Мелвин Лэрд: Американ саяхатшысы және қорғаныс министрі

Кіріспе

20 ғасырдағы американдық саясаткер, оның әкесі – американдық саясаткер, кәсіпкер және дін қызметкері.

Мелвин Роберт Лэрд кіші (1 қыркүйек 1922 – 16 қараша 2016) – американдық саясаткер, жазушы және мемлекет қайраткері. 1953 жылдан 1969 жылға дейін Висконсин штатынан АҚШ конгрессмені болды, ал 1969 жылдан 1973 жылға дейін президент Ричард Никсон басқаруы кезінде Қорғаныс министрі қызметін атқарды. Лэрд американдық әскерлерді Вьетнам соғысынан шығару саясатын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды; ол "Вьетнамдану" терминін қолданып, жауынгерлік жауапкершілікті Оңтүстік Вьетнам күштеріне көбірек беру процесін білдірді. 1952 жылы тұңғыш рет сайланған Лэрд қайтыс болған кезде 83-ші Конгресске сайланған соңғы тірі өкіл еді.

Ерте өмір

Мелвин Роберт Лэрд Небраска штатының Омаха қаласында саясаткер, кәсіпкер және дін қызметкері Мелвин Р. Лэрд ағаның ұлы болып дүниеге келді. Ол Висконсин штатының Маршфилд қаласында өсіп, орта мектепті бітірді. Ол Стивенс-Пойнт, Висконсин қаласын қамтитын заң шығару округін өкілдік етті. 1952 жылғы қарашада АҚШ Өкілдер палатасына Висконсин штатының 7-ші округінен, оның ішінде Маршфилд, Ваусау, Висконсин-Рапидс және Стивенс-Пойнт аудандарынан сайланғанға дейін Сенатта қызмет етті. 1964 жылғы республикалық президенттік іріктеу сайлауларында Лэрд Аризона сенаторы Барри Голдуотерді "ресми түрде жарияланбаған" қолдаушы болды және сол жылы өткен республикалық конвенцияда Голдуотерді ұсынған Платформа комитетінің төрағасы болды. Лэрд сегіз рет қатарынан сайланды және Никсон оны кабинетке таңдаған кезде Өкілдер палатасының республикалық конференциясының төрағасы болды. Ол ішкі және қорғаныс мәселелеріндегі жұмысымен танымал болды, соның ішінде Өкілдер палатасының Ассигнациялар комитетінің Қорғаныс кіші комитетіндегі қызметі де бар. Ол Конгрестен өте қиындықпен кетті және 1969 жылғы 22 қаңтарда хатшы болып тағайындалған кезде, төрт жылдан астам қызмет етпейтінін мәлімдеді. Конгрессмен ретінде Лэрд мықты қорғаныс позициясын қолдады және кейде Макнамара хатшыны сынға алды. 1966 жылдың қыркүйегінде өзін адал оппозицияның мүшесі деп сипаттай отырып, ол Джонсон әкімшілігін Вьетнам соғысының құны туралы алдау және 1966 жылғы конгресс сайлауынан кейін ғана құрлықтағы соғысты күшейту туралы шешімдерді кешіктіруде айыптады. Лэрд сондай-ақ Макнамараның басқару және шешім қабылдау тәжірибесін сынады. Лэрд 1957, 1960, 1964 және 1968 жылғы Азаматтық құқықтар актілеріне, сондай-ақ АҚШ Конституциясының 24-ші түзетуіне және 1965 жылғы Дауыс беру құқығы актісіне дауыс берді. Республикалықтар Спиро Агнюдің жеке сыбайлас жемқорлығына қатысты мәселелер қоғамға белгілі болғаннан кейін, оның қызметінен кетуіне көндіру үшін таңдаған тәжірибелі саясаткер ретінде Лэрд танылды. Ол сондай-ақ Джеральд Фордты Агнюдің вице-президент лауазымына мұрагері ретінде таңдауда маңызды рөл атқарды.

