Ирландияның экс-президенті Патрик Хиллери өмірі мен қызметі

Кіріспе

1976 жылдан 1990 жылға дейін Ирландия президенті

Патрик Джон Хиллери (Пádраig J. Ó hIrghile; 2 мамыр 1923 – 12 сәуір 2008) – ирландиялық Fianna Fáil саяхатшысы, 1976 жылдың желтоқсанынан 1990 жылдың желтоқсанына дейін Ирландияның алтыншы президенті қызметін атқарған. Сондай-ақ ол 1973 жылдан 1976 жылға дейін Еуропалық комиссияның вице-президенті және әлеуметтік мәселелер жөніндегі еуропалық комиссары, 1969 жылдан 1973 жылға дейін Сыртқы істер министрі, 1966 жылдан 1969 жылға дейін Еңбек министрі, 1965 жылдан 1969 жылға дейін Өнеркәсіп және сауда министрі және 1959 жылдан 1965 жылға дейін Білім министрі болды. Ол 1951 жылдан 1973 жылға дейін Клэр сайлау округінің Teachta Dála (TD) депутаты болды. 1973 жылы Ирландияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа қосылуынан кейін ол Ирландияның бірінші еуропалық комиссары болып тағайындалды және 1976 жылға дейін қызмет етті, содан кейін Ирландия президенті болды. Ол президенттік қызметте екі мерзім өтті. Біраз шаршаңқы президент ретінде танылса да, ол кеңсеге тұрақтылық пен қадір-қасиет әкелді деп есептеледі және 1982 жылғы саяси дағдарыс кезінде өзінің Fianna Fáil партиясының саяси қысымына қарсы тұрғаны белгілі болған кезде көптеген адамдардың құрметіне ие болды.

Ерте өмір және жеке өмірі

Патрик Джон Хиллери, көбінесе Падди Хиллери деп танылатын, 1923 жылы Клэр графтығының Испан Пойнт қаласында дүниеге келді. Жергілікті дәрігер Майкл Джозеф Хиллери мен аудандық медбике Эллен МакМахонның ұлы, ол бастапқыда Миллтаун Малбей ұлттық мектебінде білім алды, содан кейін Рокуэлл колледжіне түсті. Жоғары білімде Хиллери Дублин университетінде медицина мамандығы бойынша білім алып, дәрігер дипломын алды. 1947 жылы бітіргеннен кейін ол туған қаласына оралып, әкесінің жолын жалғастырып, дәрігер болып жұмыс істеді. Хиллеридің 1950 жылдардағы медициналық тәжірибесінде ол Ұлттық денсаулық сақтау кеңесінің мүшесі және Миллтаун Малбей диспансерлік округінің медициналық қызметкері болды. Ол сонымен қатар Батыс Клэрде бір жыл бойы сот медицинасы сарапшысы болып жұмыс істеді. Хиллери 1955 жылдың 27 қазанында Мейв Финнеганға үйленді. Олардың Джон есімді ұлы және Вивьен есімді қызы болды, ол 1987 жылы, он сегізінші туған күніне аз ғана уақыт қалғанда, ұзақ аурудан кейін қайтыс болды.

Ішкі саяси мансап

Хиллери өзі саясатқа қатыспаса да, Клэрдің аға Фианна Файл депутаты, партия басшысы және бұрынғы Таоишиг Эмон де Валераның қысымымен 1951 жылғы жалпы сайлауда оның серігі болуға келісті. Хиллери де Валерадан сайлану үшін жеткілікті дауыс алды. Де Валера 1959 жылы Ирландия президенті болып сайланды, ал Сеан Лемас Таоишиг лауазымын иеленді. Лемас басшылығымен Джеймс Райан, Шон МакЭнти және Пэдди Смит сияқты көптеген партияның көне саясаткерлері зейнетке шықты және Брайан Ленихан, Доно О'Мэлли, Чарльз Хоуги және Нил Блэни сияқты жаңа буын саясаткерлер үкіметке енгізілді. Осы жаңа саясаткерлердің ішіндегі ең бастысы Хиллери болды, ол 1959 жылы білім министрі лауазымына тағайындалды, бұл қызметте Джек Линчтің орнын басты.

