Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Висконсин штатындағы католик шіркеуінің епархиясы
Diocese of the Catholic Church in Wisconsin
Мэдисон епархиясы (Diœcesis Madisonensis) – АҚШ-тағы Висконсин штатының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан латын шіркеуінің епархиясы. Епархияда 102 приходта 98 дін қызметкерімен бірге шамамен 167 000 католик бар. Мэдисон епископы – Дональд Джей Хайн. Қазіргі таңда епархияның соборы жоқ. Бұрынғы соборы, Сент-Рафаэль, 2005 жылы өрт сөндіру кезінде қирады.
The Diocese of Madison (Diœcesis Madisonensis) is a Latin Church diocese in the southwestern part of Wisconsin in the United States. The diocese has approximately 167,000 Catholics in 102 parishes with 98 priests in active ministry. The bishop of Madison is Donald J. Hying. The diocese currently has no cathedral. Its previous cathedral, Saint Raphael's, was destroyed by fire in 2005.
Аумағы
Мэдисон епархиясы Колумбия, Дэн, Грант, Грин, Грин-Лейк, Айова, Джефферсон, Лафайетт, Маркет, Рок және Саук округтерінен тұрады. Епархияның аумағы шамамен 8070 шаршы миль (20 901 км²) құрайды.
The Diocese of Madison comprises Columbia, Dane, Grant, Green, Green Lake, Iowa, Jefferson, Lafayette, Marquette, Rock, and Sauk counties. The area of the diocese is approximately 8,070 square miles (20,901 km2).
Ерте тарих
XVI ғасырдың басында Висконсин аймағы Жаңа Франциядағы француз колониясының құрамына кірді. Осы кезеңде 1674 жылы дінге айналған Квебектегі француз епископтары Миссисипи өзенінің шығысындағы Канада мен Солтүстік Америкаға билік етті. 1763 жылы Жаңа Франция Англияның бақылауына өткенде, Квебек епископтары аймақтағы билігін сақтап қалды. 1791 жылы, Америка революциясы аяқталғаннан кейін, Папа Пий VI Балтимор епархиясын құрды. Ол Американың барлық штаттарын және Солтүстік-Батыс территориясын, соның ішінде қазіргі Висконсиннің бір бөлігін қамтыды. Висконсиннің қалған бөлігі 1803 жылы Луизиананы сатып алудан кейін территорияның құрамына кірді. 1843 жылы Папа Лео XIII қазіргі Висконсиннің барлық аумағын қамтитын Милуоки епархиясын құрды. Висконсин 1848 жылы штат мәртебесіне ие болды. Папа Пий IX 1868 жылы Лакросс және Грин-Бэй епархияларын құрды. Рим Папасы Мэдисон епархиясының алғашқы епископы ретінде Супериор епархиясынан епископ Уильям Патрик О'Коннорды тағайындады. О'Коннордың қызмет ету кезеңінде епархиядағы дін қызметкерлерінің саны 82 000 католиктікке қызмет ететін 135-тен 180 640 католиктікке қызмет ететін 290-ға дейін өсті. Епископтығының алғашқы жылында О'Коннор нәсілдер арасындағы түсіністікті нығайту және аз ұлт өкілдерін католицизмге өткізу мақсатында «Бақытты Мартин Гильдиясын» құрды. Сондай-ақ ол 1965 жылы Мэдисон қаласында Holy Name семинариясын ашты. Екінші Ватикан соборының реформалары аясында 1966 жылы епархиялық дін қызметкерлерінің сенатын құрды. О'Коннор 1967 жылы қызметтен кетті. 1967 жылы Папа Пауыл VI Чикаго архиепископтығының көмекші епископы Клетус Ф. О'Доннеллді Мэдисонның екінші епископы етіп тағайындады. Ол есту қабілеті бұзылған және дамуында кемістігі бар адамдарға арналған мекемелер құрды. Ол сонымен қатар ересектердің білімін арттыруға ынталанды және жекелеген приходтарға көмектесу үшін діни білім беру кеңесшілерінің бағдарламасын жасады. О'Доннелл 1992 жылы зейнетке шыққаннан кейін, Папа Иоанн Павел II оның орнына Де-Мойн епархиясының епископы Уильям Буллокты тағайындады. Папа 19 ғасырдағы белгілі дін қызметкері, преподобный Мазучеллиді 1993 жылы құрметті деп жариялады. 1995 жылы Буллок Мэдисон қаласындағы жеке ұлдарға арналған Holy Name семинариясын жапты. Буллок 2003 жылы зейнетке шықты.