Melvin Robert Laird was born in Omaha, Nebraska, the son of Melvin R. Laird Sr., a politician, businessman, and clergyman. He grew up and attended high school in Marshfield, Wisconsin, He represented a legislative district encompassing Stevens Point, Wisconsin. He remained in the Senate until his election in November 1952 to the United States House of Representatives representing Wisconsin's 7th District in central Wisconsin, including the areas of Marshfield, Wausau, Wisconsin Rapids and Stevens Point. In the 1964 Republican presidential primaries, Laird was an "unannounced" supporter of Arizona Senator Barry Goldwater, and chaired the Platform Committee at that year's Republican convention, at which Goldwater was nominated. Laird was re elected eight consecutive times and he was chairman of the House Republican Conference when Nixon selected him for the cabinet. He was known for his work on both domestic and defense issues, including his service on the Defense subcommittee of the House Appropriations Committee. He left Congress reluctantly, making it clear when he became secretary on January 22, 1969, that he intended to serve no more than four years. As a congressman Laird had supported a strong defense posture and had sometimes been critical of Secretary McNamara. In September 1966, characterizing himself as a member of the loyal opposition, he publicly charged the Johnson administration with deception about Vietnam war costs and for delaying decisions to escalate the ground war until after the 1966 congressional elections. Laird also criticized McNamara's management and decision making practices. Laird voted in favor of the Civil Rights Acts of 1957, 1960, 1964, and 1968, as well as the 24th Amendment to the U. S. Constitution and the Voting Rights Act of 1965. Laird was reportedly the elder statesman chosen by the Republicans to convince Vice President Spiro Agnew to resign his position after Agnew's personal corruption became a public scandal. He also had a prominent role in the selection of Gerald Ford as Agnew's successor as vice president.

Қорғаныс министрі

Қорғаныс министрі болғаннан кейін, Лэрд пен президент Никсон 1970 жылдың 1 шілдесінде Қорғаныс министрлігінің ұйымдастыруы мен қызметтері жөнінде 100-ден астам ұсыныс енгізген "Көк лента" атты арнайы комиссияны құрды. Лаирд Пентагонда қызмет еткен кезеңде департамент комиссия ұсынған бірқатар шараларды іске асырды.