Үкімет министрі 1959-1973

Білім министрі ретінде Хиллери Лемасс басшылығымен маңызды болатын министрлікте көптеген жаңашылдық ойлардың дамуына жауапты болды. 1963 жылы ол маңызды саяси сөз сөйлеп, келесі он жылда жүзеге асырылатын білім беру реформаларының көптеген аспектілерін баяндады. Оларға көптеген адамдарға білім алу мүмкіндігін кеңейту, толыққанды мектептер мен аймақтық техникалық колледждерді құру кірді. Сондай-ақ, ол студенттердің барлық мемлекеттік емтиханға қатысуына мүмкіндік беруді ұсынды. Білім министрі ретінде Хиллери өзі бастаған реформалар мен бастамаларды ілгерілету үшін келесі министрлерге негіз салды. Доно О'Мэлли тегін білім беруді енгізуге үлкен үлес қосса да, шындығында осы маңызды жариялаудың алғышарты Хиллери жасады. 1965 жылы Хиллери Линчтің орнын басып, өнеркәсіп және сауда министрі болды. Бұл министрлік Ирландия экономикасын дамыту үшін маңызды деп есептелді. Хиллери бұл лауазымда бір жылдан сәл астам уақыт қалды, 1966 жылы елдің еңбек министрі болды, себебі өндірістік даулар күшейді. Бұл жаңа министрлік Лемастың бірнеше жылдық арманы болды. Лемасс 1966 жылдың қараша айында Таоиш және Фианна Фейл партиясының басшысы лауазымынан кенеттен кетті, бұл оның көптеген саяси достарына күтпеген жағдай болды. Лемасс Хиллериді партия басшылығына өтініш беруге шақырды, бірақ ол мүддесіз екенін түсіндіріп, бас тартты. Джек Линч Джордж Коллимен болған басшылық сайысынан кейін Лемастың орнын басты. Хиллери Линч кабинетінде Еңбек министрі лауазымын сақтап, 1969 жылға дейін қызмет етті. 1969 жылғы жалпы сайлауда Фианна Фейл жеңіске жеткеннен кейін Хиллери Сыртқы істер министрі болып тағайындалды (1971 жылы Сыртқы істер министрлігі деп аталды), бұл кабинеттегі ең беделді лауазымдардың бірі. Ол халықаралық деңгейде танымал болды, өйткені британдық парашютистер Дерриде қарусыз он төрт азаматты өлтіргеннен кейін (Қанды жексенбі деп белгілі), ол Біріккен Ұлттар Ұйымына барып, Солтүстік Ирландия көшелерінде БҰҰ-ның бейбітшілік сақтауға қатысуын талап етті. БҰҰ-ға сапары Солтүстік Ирландиядағы жағдайдың нашарлауын әлем назарына жеткізуден басқа ештеңеге жетпеді. Осы кезеңде Хиллери Джек Линчтің азаматтық соғыс болу мүмкіндігін ескере отырып, бейбітшілік жолын іздеудегі берік одақтасы болды. Жұмсақ мінезді саясаткер саналған Хиллери 1971 жылы Фианна Фейлдің Ард Фейс жиналысында өзінің беделін көрсетті, ол кезде Линчтің Солтүстік саясатына қарсы болған Кевин Боланд жақын жердегі трибунаға шабуыл жасап, Фианна Фейл басшылығына ашық және дауысты сын бағыттады. Оның жақтастары "Біз Боландты қалаймыз" деп ұрандаған кезде, Хиллери ең жақын микрофонды алып, Боланд фракциясын "Боландты ала аласыз, бірақ Фианна Фейлге ие бола алмайсыз" деп айғайлады. Солтүстік Ирландиядағы мәселелерден басқа, Сыртқы істер министрі ретінде Хиллери Ирландияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа (ЕЭҚ) мүшелігін келіссөздер арқылы жүзеге асырды, бұл процесс 1973 жылы аяқталды.