In the 16th and early 17th century, the Wisconsin area was part of the French colony of New France. During this time, the French bishops in Quebec, which became a diocese in 1674, had jurisdiction over Canada and North America east of the Mississippi River. When the British took control of New France in 1763, the bishops in Quebec continued to have jurisdiction in the region. In 1791, soon after the conclusion of the American Revolution, Pope Pius VI erected the Diocese of Baltimore. It covered all the American states and the Northwest Territory, which included part of present day Wisconsin. The rest of Wisconsin became part of the territory after the Louisiana Purchase in 1803. In 1843, Pope Leo XIII erected the Diocese of Milwaukee, which included all of present day Wisconsin. Wisconsin achieved statehood in 1848. Pope Pius IX established the Diocese of Lacrosse and the Diocese of Green Bay in 1868. The pope selected Bishop William Patrick O'Connor from the Diocese of Superior as the first bishop of Madison. During O'Connor's tenure, the diocese went from having 135 priests serving 82,000 Catholics to having 290 priests serving a Catholic population of 180,640. In his first year as bishop, O'Connor established the Blessed Martin Guild to promote racial understanding and convert more minorities to Catholicism. He also founded Holy Name Seminary in Madison in 1965. As part of the Second Vatican Council's reforms, he established a diocesan priest senate in 1966. O'Connor resigned in 1967. In 1967, Pope Paul VI appointed Auxiliary Bishop Cletus F. O'Donnell from the Archdiocese of Chicago as the second bishop of Madison. He established ministries for the deaf and the developmentally disabled. He also encouraged adult education and created a religious education consultants program to help individual parishes. After O'Donnell retired in 1992, Pope John Paul II named Bishop William Bullock of the Diocese of Des Moines to replace him. The pope declared Reverend Mazzuchelli, a pioneer priest from the 19th century, as venerable in 1993. In 1995, Bullock closed Holy Name Seminary, a private boys high school in Madison. Bullock retired in 2003.
2003 жылдан қазіргі уақытқа дейін
Елена епархиясынан епископ Роберт С. Морлино 2003 жылы Иоанн Павел II-нің атынан Мэдисон епархиясының төртінші епископы болып тағайындалды. Морлино 2007 жылы Папа Бенедикт XVI-ның «Summorum Pontificum» атты апостолдық хатын, ол Триденттік миссаның қолданылуы туралы еді, қолдады. Морлино бірнеше приходтарда Триденттік миссаны өткізді. Ол барлық приходтарға өз шіркеулеріндегі киелі орынды (табернакль) орталыққа, көзге түсетін жерге көшіруді бұйырды. Морлино қауым мүшелерін тізе бүгіп, тілдеріне қабылдауға шақырды, сондай-ақ пасторларды тек еркек алтарь қызметкерлерін тартуға ұсынды. Морлиноның басты мақсаттарының бірі епархияда дін қызметкерлерінің санын арттыру болды. Ол «Біздің болашағымыз үшін дін қызметкерлері» қорына 44 миллион доллар жинауға көмектесті. Оның епископтық қызметі кезінде семинариялардың саны алтыдан 30-ға дейін өсті, бұл АҚШ-тағы ең үлкен өсімдердің бірі болды. Оның епархиясындағы католиктердің пікірлері екіге бөлінді. 