993 жылдың 21 қаңтарынан 14 маусымына дейін қызмет етті. 1993 жылдың маусым айында өткен қосымша сайлауда ол 1995 жылдың 3 қаңтарында аяқталатын мерзімнің қалған бөлігі үшін танымал Техас мемлекеттік қазынашысы, республикашыл Кей Бейли Хатчисонға 2:1 есебімен жеңілді. 2010 жылы осы "Хьюстон Хроникасы" мақаласында Крюгердің кампаниясы Техастың қазіргі саяси тарихындағы ең нашар кампания деп аталды. Жеңіліске себепкер болған себептердің ішінде Крюгердің "Сұрамай, айтпа" қағидасы бойынша өз ұстанымын өзгертуі және Техаста танымал емес Билл Клинтонның ұсынған BTU салығы болды.

Дипломатиялық

1979 жылғы 23 қазанда президент Картер Крюгерді АҚШ Мемлекеттік департаментінде Мексика істері жөніндегі арнайы елші және үйлестіруші етіп тағайындады және 1981 жылдың 1 ақпанына дейін Картер президенттігінің қалған уақытын қызмет етті. Президент Билл Клинтон Крюгерді соңғы жылдары зорлық-зомбылыққа ұшыраған Бурундидегі елші етіп тағайындады, оның этникалық құрамы көршілес Руандамен бірдей болды, онда хуту және тутси тайпалары Крюгер қызметін бастағанға дейін бірнеше ай бұрын қанды азамат соғысын бастаған еді. Әуелде оның отбасына Бурундиге қосылуға рұқсат берілмеді, себебі зорлық-зомбылықтың қаупі болды. Ол Бурундиде 1995 жылға дейін қызмет етті, содан кейін оның кортежі Сибитоке провинциясында шабуылға ұшырады. Ол Сибитокедегі дала жолда келе жатып, АК-47 автоматтары бар қарулы адамдар кортежге шабуыл жасады, бірақ Дипломатиялық қауіпсіздік қызметінің агенттері Крис Райли мен Ларри Салмон оны басқа бағытқа бұрып жіберді. 1996 жылы ол Ботсванадағы АҚШ елшісі және сонымен бірге Оңтүстік Африка даму қауымдастығына Мемлекеттік хатшының арнайы өкілі болып тағайындалды. Ол 2000 жылға дейін осы лауазымдарды атқарды, содан кейін Оксфордтағы Мертон колледжінде қонақтап, Орталық Африкадағы қызметі туралы естеліктер жаза бастады. Ол 2007 жылдың қыркүйегінде Техас университетінің баспасынан «Бурундидегі қан төгуден үмітке дейін: геноцид кезіндегі елшілік жылдарымыз» деген атпен жарияланды.

Кейінгі жұмыстар

Крюгер федералдық мемлекеттік қызметтен кейін Солтүстік Техас университетінде (сол кезде Солтүстік Техас мемлекеттік университеті деп аталған), Остин қаласындағы Техас университетінде, Райс университетінде, Оңтүстік Методист университетінде, Техас мемлекеттік университетінде және Техас Технологиялық университетінде бірнеше академиялық оқытушылық қызметтерде жұмыс істеді. Ол 2014 жылдың 9 желтоқсанында Ратгерс қоғамдық және халықаралық істер жөніндегі кеңесінің алғашқы ерекше лекциясын оқыды.

Жеке өмір

Крюгер бұрынғы Кэтлин Тобинге үйленген, ол "Бурундиде қан төгістен үмітке" кітабының бір авторы болды және Техас штатының Нью-Браунфельс қалалық кеңесіне екі рет мүше болып сайланды, сондай-ақ қала әкімінің орынбасары қызметін атқарды. Крюгерлердің үш баласы бар. 1980-жылдардың аяғында Крюгер мен оның отбасы біреудің қудалауына ұшырады. Олардың басынан өткен оқиға Техаста қудалауға қарсы заңдардың қабылдануына себеп болды. Крюгер 2022 жылдың 30 сәуірінде 86 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.