As Minister for Education, Hillery was responsible for much innovative thinking in a department which would become very important under Lemass's leadership. In 1963, he made a major policy speech in which he outlined many of the educational reforms that were to be introduced over the next decade. These included increased educational opportunities for many, the establishment of comprehensive schools and Regional Technical Colleges. He also proposed access by students to all public examinations. As Minister for Education, Hillery laid the groundwork for successive Ministers to advance the reforms and initiatives he had begun. While Donogh O'Malley, has received much of the credit for introducing free education, it was in fact Hillery who laid much of the groundwork before this landmark announcement. In 1965, Hillery succeeded Lynch again by taking over as Minister for Industry and Commerce. This department was considered one of the most important in kick starting Ireland's economy. Hillery only remained in this position for just over a year, becoming the country's first Minister for Labour in 1966, as industrial disputes began to take their toll. This new department had been an ambition of Lemass's for several years. Lemass resigned as Taoiseach and leader of Fianna Fáil in November 1966, a shock to many of his political friends. Hillery was invited by Lemass to allow his name to go forward for the leadership of the party, however, he declined explaining that he had no interest. Jack Lynch succeeded Lemass after a leadership contest with George Colley. Hillery retained his post as Minister for Labour in Lynch's cabinet, serving until 1969. Following a further victory for Fianna Fáil at the 1969 general election, Hillery was appointed Minister for External Affairs (renamed Foreign Affairs in 1971), one of the most prestigious of cabinet posts. He earned an international profile when, in the aftermath of the killing of fourteen unarmed civilians in Derry, by British paratroopers (known as Bloody Sunday), he travelled to the United Nations to demand UN involvement in peace keeping on the streets of Northern Ireland. The trip to the UN achieved very little, other than to draw the attention of the world to the worsening situation in Northern Ireland. During the whole period, Hillery remained one of Jack Lynch's staunchest allies in pursuing peaceful means with regard to the possibility of a civil war breaking out. Although considered a mild mannered politician, Hillery showed his mettle at the 1971 Fianna Fáil Ard Fheis when Kevin Boland, an opponent of Lynch's Northern policy, stormed a nearby podium and launched a very public and vocal attack on the Fianna Fáil leadership. While some of his supporters started chanting "We want Boland", Hillery, who by this stage had grabbed the nearest microphone, shouted down the Boland faction with the line "Ye can have Boland but ye can't have Fianna Fáil." As well as affairs in Northern Ireland, as Minister for Foreign Affairs, Hillery also negotiated Irish membership of the European Economic Community (EEC), a process that was completed in 1973.

Еуропалық комиссар 1973-1976

Ирландияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа (ЕЭҚ) сәтті қатысқаннан кейін Хиллери Еуропалық комиссияда қызмет атқарған алғашқы ирланд саясаткері атанды. Ол Еуропалық комиссияның вице-президенті және әлеуметтік мәселелер жөніндегі еуропалық комиссары болып тағайындалды. Еуропа Ирландияның ең қабілетті және беделді саясаткерлерінің бірін алғанмен, Джек Линч өзінің одақтасының біреуінен және Линч зейнетке шыққаннан кейін басшылыққа үміткер болуы мүмкін болған адамнан айырылды. Әлеуметтік мәселелер комиссары ретінде Хиллеридің ең танымал саясаты – ЕЭҚ мүше мемлекеттерін әйелдерге тең еңақы төлеуге міндеттеу болды. Бірақ 1976 жылы сол кездегі Ирландия үкіметі, Лиам Косгрейв басшылығындағы «Файн Гейл» – Лейбористтік партиясының ұлттық коалициясы, оған комиссияға қайта тағайындалмайтынын хабарлады. Ол медицинаға оралып, әйелі Мевпен (ол да дәрігер) бірге Африкаға көшуді ойлады. Алайда тағдыр өзгерді, сол кездегі қорғаныс министрі Пэдди Донеган сол кездегі президент Сербхалл О’Далайға қарсы қаһарлы сөздік шабуыл жасап, оны «үлкен ұят» деп атады, себебі ол терроризмге қарсы заңнаманы конституциялық тұрғыдан тексеру үшін Ирландияның Жоғарғы сотына жіберген. О’Далай отставкаға кеткен соң, Хиллери өте тартынды түрде «Фианна Фейл» партиясынан президенттікке кандидат болуға келісті. «Файн Гейл» және лейбористтер О’Далайдың отставкасына байланысты туған дау мен үкіметтің осы істегі рөлін ескере отырып, кандидатты ұсынудың дұрыс емес екенін шешті. Осының нәтижесінде Хиллери қарсылығызсыз сайланды және 1976 жылдың 3 желтоқсанында Ирландия президенті болды.

