Кіріспе
Инсулиномадан туындаған гипогликемияны көрсететін үш белгінің жиынтығы. Уипплдің триадасы – пациенттің симптомдары инсулинома болу мүмкіндігін көрсететін гипогликемиядан туындағанын анықтауға көмектесетін үш белгідің (Випплдің критерийлері деп аталады) жиынтығы. Қажетті шарттар – гипогликемия симптомдары, қан плазмасындағы глюкоза концентрациясының төмендеуі және плазмадағы глюкоза концентрациясы жоғарылағанда симптомдардың басылуы. Бұл триаданы алғаш рет панкреас хирургы Аллен Уиппл сипаттаған, ол инсулиноманы анықтау мақсатында панкреас хирургиясын жүргізу үшін критерийлерді белгілеуге тырысқан.
Whipple's triad is a collection of three signs (called Whipple's criteria) that suggests that a patient's symptoms result from hypoglycaemia that may indicate insulinoma. The essential conditions are symptoms of hypoglycaemia, low blood plasma glucose concentration, and relief of symptoms when plasma glucose concentration is increased. It was first described by the pancreatic surgeon Allen Whipple, who aimed to establish criteria for exploratory pancreatic surgery to look for insulinoma.
Анықтама
Уипплдің үштік белгісі әртүрлі нұсқаларда келтіріледі. Ең маңызды шарттары: гипогликемияға байланысты немесе одан туындауы мүмкін белгілер, әсіресе ашарадан кейін немесе қарқынды физикалық жаттығудан соң. Бұл белгілерге діріл, тахикардия, көңіл алаңдаушылық, бас айналу және есінен тану кіреді. Белгілер пайда болған сәтте өлшенген қан плазмасындағы глюкоза деңгейінің төмен болуы.
Symptoms known or likely to be caused by hypoglycaemia, especially after fasting or intense exercise. These symptoms include tremor, tachycardia, anxiety, dizziness, and loss of consciousness. A low blood plasma glucose concentration measured at the time of the symptoms.
Тарих
Бұл критерийлер 1930 жылдарға дейін жетеді, сол кезде гипогликемияға байланысты діріл, есінен тану немесе тершеу сияқты гипогликемиялық белгілері бар бірнеше науқас инсулиноманы хирургиялық жолмен алып тастау арқылы емделгені анықталды. Алайда, гипогликемияға ұқсас белгілері бар адамдардың көп бөлігіне операция қажет болмады. Диагностикалық тестілеулер қарапайым болды; қандағы глюкозаның жанама өлшемі ретінде азайтушы заттарды анықтаудан басқа, инсулин сияқты гормондар мен метаболиттерді өлшеуге және бүйрек безі сияқты ішкі органдарды бейнелеуге мүмкіндік бермейтін. Аллен Уиппл – панкреатикалық хирургияны дамытқан танымал хирург. Ол осы критерийлер орындалмаса, инсулинома іздеу үшін панкреатикалық операция жасалмауын ұсынды. Сондықтан бұл критерийлер Уипплдің үштігі деп те аталады.