Басқарушылық стилі

Лэрд Макнамара-Клифорд басқару жүйесінен кенеттен айырылмады, керісінше, біртіндеп өзгерістер енгізді. Ол өзі "қатысушылық басқару" деп атаған тәсілді қолданды, бұл қорғаныс бюджетін және әскери құрылымның мөлшерін азайтуда әскери жетекшіліктің ынтымақтастығын қамтамасыз етуге бағытталған тәсіл болды. Лэрд қорғаныс министрінің және қорғаныс хатшысының шешім қабылдау функцияларын сақтап қалғанмен, саясатты қалыптастыру және операцияларды белгілі бір деңгейде орталықтандырды. Ол бюджеттерді және әскери күштердің деңгейін әзірлеуде әскери қызмет хатшыларына және Бірлескен штабқа (JCS) көбірек ықпал ету мүмкіндігін берді. PPBS-ті қайта қарастырып, қызмет бюджеттерінің шектерін және осы шектеріндегі күштерді жоспарлауды қайта енгізді. Бұрынғы күшті жүйелік талдау басқармасы енді жоспарлауды бастауға құқығы болмады, тек қызметтер ұсынған жобаларды бағалаумен және қараумен шектелді. Лэрд 1971 жылғы есебінде: "Негізгі саяси шешімдерден басқа, мен шешім қабылдауды мүмкіндігінше орталықтандырмауға тырысамын. Сондықтан күштерді егжей-тегжейлі жоспарлау жауапкершілігін Бірлескен штабқа және әскери қызметтерге жүктейміз, ал әскери департаменттерге даму және сатып алу бағдарламаларын басқаруға көбірек жауапкершілік береміз", - деп атап өтті. Әскери жетекшілік Лэрдтің әдістеріне ынталы болды. "Вашингтон Пост" газеті оны қорғаныс министрі етіп тағайындалғаннан кейін: "Қазіргі әскери-өнеркәсіптік кешенде "Лэрдті мақтаңдар және трансформацияны өткізіңдер" деп ән шырқап жатыр", - деп хабарлады. Лэрд оны пайдалы немесе қажет деп тапқан жағдайларда орталықтандырылған басқарудан бас тартпады. Оның қызмет ету кезеңінде Қорғаныс тергеу қызметі, Қорғаныс карталау агенттігі, Желілік бағалау кеңсесі және Қорғаныс қауіпсіздігіне көмек агенттігі (Қорғаныс министрлігінің барлық әскери көмек бағдарламаларын басқару үшін) құрылды. 1972 жылдың қазан айында Конгресс қорғаныс министрінің екінші орынбасары лауазымын құру туралы заң қабылдады, Лэрд бұл ұсынысты қатты қолдады, бірақ ол бұл лауазымды ешқашан толтырмады. Лэрд екі маңызды ведомствоаралық органға ерекше назар аударды: Қорғаныс, Сыртқы істер министрліктері мен Орталық барлау басқармасының (ЦРУ) жоғары лауазымды өкілдерінен құралған Вашингтон арнайы іс-қимыл тобы (WSAG), ол АҚШ әскери күштерін дағдарыс жағдайында қолдану туралы президенттік шешімдерге қажетті ақпаратты жинады; және Қорғаныс бағдарламасын қарау комитеті (DPRC), ол Қорғаныс министрлігі, Сыртқы істер министрлігі, Экономикалық кеңесшілер кеңесі және Басқару және бюджет кеңсесі сияқты көптеген агенттіктердің өкілдерін біріктіріп, президентке кеңес беру үшін қорғаныс бюджетінің мәселелерін талдады, Лэрдтің пікірінше, "ұлттық қауіпсіздік қажеттіліктерін қорғаныс емес талаптармен дұрыс қатынаста" орналастырды.

Laird did not depart abruptly from the McNamara–Clifford management system, but rather instituted gradual changes. He pursued what he called "participatory management", an approach calculated to gain the cooperation of the military leadership in reducing the Defense budget and the size of the military establishment. While retaining decision making functions for himself and the deputy secretary of defense, Laird somewhat decentralized policymaking and operations. He accorded the service secretaries and the JCS a more influential role in the development of budgets and force levels. He revised the PPBS, including a return to the use of service budget ceilings and service programming of forces within these ceilings. The previously powerful systems analysis office could no longer initiate planning, only evaluate and review service proposals. Laird noted this in his FY 1971 report, "Except for the major policy decisions, I am striving to decentralize decisionmaking as much as possible So, we are placing primary responsibility for detailed force planning on the Joint Chiefs and the Services, and we are delegating to the Military Departments more responsibility to manage development and procurement programs." The military leadership was enthusiastic about Laird's methods. As the Washington Post reported after his selection as secretary of defense, "Around the military industrial complex these days they're singing 'Praise the Laird and pass the transformation. '"Laird did not shrink from centralized management where he found it useful or warranted. His tenure saw the establishment of the Defense Investigative Service, the Defense Mapping Agency, the Office of Net Assessment, and the Defense Security Assistance Agency (to administer all DoD military assistance programs). In October 1972 Congress passed legislation creating a second deputy secretary of defense position, a proposal Laird strongly supported, even though he never filled the position. Laird paid special attention to two important interdepartmental bodies: the Washington Special Action Group (WSAG), composed of senior Defense, State, and CIA officials, which gathered information necessary for presidential decisions on the crisis use of U. S. military forces; and the Defense Program Review Committee (DPRC), which brought together representatives from many agencies, including DoD, State, the Council of Economic Advisers, and the Office of Management and Budget, to analyze defense budget issues as a basis for advising the president, placing, as Laird commented, "national security needs in proper relationship to non defense requirements."