Папаның сапары кезінде жасалма "секс-қарақат"

Бір кездері неміс Der Spiegel журналының оқырмандары Хиллериді әлемдегі ең тартымды мемлекет басшысы деп танығанмен, оның президент болып сайланғаннан кейін жыныстық скандалға қатысатынын күткендер азаз еді. Бірақ, 1979 жылдың қыркүйегінде Рим папасы Иоанн Павел II-нің Ирландияға сапары барысында халықаралық баспасөз өкілдері ирландтық әріптестеріне Еуропа Хиллеридің Арас ан Уахтарайында (президенттік резиденцияда) бірге тұратын сүйіктісі бар, оның әйелімен ажырасып жатқаны және президенттік лауазымынан кетуді қарастырып жатқаны туралы қауесеттерге толы екенін айтты. Хиллери сол кездегі Taoiseach Чарльз Хоугидің кеңесімен 1981 жылы королева Елизавета II-нің принц Чарльз бен леди Диана Спенсердің үйлену тойына қатысудан бас тартқанда да көптің назарына ілікті.

Áras an Uachtaráin-ге телефон арқылы хабарласу

Дегенмен, 1982 жылы Хилларидің президенттік беделі қалыптасқан деуге болады. 1982 жылдың қаңтар айында Таоишиг Гаррет Фицджеральдтың Fine Gael Labour партиясы коалициялық үкіметі Dáil Éireann-да бюджет дауысынан жеңіліске ұшырады. Бұл үкіметке деген сенімсіздік дауысы болғандықтан, Фицджеральд Áras an Uachtaráin-ға барып, Dáil-ді таратуды сұрады. Конституцияның 13.2.2-бабына сәйкес, егер Хиллари Фицджеральдтың тарату туралы өтінішін қабылдамаса, Фицджеральд отставкаға кететін еді. Егер олай болғанда, оппозиция жетекшісі Хоги үкімет құруға үміткер болар еді. Хиллари Фицджеральдтың өтінішін қарастырып жатқанда, оппозицияның жетекші тұлғалары Хиллариге таратудан бас тартуға шақырып, Хогиге үкімет құруға мүмкіндік беру үшін бірқатар телефон соққан (кейбір хабарламаларда жеті, ал басқалары сегіз делінген). Хиллари мұндай қысымды өте ауыр бұзушылық деп санады және өзінің көмекшілерінің бірі, капитан Энтони Барберге оппозиция өкілдерінен келетін телефон қоңырауларын өткізбеуді бұйырды. Оған Конституцияның ағылшын және ирланд тілдеріндегі нұсқаларының арасындағы қайшылықтар да себеп болуы мүмкін. Ағылшын тіліндегі нұсқа президентке белгілі бір өкілеттіктерді «өз қалауынша» пайдалануға мүмкіндік берсе, ирланд тіліндегі нұсқа бұл өкілеттіктерді chomhairle féin ретінде пайдалану керектігін көрсетеді, бұл көбінесе «өз кеңесімен» деп аударылады. «Түбегейлі сақтық» президенттерге осы жағдайларда оппозициямен байланыс орнату мәселесінде белгілі бір еркіндік беретін болса, «өз кеңесімен» ешқандай байланысқа түсуге болмайды дегенді білдіреді. Егер ирланд және ағылшын тілдеріндегі нұсқалар арасында қайшылық туындаса, ирланд тіліндегі нұсқа басымдыққа ие. Соңында Хиллари таратуға келісім берді. (Бүгінге дейін ешбір ирланд президенті мұндай өтінішті қабылдаған емес.) 1990 жылға қарай Хилларидің өкілеттігі тыныш аяқталуға жақын болғандай көрінді, бірақ 1982 жылғы оқиғалар қайтадан оралып, президенттіктің, Ирландияның және Хилларидің тарихын түбінен өзгертті. 1990 жылғы президенттік сайлауда үш кандидат тіркелді: сол кездегі Танайст, Фианна Фейлден Брайан Ленихан (жеңіске жететініне көзі жеткен), Фине Гейлден Остин Карри және Еңбек партиясынан Мэри Робинсон. 1990 жылдың мамыр айында Ирландия президенттігін зерттеуші аспирант Джим Даффимен сұхбаттасқанда Ленихан 1982 жылдың қаңтар айында президент Хиллариге телефон соққандардың бірі болғанын растады. Ол Хогидің де телефон соққанын растады. Джим Даффи бұл ақпаратты 1990 жылдың 28 қыркүйегінде «The Irish Times» газетінде жариялаған Ирландия президенттігі тарихына арналған мақаласында атап өтті. 1990 жылдың қазан айында Ленихан бұрынғы айтқандарын өзгертті, (сегіз жыл бойы керісінше айтқанына қарамастан) сол түні президент Хиллариге қысым жасауда «ешқандай қатысы болмағанын» мәлімдеді. Ол бұл мәлімдемелерді «The Irish Press» (Фианна Фейлге жақын газет) газетіне және RTÉ 1 телеарнасының «Сұрақтар мен жауаптар» саяси бағдарламасына берген сұхбатында жасады. 