2009 жылдың мамырында Морлино бюджетті қысқартуға байланысты Мэдисон қаласының оңтүстік жағындағы тұрғындарға тамақ және басқа да көмек көрсеткен Католиктік көпмәдениеттік орталықты жабатынын хабарлады. Бір аптадан кейін оны жергілікті приход әкімшілігіне беру және қаржы жинау науқаны жарияланды. 2009 жылдың наурыз айында Морлино Рут Колпакты православиенің қағидаларын бұзғаны үшін Белоиттегі Апостол Петр шіркеуіндегі пасторальдық серіктес лауазымынан босатты. Колпакпен болған қысқа кездесуде ол одан адалдыққа ант беруін және 2003 жылғы диссертациясын жоққа шығаруын сұрады, онда әйелдерді шіркеуге тағайындау және Құдайға қатысты инклюзивті тіл қолдау талқыланды. Морлино Колпак диссертациясын жоққа шығарғаннан кейін жұмыстан босатты. Морлино 2018 жылы қайтыс болды. Қазіргі Мэдисон епархиясының епископы – Дональд Дж. Хайнг, бұрын Гэри епархиясының епископы. Ол 2018 жылы Папа Франциск тағайындады. 2023 жылы Хайнг барлық приходтарды 30 пасторатқа біріктірді, оларды бірнеше дін қызметкерлері басқарады. Бұл қайта ұйымдастыру епархиялық дін қызметкерлерінің әкімшілік жұмысын жеңілдетуді мақсат етті.
Bishop Robert C. Morlino from the Diocese of Helena was named the fourth bishop of the Diocese of Madison in 2003 by John Paul II. Morlino supported the application of Summorum Pontificum, an apostolic letter issued by Pope Benedict XVI in 2007 on the use of the Tridentine Mass. Morlino celebrated the Tridentine Mass in several parishes. He ordered all the parishes to move the tabernacles in their churches to central places of prominence. Morlino encouraged parishioners to receive communion on the tongue while kneeling, and he encouraged pastors to enlist exclusively male altar servers. One of Morlino's main objectives was to increase the ordination of priests in the diocese. He helped raise $44 million for the endowment fund "Priests for Our Future". The number of seminarians grew from six to 30 during his episcopate, one of the largest increases in the United States. Catholics in his diocese had divided opinions of him. In May 2009, Morlino announced that due to budget cuts, he was closing the Catholic Multicultural Center, which provided food and other support for residents on Madison's south side. A handoff to local parish administration and fundraising drive was announced one week later. In March 2009, Morlino dismissed Ruth Kolpack from her post as a pastoral associate at St. Thomas the Apostle Parish in Beloit, citing breaches of orthodoxy. In a brief meeting with Kolpack, he asked her to take an oath of loyalty and to denounce her 2003 thesis, which advocated women's ordination in the Church and inclusive language relating to God. Morlino fired Kolpack after she refused to denounce her thesis. Morlino died in 2018. The current bishop of the Diocese of Madison is Donald J. Hying, formerly bishop of the Diocese of Gary. He was appointed by Pope Francis in 2018. In 2023, Hying announced the grouping of all the parishes into 30 pastorates to be run by multiple priests. This reorganization was meant to relieve some of the administrative duties of the diocesan priests.