Пентагонның бюджеті

Лаирд Конгресс алдындағы Қорғаныс министрлігінің беделін жақсартуға қол жеткізді. Өте құрметті конгресс ардагері болғандықтан, Лэрд қорғаныс бағдарламаларына көбірек заңнамалық қолдау алу үшін үлкен артықшылыққа ие болды. Ол конгресспен бұрынғы достарымен тығыз байланыста болды және Сенат пен Палата комитеттерінің алдында көп сағаттар бойы куәлік берді. Конгрестің қорғаныс шығындарын қысқартуға (Вьетнам соғысын аяқтауды қоса алғанда) қатысты кеңінен қолдау тапқан ұстанымын мойындаған Лэрд, бюджеттік сұраныстарды Конгреске жібермес бұрын оларды қысқарту үшін көп жұмыс істеді және ұлттық қауіпсіздікке елеулі зиян келтірмей, қосымша қысқартуларға келісті. Мұндай жаңа стратегиялық қару жүйелерін, мысалы, B-1 бомбалаушысын, Trident ядролық су асты кемесін және қанатты зымырандарды іске қосуға мүмкіндік берген бір жол – конвенциялық күштерді айтарлықтай қысқартуға келісім жасау болды. Нәтижесінде, әскери қызметшілердің саны 1969 жылғы 3,5 миллионнан 1973 жылғы қаңтарда Лэрд қызметтен кеткен кезде 2,3 миллионға дейін азайды. F-15, F-16, A-10 және Los Angeles класындағы ядролық су асты кемелері сияқты қару платформаларының барлығы Лэрдтің басшылығымен Пентагон бастаған бағдарламалар еді. Вьетнамнан әскерлерді шығару, ескі қару жүйелерін тоқтату, базаларды жабу және сатып алу тәжірибесін жақсарту сияқты басқа да бастамалар, тіпті қару және персонал шығындарына жоғары инфляцияның әсер еткен кезде де Пентагонға шығындарды бақылауда ұстауға мүмкіндік берді. Лэрдтің жылдарындағы фискалдық жыл бойынша жалпы міндеттемелердің көлемі мынадай болды: 1969 жыл – 77,7 миллиард доллар; 1970 жыл – 75,5 миллиард доллар; 1971 жыл – 72,8 миллиард доллар; 1972 жыл – 76,4 миллиард доллар; және 1973 жыл – 78,9 миллиард доллар.

Вьетнам соғысы

Вьетнам Лаирдты Макнамара мен Клиффордты алаңдатқандай, оны да алаңдатты. Лаирд билікке келген сәттен бастап Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Генри Киссинджермен президентке қол жеткізу мәселесі бойынша келіспеушілікке түсті. Киссинджер барынша тырысып, Лэрдті шешім қабылдау процесінен шеттетуге ұмтылды, осылайша сыртқы істер жөнінде президентке кеңес беретін жалғыз өзі болғанын қамтамасыз ету үшін, бұл олардың арасында үлкен шиеленіс тудырды. Солтүстік Вьетнамда ұшақтан құлап, тұтқынға түскен Әскери-әуе және Әскери-теңіз күштерінің ұшқыштарының отбасылары Пентагонның олардың жағдайына көбінесе салқын қарайтынын, отбасылардың үндемеуі тиіс екенін ойлайтынын анықтады. 1969 жылдың мамыр айынан бастап Лэрд әскери тұтқындар мәселесін жария етуге барынша күш салды, 3 мамырда Солтүстік Вьетнамдағы американдық әскери тұтқындарға қатысты қатыгездік пен азаптауларға назар аудару үшін «Жалпыға жариялау» науқанын бастады. 1956 және 1967 жылдар аралығында Лэрд үш АҚШ президенті – Дуайт Д. Эйзенхауэр, Джон Ф. Кеннеди және Линдон Б. Джонсон тарапынан Швейцарияның Женева қаласындағы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымына АҚШ делегациясының мүшесі болып тағайындалды. Шындығында, президент Эйзенхауэр Конгрестегі Лэрдтің әлемдік денсаулық сақтау және ұлттық қауіпсіздік жөніндегі жұмысына осыншалықты риза болғандықтан, конгрессмен Лэрдті «АҚШ президенті болуға ең лайықты 10 адамның бірі» деп сипаттады. Лэрдтің медициналық зерттеулерге деген қызығушылығы Ұлттық медицина кітапханасын салуға, сондай-ақ көптеген университеттердегі медициналық зерттеулер үшін маңызды орталықтарды (соның ішінде МакАрдлдың қатерлі ісіктерді зерттеу зертханасы және Висконсин университетінің қатерлі ісік орталығы) және Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы Ұлттық денсаулық сақтау институттарының ірі институттарын қаржыландыруға арналған заң жобасын бірлесіп жасағандығымен расталады. Лэрд, конгрессмен Фогарти және сенатор Листер Хилл (Д Алабама) Атлантадағы Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарын (CDCP) салуды қаржыландыратын заңдарды да бекітті.

