Кіріспе

Жаңа Зеландияның Фиордланд аймағындағы арал, басқа Резолюция аралдары

Резолюция аралы немесе Тау Моана (маори тілінде) – Жаңа Зеландияның оңтүстік-батысындағы Фиордланд аймағындағы ең үлкен арал. Елдің жетінші үлкен аралы және екінші үлкен қоныстанбаған аралы. Резолюция аралы Оңтүстік аралдың құрлық бөлігінен Таматеа / Дуски бұғазы, Те Пуайтаха / Брексі бұғазы және Ахерон жолы арқылы бөлінеді. Арал Фиордланд ұлттық паркінің құрамына кіреді. Аралдың пішіні шамамен төртбұрышты, тек батыс жағалауындағы бес саусақ түбегі деп аталатын ұзын, тар түбек бар: бұл аймақ Таумоана (Бес саусақ түбегі) теңіз қорығымен қорғалады. Арал, капитан Джеймс Куктың «Резолюция» кемесінің құрметіне аталған, ол 1773 жылдың наурыз айында Куктың екінші сапары барысында Дуски бұғазына қонған. 2004 жылы арал Жаңа Зеландияның теңіздегі қорықтарының бірі болып таңдалды, ол жергілікті түрлерді қорғау мақсатында әкелінген түрлерден тазартылды. Бұл 1894 жылы Жер және кадастр департаменті Ричард Генриді аралдың кураторы етіп тағайындаған оқиғадан кейін болды, сол кезде арал материктегі мысықтәрізділерден қорғалатын какапо және киви сияқты түрлермен толтырылды. Аралды қорғауды басқаруға жасалған бұл алғашқы әрекет 1900 жылы мысықтәрізділер аралға жеткенде сәтсіз аяқталды. 2009 жылдың 15 шілдесінде Резолюция аралы 7,8 магнитудалы жер сілкінісінің эпицентрі болды.

Флора

Арал маңызды қасиетті орын болып табылады, себебі ол ешқашан опоссумдармен мекендемеген, сонымен қатар, ылғалды жерлерден бастап орманға, альпілік аймақтарға дейінгі әртүрлі орталарда зор экологиялық әртүрлілік сақталған, аралдағы ең биік таулар шамамен 1000 метрге жетеді. Аралдағы ең көп таралған орман түрі – жапырақты бук орман, ал альпілік аймақтар негізінен жусанды далалардан, сондай-ақ ылғалды жерлер мен шағын көлдерден тұрады. Аралда 400-ден астам жергілікті түр тіркелген, бұл айналасындағы құрлыққа қарағанда едәуір көп. Өсімдіктердің ішінде құрып кету қаупі төнген алты түр бар, мысалы, бірнеше эндемикалық омыртқа түрлері және оннан астам жалпы мемлекеттік сирек кездесетін түрлер кездеседі. Бұл өсімдіктердің көптегені Фиордлендтің басқа аймақтарында опоссумдардың жеуінен зардап шегеді.

Фауна

Аралға енгізілген жалғыз сүтқоректілер – мысықтар, қызыл бұғы және егешқұйрықтар. Сондай-ақ, tīeke (көктерек) та бар. Аралда каререя (Жаңа Зеландиялық сұңқар), кака, кеа және киви сияқты көптеген басқа да жергілікті құс түрлері кездеседі.