Собордағы өрт
2005 жылдың наурыз айында Санкт-Рафаэль соборы өрт сөндіру шабуылы кезінде ауыр зақымдарға ұшырады. Уильям Дж. Коннелл тұтқындалып, өрт сөндіру және басқа да қылмыстар жасады деген айып тағылды, бірақ параноидальды шизофрениясының салдарынан сотқа қабілетсіз деп танылды. Құзыретті деп танылғаннан кейін, ол сотталып, кінәлі деп танылды. 2007 жылдың маусым айында Коннелл 15 жылға бас бостандығынан айырылды, одан кейін 15 жыл қатаң бақылауда болды. 2007 жылдың сәуір айында епископ Морлино қазіргі орнында жаңа собор салу жоспарларын жариялады. Алайда, бұл жоспарлар іске аспады. 2023 жылдың наурыз айында епископ Дональд Хайнг Ватиканға Мэдисон қаласындағы Сент-Бернард шіркеуін жаңа собор деп жариялау туралы өтініш жасағанын мәлімдеді. Епархиялық тексеру комиссиясы Восенге қатысты үш айыптаманы қарастырып, 2003 жылдың ақпан айында оның қызметін тоқтатуды ұсынды. 2004 жылдың мамыр айында Восен өзінің айыптаушыларының біреуін сотқа берді. Ватикан 2007 және 2015 жылдары комиссия шешіміне шағымдарды қарастырмады. 1994 жылдың ақпанында Эу-Клэр тұрғыны епархияны 1982 жылдың жазында преподобный Майкл Трейнордың жыныстық зорлық тақырыбында айыптады. Қылмыс Сент-Томас Аквинский шіркеуінің пасторлық үйінде болған деген күдік бар. Трейнор 1994 жылы бірнеше ата-аналар епископ Буллокқа шағымданғаннан кейін Висконсинді тастап кетті. 1995 жылдың ақпан айына қарай тағы жеті ер адам сотқа қосылып, Трейнордың зорлық-зомбылығын мәлімдеді. Арыз берушілер епископ О'Доннелл Трейнордың балаларды зорлағанын білгенін және оны полицияға немесе шіркеу қауымына хабарламай, бір шіркеуден екінші шіркеуге ауыстырғанын мәлімдеді. 1995 жылдың қыркүйегінде тағы тоғыз ер адам Трейнорға қатысты епархияға қарсы жеке талап арыз берді. 1995 жылы сот арыздарды қараудан бас тартты. 2002 және 2003 жылдары Трейнорға қатысты жаңа зорлық-зомбылық туралы айыптамалар епархияға жеткізілді. 2018 жылдың мамыр айында зейнеткерліктегі діни қызметкер Уильям Ноланға алты жағдай бойынша жыныстық зорлық-зомбылық жасағаны үшін айып тағылды, ал төраға судья қалған айыптаманы жойды. Епархия да Ноланды тергеп, 2020 жылдың наурыз айында оны "сенімді айыпталушы" діни қызметкер атағынан босатты. 2019 жылдың маусым айында епархия осы тергеуге көмектесу үшін епархияда қызмет еткен және детективтерді жалдаған сенімді айыпталушы дін қызметкерлерінің тізімін ұсынуға келісті. 2020 жылдың наурызында епископ Хайнг тергеушілер Патрик Доэртиге, епархияның зейнеткер діни қызметкеріне қатысты екі жыныстық зорлық-зомбылық туралы айыптаманы сенімді деп тапқанын мәлімдеді. Хайнг Доэртиге шектеулер қойған еді.
In March 2005, St. Raphael's Cathedral was heavily damaged in an arson attack. William J. Connell was arrested and charged with arson and other crimes, but was deemed incompetent to stand trial due to paranoid schizophrenia. After being deemed competent, he was tried and convicted. In June 2007, Connell was sentenced to 15 years in prison followed by 15 years of close supervision. In April 2007, Bishop Morlino released plans to erect a new cathedral on the existing site. However, the plans were never realized. In March 2023, Bishop Donald Hying announced that he had petitioned the Vatican to designate St. Bernard's Church in Madison as the new cathedral. The diocesan review board reviewed three allegations against Vosen and in February 2003 recommended the permanent suspension of ministry. In May 2004, Vosen unsuccessfully sued one of his accusers. Appeals of the review board decision were declined in 2007 and 2015 by the Vatican. An Eau Claire man sued the diocese in February 1994, claiming that he had been sexually assaulted by Reverend Michael Trainor in the summer of 1982. The crime allegedly happened in the rectory of St. Thomas Aquinas Church. Trainor left Wisconsin in 1994 after several parents brought accusations to Bishop Bullock. By February 1995, seven other men had joined the lawsuit, claiming abuse by Trainor. The plaintiffs claimed that Bishop O'Donnell was aware of Trainor's abuse of children and transferred him from one parish to another without reporting him to the police or parishioners. A separate suit by nine other men against the diocese regarding Trainor was filed in September 1995. The lawsuits were dismissed in 1995. New allegations of abuse against Trainor were brought to the diocese in 2002 and 2003. In May 2018, Reverend William Nolan, a retired priest, was charged with six counts of sexual assault. with the presiding judge dropping the remaining count. The diocese also investigated Nolan and later cleared him from the title of "credibly accused" priest in March 2020 as well. In June 2019, the diocese agreed to present a list of credibly accused clergy who served in the diocese and hired detectives to assist in this investigation. In March 2020, Bishop Hying announced that investigators had found two sexual abuse allegations against Patrick Doherty, a retired priest from the diocese, to be credible. Hying had already placed restrictions on Doherty.
