Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық саясаткер (1895–1981)
Irish politician (1895–1981)
Дэниел Моррисси (28 қараша 1895 – 4 қараша 1981) – ирландиялық Fine Gael саясаткері, 1951 жылдың наурызынан маусымына дейін Әділет министрі, 1948 жылдан 1951 жылға дейін Өнеркәсіп және сауда министрі, ал 1928 жылдан 1932 жылға дейін Dáil Éireann-нің төрағасының орынбасары болды. Ол 1922 жылдан 1951 жылға дейін Teachta Dála (ТД) депутаты болып қызмет етті.
Daniel Morrissey (28 November 1895 – 4 November 1981) was an Irish Fine Gael politician who served as Minister for Justice from March 1951 to June 1951, Minister for Industry and Commerce from 1948 to 1951 and Leas Cheann Comhairle of Dáil Éireann from 1928 to 1932. He served as a Teachta Dála (TD) from 1922 to 1951.
Ерте өмір
Моррисси Типперри графтығының Ненаг қаласында, шағын көлік тасушы Уильям Моррисси мен оның әйелі Бриджит (Глисон) отбасында дүниеге келді. Ол жергілікті мектепте оқыды, бірақ анасының қарсылығына қарамастан 12 жасында мектепті тастап, өздігінен оқуын және білімін арттыруын жалғастырды.
Morrissey was born in Nenagh, County Tipperary, the son of William Morrissey, a small carter contractor, and his wife Bridget (née Gleeson). He was educated locally and, although he left school against his mother's wishes at the age of 12, he continued his own reading and studies.
Кәсіподақшылдық
Морриссидің кәсіподақтарға деген қызығушылығы Ұлы Оңтүстік теміржолында жұмысшы болып жұмыс істеген кезден басталады. 1915 жылы бригадирмен дауласып, ол ұлттық сақтандыру қоғамының қызметкері болады. Ол дереу Оңтүстік Типперриде кәсіподақтарды ұйымдастыруға кіріседі. Кәсіподақ қозғалысында жылдам өркендеп, ол көп ұзамай Ирландия көлік және жалпы жұмысшылар одағының атқару комитетіне, Ирландия кәсіподақтар конгресінің (ITUC) делегаты және Шотландия кәсіподақтар конгресінің дос делегаты болады. Моррисси 1918 жылғы жалпы сайлауға қатыспау туралы ITUC шешіміне қарсы шықты.
Morrissey's interest in trade unionism began when he was working as a labourer with Great Southern Railways. He left after a dispute with his foreman in 1915 and joined the staff of a national insurance society. Almost at once he began organising trades union in South Tipperary. Rapidly advancing in the trade union movement, he was soon on the Irish Transport and General Workers' Union executive, a delegate to the Irish Trades Union Congress (ITUC) and fraternal delegate to the Scottish Trades Union Congress. Morrissey opposed the ITUC decision not to contest the 1918 general election.
Саяси мансап
Моррисси 1920 жылғы жергілікті сайлауда Еңбек партиясының сәтті үміткері болды. 1922 жылғы жалпы сайлауда, Еңбек партиясы тұңғыш рет қатысқан ұлттық сайлауда, ол Типперри орталық, солтүстік және оңтүстік сайлау округінен депутат болды. Эрни О’Мэлли Морриссиге үміткерлігінен бас тартпаса, өлтіремін деп қорқытқан, бірақ Дэн Брин оған өзі де солай қорқытқан соң, ол бас тартып алды. Азамат соғысының басталуына байланысты жаңа Дэйл бірнеше ай бойы жиналмады. Анти-Келісімдік Синн-Фейн депутаттары қатыспаса да, Моррисси және оның 16 Еңбек партиясынан әріптестері қатысып, ресми оппозиция құрды. 1923 жылы ол Еңбек партиясының бас қамшысы болып тағайындалды және 1928-1932 жылдар аралығында Dáil Éireann-ның Лис Ченн Конраселі қызметін атқарды. 1931 жылы Моррисси Еңбек партиясының қамшылық талабына бағынбай, Конституцияға (№17) түзету туралы заң жобасын қолдады, бұл заң жобасын У.Т. Косгрейвтің үкіметі Ирландия Республикалық Армиясына қарсы ұсынған болатын. Атқарушы кеңес ИРА-ның зорлық-зомбылығына жауап ретінде, апелляциясыз, тіпті өлім жазасын да тағайындауға құқылы әскери соттарды құруға тырысты. Оның сайлау округінде соңғы кезде болған екі құныққыш кісі өлтіруіне байланысты, ол 1932 жылғы жалпы сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде қайта сайланды, кейін Cumann na nGaedheal партиясына (1933 жылы бірігуден кейін Fine Gael болып аталды) қосылды. 1948 жылғы жалпы сайлаудан кейін Fine Gael жетекшісі Ричард Малкахи коалициялық үкімет құру және 16 жыл үкіметте болған Fianna Fáil партиясын биліктен ығыстыру идеясын ұсынды. Моррисси бұрынғы әріптестерінен – Еңбек партиясынан және бөлінген Ұлттық Еңбек партиясынан қолдау алуға мұқтаж болды. Сәтті келіссөздерден кейін Моррисси бірінші партияаралық үкіметтегі алғашқы министр болып, Өнеркәсіп және сауда министрі болып тағайындалды. Ол белсенді министр болып көзге түсті, Córas Tráchtála және Өнеркәсіптік даму агенттігін құрды, сондай-ақ CIÉ-ді мемлекеттік меншікке алды. Моррисси 1948 жылғы Англо-Ирландия келісімін жасасқан келіссөздер тобының мүшесі де болды. 1951 жылы үкіметтегі қайта құру кезінде ол Әділет министрі болып тағайындалды және сол жылдың соңында үкімет құлағанға дейін осы лауазымды атқарды. 1954 жылғы жалпы сайлаудан кейін Моррисси екінші партияаралық үкіметті құрған келіссөздер тобының мүшесі болды. Ол жасының қарттығына байланысты министрлік лауазымнан бас тартты. Моррисси денсаулығының нашарлауына байланысты 1957 жылғы жалпы сайлауда Дэйлден зейнеткерлікке шықты.