Өлім және мұра

Кларенс Клифтон Янгтың 2016 жылдың 3 сәуірінде қайтыс болуына байланысты Лэрд 83-ші Конгрестің соңғы тірі мүшесі болды, сондай-ақ 1952 немесе 1954 жылғы сайлауларда сайланған соңғы тірі мүше атанды. Лэрд 2016 жылдың 16 қарашасында Флорида штатының Форт-Майерс қаласында 94 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Қорғаныс министрі Эш Картер жасаған мәлімдемеде: «Министр Лэрд әлемдегі және біздің ведомствомыздағы үлкен өзгерістер кезеңінде Қорғаныс министрлігіне жетекшілік етті. Ол әрқашан елімізді қорғауға, әскерімізді нығайтуға және әлемді жақсырақ етуге деген талмайтын адалдығын көрсетті» деді. Сенатор Джон Маккейн Лэрдтің қайтысы туралы хабарды естігеннен кейін: «Вьетнамда соғысқан және тұтқынға алынғандардың барлығы Серік Мелвин Лэрдті әрқашан ерекше құрметпен еске алады» деп Twitter желісінде жазды. Висконсин штатының Маршфилд қаласында орналасқан Лаирд атындағы Медициналық Зерттеу орталығы (1997 жылы ашылды) оның құрметіне аталған. Бұл орталық Маршфилд клиникасының аумағындағы медициналық зерттеу және білім беру мекемесі болып табылады. 2017 жылдың 19 мамырында Қорғаныс министрлігі келесі бұйрықты шығарды. АЛКОН, 1. «А» СІЛТЕМЕСІНЕ СӘЙКЕС, БҰРЫНҒЫ ҚОРҒАНЫС МИНИСТРІ МЕЛВИН ЛЭЙРДТЫҢ ЕСІМІН ҚҰРМЕТТЕУ МАҚСАТЫМЕН, АҚШ ТУЫ 2017 ЖЫЛЫҢ 19 МАМЫРЫ, ЖҰМА КҮНІ ЖАРТЫЛАЙ ТӨМЕН ТҮСІРІЛЕДІ. 2. ТУ ҚОРҒАНЫС МИНИСТРЛІГІНІҢ ҒИМАРАТТАРЫ МЕН АУМАҚТАРЫНДА, ӘСКЕРИ ПОСТТАРДА ЖӘНЕ ТЕҢІЗ БАЗАЛАРЫНДА, СOНДАЙ-АҚ АҚШ-ТЫҢ ІШІНДЕ ЖӘНЕ ШЕТ ЕЛДЕРДЕГІ ӘСКЕРИ-ТЕҢІЗ КЕМЕЛЕРІНДЕ ЖАРТЫЛАЙ ТӨМЕН ТҮСІРІЛЕДІ. ЖІБЕРГЕН: CDR H. MOHLER, ҚОРҒАНЫС МИНИСТРЛІГІНІҢ БАСҚАРУШЫ ХАТШЫСЫ.

Лэрд Арлингтон ұлттық зиратында (34-бөлім) Пост шіркеуіндегі қызметтен кейін жерленді.