1990 жылдың мамыр айында ол ашық сұхбатта мүлдем басқаша пікір білдіргені белгілі болғаннан кейін, оның сайлауалды штабы қорқып, Даффиге бұл ақпаратты жарияламау үшін қысым жасауға тырысты. Бірақ бұл әрекет кері нәтиже берді, әсіресе оның науқан жетекшісі Берти Ахерн радиода сұхбаттасқан адамды Даффи екенін атап көрсеткеннен кейін, Даффи Лениханмен сұхбатының тиісті бөлігін жариялауға мәжбүр болды. Содан кейін коалициялық үкіметтегі кіші серіктес – Прогрессивті демократтар, егер Ленихан отставкаға кетпесе немесе министрліктен алынбаса, олар коалициядан шығып, оппозицияның Dáil Éireann-дағы сенімсіздік ұсынысын қолдайтынын, үкіметті құлатып, жалпы сайлауға жол ашатынын мәлімдеді. Хоги бұл мәселеде Лениханның, оның «отыз жылдық досының» ғана қатысы бар екенін және ол оған ешқандай қысым жасамайтынын мәлімдеді. Бірақ шындығында, полиция қызметкерлерінің қысымымен Хоги Лениханға отставкаға кететін хатты қол қоюға берді. Ленихан бас тартқаннан кейін, Хоги президентке Хиллариді Лениханды кабинетінен шығаруды ресми түрде ұсынды. Конституцияның 13.1.3-бабына сәйкес, Хиллари солай істеді. Лениханның науқаны ешқашан қалпына келмеді, ол Фианна Фейлден президенттік сайлауда жеңілген бірінші кандидат болды, өйткені ол науқанын фаворит ретінде бастаған еді. Оның орнына, Еңбек партиясынан Мэри Робинсон Фианна Фейлден тыс тұңғыш сайланған Ирландия президенті және бұл лауазымға тағайындалған бірінші әйел болды. Бұл жағдайлар және Хилларидің 1982 жылы бұрынғы министрлік әріптестерінен, оның ішінде жақын досы Брайан Лениханнан келген қысымға қарсы тұрғаны белгілі болғаннан кейін, Хилларидің беделі едәуір артты. Бұрынғыда қарапайым, шамалы президенттік лауазымды атқарушы, оның президенттігі енді ең жоғары адалдық стандартын көрсететіндей болды. Оның беделі одан әрі артты, өйткені парламенттік иммунитет аясында оппозиция жетекшілері Хогидің 1982 жылдың қаңтар айында оппозиция жетекшісі болған кезде президент кеңсесіне телефон соққаны ғана емес, телефонды қабылдаған әскери шенеуніктің мансабын жоюмен қорқытқанын айтты. Хоги бұл айыптаманы ашуланып жоққа шығарды, бірақ Ленихан бұл оқиға туралы жариялаған естеліктерінде Хоги шенеунікті «қорқытқандығын» емес, «инсульттағандығын» жоққа шығарғанын атап өтті. Хиллари ертесі күні Ирландия армиясының Бас штабын шақырып, Армия Бас қолбасшысы ретінде жас әскери шенеуніктің мансабына ешқандай саясаткердің араласуына жол бермеуді бұйырды. Оқиғадан шамамен он жыл өткен соң, RTÉ бұл жағдайға қатысты айыптамалар бойынша жас офицермен сұхбаттасуға тырысты, бірақ ол әлі де қызметте болғандықтан, ешқандай түсіндірме беруге құқылы емес еді. 1983 жылы қайта сайланғаннан кейін Хиллари (соған дейін) Шон Т. О'Келли және Эмон де Валеромен бірге Ирландия президенті қызметін екі толық мерзімге атқарғандығымен мақтанды. Ол президенттік лауазымына халық сайлауы арқылы тағайындалмаған үш президенттің бірі болды, ал қалғандары – Дуглас Хайд және Сеарбхалл О'Далай. Хиллари 1990 жылы қызметтен кетті, ең жоғары екі мерзімді толық аяқтады, адалдығы, шыншылдығы және қызметке берілгендігі үшін кеңінен мақталып, жоғары бағаланды. Бұрынғы Хиллари туралы пікір, қарапайым, жалықтыратын және қызықты емес (тек ерекше секске қатысты қаңқулар болмаса) біршама өзгерді. Президент Хиллари қоғамдық өмірден шықты. Ол 2002 жылы Nice шарты бойынша өткен екінші референдум кезінде, «жақсы дауыс беруге» шақырып, қайтадан қоғамдық өмірге оралды.