Мэдисон епископтары
Уильям Патрик О'Коннор (1946–1967), отставкаға кетуі. Клетус Ф. О'Доннелл (1967–1992), отставкаға кетуі. Уильям Х. Буллок (1993–2003), отставкаға кетуі. Роберт С. Морлино (2003–2018), қаза болды. Дональд Джей Хайн (2019 жылдан бүгінге дейін).
William Patrick O'Connor (1946–1967), his resignation. Cletus F. O'Donnell (1967–1992), his resignation. William H. Bullock (1993–2003), his resignation. Robert C. Morlino (2003–2018), his death. Donald J. Hying (2019–present).
Көмекші епископтар
Джером Дж. Хастрич (1963–1969), 1969 жылы Галлап епискобы болып тағайындалды, 1990 жылға дейін қызмет етті. Джордж Отто Вирц (1977–2004), отставкаға кетті.
Jerome J. Hastrich (1963–1969), appointed Bishop of Gallup (1969 1990). George Otto Wirz (1977–2004), his resignation.
Епархиялық діни қызметкерлер епископ болды
Пол Дж. Суэйн, Сиукс-Фоллз епископы болып тағайындалды (2006-2019 жж.).
Paul J. Swain, appointed Bishop of Sioux Falls (2006 2019).
Мектептер
Барабудағы Қасиетті Жүсіп католик мектебі – діни мектеп. Қазіргі мектеп ғимараты Висконсин Рапидс компаниясы «Биллмейер және ұлдары» жобалаған, құны 500 000 доллардан астам, онда 11 сынып бар. Ішкі қабатта асхана және аудитория-спортзал үйлесімді кешені орналасқан. Мектептің екінші ғимараты 1912 жылы, мешіттен солтүстік-шығысқа қарай, толтырылған шатқалда салынды. Ғимарат үш қабаттан және ішкі қабаттан тұрды. Бірінші және екінші қабаттарда әрқайсысында үш сынып бөлмесі болды, ал екінші қабатта ғибадатхана мен кітапхана орналасқан. Үшінші қабатта 600 орындық аудитория, ал ішкі қабатта үлкен банкеттік зал/спортзал болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі туу көрсеткішінің өсуіне байланысты екінші ғимарат тығыздыққа тап болды, сондықтан 1958 жылы екінші ғимараттың солтүстігінде үшінші мектеп ғимараты ашылды.
St. Joseph's Catholic School in Baraboo is a parochial school. The current school building, designed by the Wisconsin Rapids company Billmeyer and Sons and with a cost of over $500,000, has 11 classrooms. The basement has a cafeteria and a combination auditorium/gymnasium. The second building for the school opened on a filled in ravine in 1912, northeast of its associated church. The building had three floors and a basement. The first and second floors each had three classrooms, and the second floor also housed the chapel and the library. The third floor had a 600 seat auditorium while the basement had a large banquet hall/gymnasium. The second building became overcrowded due to the post World War II baby boom, so the third school building, north of the second building, opened in 1958.