Кіріспе
General Electric GAU 13/A – 30 мм электрлі Гатлинг типті айналмалы пулемет, GAU 8 Avenger пулеметінен туындаған.
Сипаттама
GAU 13 ұшағы 1970-ші жылдардың соңында әскери және шабуылдық ұшақтарда қолдану үшін, негізінен әуеден жерге және танкке қарсы шабуылдар үшін әзірленді. GAU 13/A – үлкен GAU 8 механизміне негізделген төрт түтіклі айналмалы пушка, бірдей 30 мм оқ-дәрілерін пайдаланады. "Авангер" сияқты, ол да екі жақты қоректендіру жүйесімен және оқтарды шығарып тастау үшін кері тазалаумен жабдықталған. Бірақ GAU 8-ден айырмашылығы, ол пневматикалық жетекпен жұмыс істейді, минутына 2400 оқ ату жылдамдығына ие. Тоқтаулар арасындағы минималды уақыт 32 000 оққа дейін жетеді, бұл оны өте сенімді қаруға айналдырады. GAU 13/A, "Авангер" сияқты, PGU 13 жоғары жарылғыш-өртке шақырушы (HEI) және PGU 14 броньды тесуші-өртке шақырушы (API) оқтарын (ішінде кедейленген ураннан жасалған тесуші бөлік бар) қолданады. Жеті түтікшелі "Авангермен" салыстырғанда ату жылдамдығы төмен болғанымен, бұл өте қуатты қару. GAU 13/A-ның басты қолданысы GPU 5/A пушкалық модулі болды (алғашқыда GEPOD 30 деп сатылды). Модуль ұзын және кез келген стандартты НАТО ілмекшелеріне орнатылуы мүмкін. Ол 353 оқтан тұрады, шамамен 9 секундқа үздіксіз атуға жеткілікті. GPU 5/A модулінің бос және толыққандай салмағы белгілі. Модуль толыққандай дербес жұмыс істейді. GPU 5/A, F 15 Eagle және F 16 Fighting Falcon сияқты АҚШ-тың көптеген тактикалық ұшақтарында қолдануға арналған. 1980-ші жылдардың ортасында АҚШ Әскери-әуе күштері A 10 Thunderbolt II ұшағына орнына немесе қосымша ретінде GPU 5 қолданып, F 16 ұшағының жақын әуе қолдауы (CAS) үшін арнайы нұсқасын қарастырды. Алайда, GPU 5 модулі қызметте қанағаттандырмайтын болып шықты. Ол 1991 жылғы Перс шығанағы соғысы кезінде қысқа уақытқа кейбір Air National Guard F 16 Fighting Falcon ұшақтарында сынақтан өтті, бірақ нашар дәлдігіне байланысты бір күндік жауынгерлік қолданыстан кейін қызметтен алынды. Пушканың тамаша баллистикалық сипаттамаларына қарамастан, пилондық бекіткіш бұрылысты болдырмау үшін жеткілікті мықты болмады, ал қарудың ауыр кері соққысы пилонның дұрыс орналаспауына себеп болды. Сонымен қатар, GPU 5, F 16 көздеу жүйесімен үйлесімді емес еді. GPU 5 енді АҚШ қызметінде жоқ, бірақ кейбір тайландтық F 5E Tiger II ұшақтары әлі де осы қаруды тасымалдайды; ол F 20 Tigershark ұшағында да сынақтан өтті. 1995 жылдың ортасы мен соңында АҚШ Теңіз жаяу әскерлері LCAC 66-да GPU 5-ті сынақтан өткізді, десант күштеріне басқыншылық отты қамтамасыз ету үшін әлеуетті қару ретінде. Модуль стандартты MAU 12 бомбалық тіреуге орнатылды, ол өз кезегінде стандартты жүк контейнеріне орнатылды. Осылайша LCAC-та төрт контейнер тасымалдауға болады деп есептелді. Нәтижесінде құралған комбинация Gun Platform Air Cushion (GPAC) деп аталды. 1997 жылы Теңіз жаяу әскерлері АҚШ Әскери-әуе күштерінен GAU 13/A пушкалары мен GPU 5 модулінің барлық қорларын артық деп сатып алды. GPAC-тан басқа, GAU 13/A кемелерде және LAV 25 сияқты жер үсті көліктерінде де қолданылуы мүмкін қару ретінде қарастырылды.
Жалпы және келтірілген дереккөздер
Фридман, Норман (1997). Әлемдік теңіздік қару-жарақ жүйелері жөніндегі Әскери-теңіз институтының нұсқаулығы. Әскери-теңіз институтының баспасы. Полмар, Норман (2004). АҚШ Әскери-теңіз флотының кемелері мен ұшақтары жөніндегі Әскери-теңіз институтының нұсқаулығы. Әскери-теңіз институтының баспасы. .
Friedman, Norman (1997). The Naval Institute Guide to World Naval Weapon Systems. Naval Institute Press. Polmar, Norman (2004). The Naval Institute Guide to the Ships and Aircraft of the U. S. Fleet. Naval Institute Press. .