However, it was in 1982, that Hillery's reputation as President was arguably made. In January 1982, the Fine Gael Labour Party coalition government of Taoiseach Garret FitzGerald lost a budget vote in Dáil Éireann. Since this was a loss of supply, FitzGerald travelled to Áras an Uachtaráin, to ask for a dissolution of the Dáil. Under Article 13.2.2°, If Hillery refused FitzGerald's request for a dissolution, FitzGerald would have had to resign. Had this happened, Haughey, as Leader of the Opposition, would have been the next contender to form a government. While Hillery was considering FitzGerald's request, a series of phone calls (some published reports claim seven, others eight) was made by senior opposition figures urging Hillery to refuse the dissolution, allowing Haughey a chance to form a government. Hillery regarded such pressure as gross misconduct, and ordered one of his aides de camp, Captain Anthony Barber, not to pass on any telephone calls from opposition figures. He might also have been motivated by a conflict between the English and Irish versions of the Constitution. While the English version vests the President with certain powers that he uses "in his absolute discretion," the Irish version states that these powers are used as a chomhairle féin, which usually translates to "under his own counsel". While "absolute discretion" implies that presidents have some latitude in whether to initiate contact with the opposition under these circumstances, "under his own counsel" has been understood to mean that no contact whatsoever can take place with the opposition. Whenever there is a conflict between the Irish and English versions, the Irish one takes precedence. In the end, Hillery granted the dissolution. (No Irish president to date has ever refused such a request.) By 1990, Hillery's term seemed to be reaching a quiet end, until the events of 1982 returned, changing the course of the history of the presidency, Ireland and Hillery forever. Three candidates had been nominated in the 1990 presidential election: the then Tánaiste, Brian Lenihan from Fianna Fáil (heavily tipped as the certain winner), Austin Currie from Fine Gael and Mary Robinson from the Labour Party. In May 1990, in an on the record interview with Jim Duffy, a post graduate student researching the Irish presidency, Lenihan had confirmed that he had been one of those phoning President Hillery in January 1982. He confirmed that Haughey too had made phone calls. Jim Duffy mentioned the information in a newspaper article on the history of the Irish presidency on 28 September 1990 in The Irish Times. In October 1990, Lenihan changed his story, claiming (even though he had said the opposite for eight years) that he had played "no hand, act or part" in pressurising President Hillery that night. He made these denials in an interview in The Irish Press (a Fianna Fáil–leaning newspaper) and on Questions and Answers, an RTÉ 1 political show,. When it was realised that he had said the opposite in an on the record interview in May 1990, his campaign panicked and tried to pressurise Duffy into not revealing the information. Their pressure backfired, particularly when his campaign manager, Bertie Ahern, named Duffy as the person to whom he had given the interview in a radio broadcast, prompting Duffy to release the relevant segment of his interview with Lenihan. In the aftermath, the minority partner in the coalition government, the Progressive Democrats, indicated that unless Lenihan resigned or was dismissed from cabinet, they would pull out of the coalition and support an opposition motion of no confidence in Dáil Éireann, bringing down the government and forcing a general election. Publicly, Haughey insisted that it was entirely a matter for Lenihan, his "friend of thirty years" and that he was putting no pressure on him. In reality, under pressure from the PDs, Haughey gave Lenihan a letter of resignation to sign. When Lenihan refused, Haughey formally advised President Hillery to sack Lenihan from the cabinet. As required by Article 13.1.3 of the Constitution, Hillery did so. Lenihan's campaign never recovered, and he became the first candidate from Fianna Fáil to lose a presidential election, having begun the campaign as the favourite. Instead, Labour's Mary Robinson became the first elected President of Ireland from outside Fianna Fáil, and the first woman to hold the office. The revelations, and the discovery that Hillery had stood up to pressure in 1982 from former cabinet colleagues, including his close friend Brian Lenihan, substantially increased Hillery's standing. From a low key, modest presidency that had been seen as mediocre, his presidency came to be seen as embodying the highest standards of integrity. His reputation rose further when opposition leaders under parliamentary privilege alleged that Haughey, who in January 1982, had been Leader of the Opposition, had not merely rung the President's Office but threatened to end the career of the army officer who took the call and who, on Hillery's explicit instructions, had refused to put through the call to the president. Haughey angrily denied the charge, though Lenihan, in his subsequently published account of the affair, noted that Haughey had denied "insulting" the officer, whereas the allegation was that he had "threatened" him. Hillery, it was revealed, had called in the Irish Army's Chief of Staff the following day and as Commander in Chief of the Army had ordered the Chief of Staff to ensure that no politician ever interfered with the career of the young army officer. About ten years after the incident, RTÉ attempted to interview the young officer with regard to the allegations but as a serving officer, he was unable to comment. Having been re elected unopposed in 1983, Hillery (until then) shared the distinction with Seán T. O'Kelly and Éamon de Valera of serving two full terms as President of Ireland. He was one of three holders of the office of President who did not face a popular election for the office, the others being Douglas Hyde and Cearbhall Ó Dálaigh. Hillery left office in 1990, serving the maximum two terms, widely applauded for his integrity, honesty and devotion to duty. The previous image of Hillery, as low key, dull and unexciting (except for the bizarre sex rumours), had been somewhat undermined. President Hillery retired from public life. He re entered public life in 2002, during the second referendum on the Nice Treaty, when he urged a yes vote.

