Кіріспе

Англиядағы Ди өзенінің сағасының аузындағы үш тасқын арал

Хилбр аралдары (HILbree) – Ди өзенінің сағасының аузында орналасқан үш аралдан тұратын архипелаг. Бұл жерде Англия мен Уэльс арасындағы шекара өтеді. Аралдар әкімшілік тұрғыдан Уиррал қалалық округінің құрамына кіреді. Олар жергілікті табиғат қорығы және ерекше ғылыми қызығушылық тудыратын аумақ болып табылады. 2012 жылғы мәліметтерге сәйкес, аралдарда тұрақты тұрғындар жоқ. Аралдың аты, сол жерде салынған және қасиетті Хилдебургқа арналған шіркеуден шыққан деп саналады. Көбінесе келушілер Батыс Кирбиден аралдарға жаяу өтеді.

Атаудың шығу тегі

Хилбре аралының атауы, аралда салынған ортағасырлық шіркеудің, англосаксондық қасиетті әйел – әйегі Сент-Хилдебургке арналған ғибадатханасынан шыққан, содан кейін ол Хилдебургге немесе Хилдебург аралы деп аталды. Хилдебургтің 7 ғасырда Хилбре аралында усақ тіршілікпен өмір сүргені айтылады. Кейбіреулер оның мүлдем болмағанын санайды, ал басқалары оны Честер соборына арналған Сент-Вербургтің анасы – Сент-Эрменхильдамен, немесе Мерсиялық Сент-Эдбургамен, бұзық дінді ұстанған Пенда патшасының қызымен теңестіреді. Жақында құрлықта салынған Хойлак қаласындағы 19 ғасырлық Сент-Хилдебург шіркеуі оның құрметіне аталған.

Тарих

Аралдар тас дәуірінен бері уақыт-уақыт қоныстанған деп есептеледі: 1926 жылы тас және қола дәуіріне тән бірнеше заттар мен римдік керамика табылған. Хилбр аралы Норманд шапқыншылығына дейін шөлге оқшауланған жер болған, немесе кемінде Сент-Хилдебург туралы әңгімелерге негізделген қажылық орыны болған болуы мүмкін. Шамамен 1080 жылы Хилбр аралында Честер соборының қарауындағы бенедиктин монахтары үшін келме және шіркеу салынды. Атап айтылмаса да, барлық үш аралдың «Домсдей кітабында» көрсетілгеніне сеніледі, онда Чирчеб (Батыс Кирби) екі шіркеуге ие екені айтылған: біреуі қалада, екіншісі теңіздегі аралда. Бұл аралдар нормандық Роберт Рудланның иелігінде болған. Ол аралдарды Нормандиядағы Сент-Эвроль-сюр-Уш аббаттығына сыйлады, ал ол өз кезегінде жауапкершілікті Честердегі Сент-Вербург аббаттығына жүктеді. Уильям Камден «Britannia» (1586) еңбегінде, Ұлыбритания және Ирландия аралдарының алғашқы топографиялық сипаттамасында Хилбр туралы былай деп жазды: «Бұл мүйістің шетінде Il bre деп аталатын кішкентай, шөл, құнарсыз және құмды арал жатыр, онда бір кезде монахтардың кішкентай келмесі болған». 1692 жылы тас тұзын тазарту үшін шағын фабрика құрылды. Сонымен қатар, 1813 жылы жазушы Ричард Эйтон келгенде ашық болған сырахана немесе қонақ үй болған. Ди өзенінің лайлануына байланысты сауда Мерси өзеніндегі порттарға көшті, сауда аралдардан жоғалып, сырахананың жабылуына әкелді; осы ғимараттың бір бөлігі күзетшінің үйіне енгізілген. Аралдар 1856 жылы Ливерпуль доктерінің қоржыны сатып алды, кейін ол Мерси доктері мен порты кеңесі деп аталды. Хилбр аралындағы маяк 1927 жылы салынды. Аралдар 1945 жылы 2500 фунт стерлингке Хойлейк кеңесіне сатылды, ал 1974 жылы құрылған Вирал аудандық кеңесіне берілді.

Орналасуы және сипаты

Гильбр аралы, топтың ең үлкені, шамамен аумақты құрайды және Виррал түбегінің ең жақын бөлігі – Ред Рокс аралынан шамамен 1.6 шақырым (2 км) қашықтықта жатыр. Қалған екі арал – Орта Көз (немесе ескі дереккөздерде Орта арал және Орданс Survey карталарында Кіші Гильбр), бұл шамамен мөлшерде, ал Кіші Көз, ол одан да кішкентай. Үш аралдың барлығы қызыл Бунтер құмтасынан тұрады. Басты арал мен Кіші Гильбр шамамен арақашықтықта, ал Кіші Гильбр Кіші Көзден шамамен қашықтықта орналасқан.

Туризм

Хилбр аралы – Ұлыбритания материгінен жаяу өтуге болатын 43 (көпірсіз) таяз аралдың бірі. 2011 жылдың қаңтар айында тұрақты күзетші болмайтыны жарияланды. Вирал кеңесі аралдарда электр қуаты мен ағын сусыз тұруға дайын адам табу қиын болғанын мәлімдеді. Басты аралда екі құрғақ арық туалеті және жаңбырдан қорғайтын шатыр бар.