Morrissey was a successful candidate for the Labour Party at the 1920 local elections. At the 1922 general election, the first national election contested by Labour, he won a seat the Tipperary Mid, North and South constituency. Ernie O'Malley had threatened to shoot Morrissey unless he withdrew his candidacy, but backed down when Dan Breen threatened to shoot him in turn. As a result of the outbreak of the Civil War the new Dáil did not meet for several months. Though Anti Treaty Sinn Féin TDs abstained, Morrissey and his 16 Labour Party colleagues attended and became the official opposition. In 1923, he became Labour Party Chief Whip and served as Leas Cheann Comhairle of Dáil Éireann between 1928 and 1932. In 1931, Morrissey defied the Labour whip and supported the Constitution (Amendment No. 17) Bill, a measure proposed by the government of W. T. Cosgrave against the Irish Republican Army. The Executive Council sought to establish military courts that were empowered to impose sentences – including capital punishment, without appeal – in response to IRA violence. Motivated by two recent murders in his constituency, He was re elected as an Independent at the 1932 general election, before joining Cumann na nGaedheal (which became Fine Gael in 1933 after a merger). Following the 1948 general election, Fine Gael leader Richard Mulcahy proposed the idea of forming a coalition government and ousting Fianna Fáil after 16 years in government. Morrissey was instrumental in securing the support of his former colleagues in the Labour Party and the breakaway National Labour Party. After successful negotiations Morrissey became the first Minister to be appointed in the First Inter Party Government, as Minister for Industry and Commerce. He proved to be an active Minister, establishing Córas Tráchtála and the Industrial Development Authority as well as nationalising CIÉ. Morrissey was also a member of the negotiating team which concluded the Anglo Irish Treaty of 1948. He was appointed Minister for Justice in a cabinet reshuffle in 1951 and held the position until the collapse of the government later that year. Following the 1954 general election, Morrissey was a member of the negotiating team which created the Second Inter Party Government. He declined a cabinet position due to his age. Morrissey retired from the Dáil on health grounds at the 1957 general election.
Кейінгі өмірі
Саясаттан зейнетке шыққаннан кейін Моррисси аукциондық бизнесіне қайта оралды және 1965 жылға дейін сол салада жұмыс істеді. Ол 1981 жылдың 4 қарашасында Дублин қаласындағы Стиллорган ауданындағы үйінде дүниеден өтті.
In retirement from politics, Morrissey returned to his auctioneering business where he worked until 1965. He died at his home in Stillorgan, Dublin, on 4 November 1981.
Бағалау
Профессор Том Гарвиннің 1950 жылдардағы "Жаңа Республикадан жаңалықтар" туралы шолуында Моррисси жаңартушы және Өнеркәсіптік даму органының құрылтайшысы ретінде жоғары бағаланады. Гарвин оны Fine Gael партиясынан Джерард Свитман, Лейбористік партиядан Уильям Нортон және Fianna Fáil партиясынан Сеан Лемасс сияқты жаңарту күшін қолдайтын партияаралық топқа жатқызады.
In Professor Tom Garvin's review of the 1950s News from a New Republic, Morrissey comes in for praise as a moderniser and the instigator of the Industrial Development Authority. Garvin places him with a cross party group including Gerard Sweetman of Fine Gael and William Norton of the Labour Party as well as Seán Lemass of Fianna Fáil who were pushing a modernising agenda.