Шетелдік бағалау

2002 жылы британдық мемлекеттік архивтерде 30 жылдық құпиялылық ережесі бойынша жарияланған және ирландиялық БАҚ-та тараған мемлекеттік құжаттар Хиллериге қалай қарағанын көрсетті. Сыртқы істер министрі сэр Алек Дуглас Хоум мен Солтүстік Ирландияның мемлекеттік хатшысы Уильям Уайтлоуға дайындалған брифингте Хиллери туралы былай делінген:

Доктор Хиллери – идеялардың қуатты көзі, «Фианна Фейл» партиясының жаңа саясатты ұсынатын және оны іске асыруға құштар санаулы мүшелерінің бірі. Оның бұл қабілетінің ең айқын мысалы – қазіргі лауазымында, ағылшын-ирландия қарым-қатынастарына, әсіресе Солтүстік Ирландия мәселесіне ден қоюында көрінеді. Бұл саладағы саясатты негізінен ол және Таоиш анықтайды, ал «Фианна Фейлдің» Солтүстік Ирландия бойынша жаңа бағыты доктор Хиллеридің еңбегінің нәтижесі болуы мүмкін.

Өлім

Патрик Хиллери қысқа аурудан кейін 2008 жылдың 12 сәуірінде Дублиндегі үйінде қайтыс болды. Ол Дублиннің Саттон қаласындағы Сент-Финтан зиратында жерленді. Президент Мэри МакАлиз құттықтау сөзінде: «Ол жаңа, заманауи Ирландияға жол ашатын саясатты қалыптастырудың барлық саласына қатысты. Бүгінде біз оның алғырлығы мен жаңашыл бағыттарын барлық жерде көреміз – тегін білім беру жүйесі, динамикалық және жақсы білім алған халық, сәтті экономика және Еуропалық Одаққа табысты мүшелік, бұл ел үшін ең маңызды өзгерістердің бірі» деді. Премьер-министр Берти Ахерн: «Ол ұлы адалдығымен, ізгілігімен және зиялылығымен ерекшеленген, еліміздің дамуына зор үлес қосып, Ирландия тарихында құрметті орынға ие болды» деді. 2008 жылдың 15 сәуірінде Дайл мен Сенатта барлық саяси лидерлер мен партиялар оған көңіл айтты. Қабір басындағы сөйлесуде танайст Брайан Коуэн Хиллериді былай сипаттады: «Ол қарапайым мінезді, сыртқы әсемдікке құштар емес, адал, ізгі, ақылды, әдепті, жылы және тартымды адам болды. Ол осының бәрінен де артық еді». 2023 жылдың сәуірінде оның туғанына 100 жыл толуына орай почта маркасы шығарылды.